Sự phát triển tư duy, nhận thức của Đảng ta về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là di sản vô giá của dân tộc và cách mạng Việt Nam, được Đảng ta nhận thức sâu sắc và vận dụng, phát triển sáng tạo trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, góp phần to lớn vào những thắng lợi huy hoàng của dân tộc ta.

I. TRƯỚC THỜI KỲ ĐỔI MỚI

1. Đại hội II của Đảng khẳng định công lao vĩ đại của Hồ Chủ tịch, người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta, đồng thời kêu gọi toàn Đảng ra sức học tập đường lối chính trị, tác phong và đạo đức cách mạng của Người:

Bác Hồ đang ngồi làm việc đánh máy chữ. 

- “Chúng ta lập được thành tích cách mạng như ngày nay, là nhờ biết bao đồng chí, biết bao chiến sĩ đã hy sinh cho cách mạng, biết bao cố gắng của đảng viên và quần chúng. Nhưng chủ yếu là nhờ công lao vĩ đại của Hồ Chủ tịch, người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta… Người rèn luyện đảng viên, rèn luyện cán bộ, Người nêu gương cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, nêu gương kiên quyết đấu tranh, nêu gương trung thành rất mực với Đảng, giai cấp và dân tộc; nêu gương tích cực, vui vẻ, nhẫn nại, giản dị và khiêm tốn. Người dạy ta dùng phê bình, tự phê bình để đấu tranh tư tưởng trong Đảng và ngoài Đảng. Người dạy ta lề lối làm việc, tác phong lãnh đạo. Người dạy ta gần quần chúng, tin quần chúng, học quần chúng, nhưng lãnh đạo quần chúng, chứ không theo đuôi quần chúng. Người dạy mỗi đảng viên chúng ta phải xung phong, làm gương mẫu cho quần chúng. Người dạy ta muốn gần dân phải nói và viết hợp với trình độ dân. Muốn lãnh đạo dân, phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu. Người dạy ta điều tra nghiên cứu, kết hợp tinh thần hăng hái cách mạng với óc thực tế cách mạng; kết hợp lý luận với thực tiễn. Người dạy ta luôn luôn nắm lấy khâu chính của sợi dây chuyền công tác, kiên quyết làm cho bằng được: tập trung tinh thần, năng lực vào đó mà làm, đặng tiến lên. Người dạy ta tinh thần kỷ luật và ý thức cao vào mọi công tác cách mạng, to cũng như nhỏ. Người dạy ta thương yêu đồng chí, quý cán bộ, vì cán bộ là vốn quý nhất. Người dạy chúng ta đem tinh thần yêu nước tối cao hòa hợp với tinh thần chủ nghĩa quốc tế chân chính. Người dạy ta giữ vững khối đại đoàn kết để kháng chiến trường kỳ…”[1].

- “Toàn Đảng hãy ra sức học tập đường lối chính trị, tác phong và đạo đức cách mạng của Hồ Chủ tịch; sự học tập ấy là điều kiện tiên quyết làm cho Đảng mạnh và làm cho cách mạng đi mau đến thắng lợi hoàn toàn”[2].

2. Đại hội V của Đảng (3/1982) nhấn mạnh: “Đảng ta phải đặc biệt coi trọng tổ chức học tập một cách có hệ thống tư tưởng, đạo đức, tác phong của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong toàn Đảng”[3].

II. TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI

Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt, triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2

1. Đại hội VI của Đảng đề ra đường lối đổi mới, nhấn mạnh trước hết phải đổi mới tư duy: “Muốn đổi mới tư duy, Đảng ta phải nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, kế thừa di sản quý báu về tư tưởng và lý luận cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh… Cùng với việc đổi mới tư duy, công tác tư tưởng phải hướng vào việc bồi dưỡng phẩm chất, đạo đức mới, nâng cao tinh thần yêu nước và yêu chủ nghĩa xã hội, tinh thần quốc tế vô sản và tinh thần quốc tế xã hội chủ nghĩa, khơi dậy ý chí cách mạng của quần chúng”[4].

Trước yêu cầu, nhiệm vụ mới, Đại hội VI xác định: “Mỗi người cộng sản chúng ta cần phải suốt đời học tập, noi gương đạo đức, phong cách của Bác Hồ, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, ghi nhớ và làm theo lời dạy của Người, nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, xứng đáng là người lãnh đạo và người đày tớ thật trung thành của nhân dân. Hãy giữ gìn và nêu cao danh hiệu cao quý của người đảng viên cộng sản”[5]; “Sau Đại hội Đảng, cần có kế hoạch tiến hành cuộc vận động làm trong sạch Đảng, khắc phục những hiện tượng hư hỏng trong bộ máy nhà nước, đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực trong xã hội”[6].

2. Đại hội VII của Đảng nhấn mạnh: “Điều kiện cốt yếu để công cuộc đổi mới giữ được định hướng xã hội chủ nghĩa và đi đến thành công là trong quá trình đổi mới Đảng phải kiên trì và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, giữ vững vai trò lãnh đạo xã hội”[7]. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (thông qua tại Đại hội VII, năm 1991) khẳng định: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động”[8].

Về đổi mới và chỉnh đốn Đảng, Đại hội VII nhấn mạnh: “Tiếp tục bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, những quan điểm, đường lối của Đảng”[9].

3. Đại hội VIII của Đảng khẳng định: “Căn cứ vào Cương lĩnh và các nghị quyết của Đảng, thường xuyên bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên đường lối, chủ trương của Đảng, các vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, những kiến thức mới của thời đại, bảo đảm sự thống nhất về chính trị và tư tưởng trong toàn Đảng”[10]; “Coi trọng bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho thế hệ trẻ”[11].

4. Đại hội IX của Đảng lần đầu tiên nêu khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”[12]; “Khẳng định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động là bước phát triển quan trọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta”[13]. Đại hội IX yêu cầu: “Toàn Đảng nghiêm túc học tập chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Mỗi cấp ủy, mỗi chi bộ có kế hoạch định kỳ kiểm điểm việc thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân. Chống tư tưởng cơ hội, thực dụng”[14].

5. Chỉ thị số 23-CT/TW

Bước sang thế kỷ XXI, đất nước ta có cơ hội lớn nhưng cũng đứng trước những thách thức không nhỏ; tình hình thế giới diễn biến phức tạp, khó lường. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới, cần thấm nhuần sâu sắc, vận dụng sáng tạo những nguyên lý và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào giải quyết những vấn đề thực tiễn trên tất cả các lĩnh vực. Trước yêu cầu đó, ngày 27-3-2003, Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX ban hành Chỉ thị số 23-CT/TW về “Đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới”, nhằm: “Làm cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhận thức sâu sắc nguồn gốc, nội dung, giá trị, vai trò của tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần, tư tưởng của xã hội ta. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, tự giác của mỗi người, của các cấp, các ngành, các địa phương trong việc vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh để giải quyết những vấn đề thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tạo ra phong trào rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng theo gương Bác Hồ vĩ đại, đẩy lùi sự suy thoái đạo đức, lối sống”[15].

Trong hơn 3 năm thực hiện Chỉ thị 23-CT/TW, toàn Đảng, toàn dân đã tổ chức đợt học tập tư tưởng Hồ Chí Minh, thu được nhiều kết quả tốt. Trên cơ sở đó, Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX quyết định triển khai chỉ đạo điểm cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong cán bộ, đảng viên và nhân dân, đúc rút kinh nghiệm để tiến hành cuộc vận động lớn trong toàn Đảng sau Đại hội X. Đảng ta xác định rõ đây là chủ trương lớn, vừa mang tính cấp bách, vừa có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ ngày kỷ niệm 77 năm thành lập Đảng (03-02-2007), Bộ Chính trị chính thức tổ chức cuộc vận động này trong toàn Đảng, toàn dân cho đến hết nhiệm kỳ Đại hội X[16].

6. Chỉ thị số 06-CT/TW

Thực hiện Nghị quyết Đại hội X, ngày 07-11-2006, Bộ Chính trị (khóa X) ban hành Chỉ thị số 06-CT/TW về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, nhằm “Làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng trong toàn xã hội, đặc biệt trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, thanh niên, học sinh… nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng”[17].

Sau hơn 4 năm thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW, cuộc vận động đã đạt được kết quả bước đầu quan trọng, góp phần vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đảng ta khẳng định: “Kết quả triển khai cuộc vận động đã khẳng định việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là rất quan trọng và cần thiết, chẳng những đáp ứng yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn có ý nghĩa cơ bản, lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta”[18].

Để tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XI, ngày 14-5-2011, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 03-CT/TW về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, nhằm: “Phát huy kết quả đã đạt được, khắc phục những hạn chế trong việc thực hiện cuộc vận động trong thời gian qua, tiếp tục làm cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân nhận thức sâu sắc những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh; tạo chuyển biến mạnh mẽ và sâu rộng hơn nữa về ý thức tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội thực dụng, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn tham nhũng, tiêu cực; góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng”[19].

7. Chỉ thị số 05-CT/TW

Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW, kết quả đạt được bước đầu quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI và Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Tuy nhiên, việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh còn có những hạn chế, chưa trở thành việc làm thường xuyên, chưa thành ý thức tự giác của không ít tổ chức đảng, cơ quan, địa phương, đơn vị và một bộ phận cán bộ, đảng viên.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội XII[20], ngày 15/5/2016, Bộ Chính trị (khóa XII) ban hành Chỉ thị số 05-CT/TW về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, yêu cầu “đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh thành công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tổ chức chính trị - xã hội các cấp, của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, trước hết là của người đứng đầu, của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên”; “đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một nội dung quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng”.

Với Chỉ thị số 05-CT/TW, mục đích, yêu cầu của việc tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được xác định cao hơn, phạm vi rộng hơn so với các chỉ thị trước, đặc biệt nhấn mạnh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Ngay sau đó, ngày 25/7/2016, Ban Bí thư khóa XII ban hành Kế hoạch số 03-KH/TW xác định chủ đề thực hiện Chỉ thị 05 trong từng năm với mục đích, yêu cầu, nội dung và lộ trình cụ thể. Điểm mới căn bản là gắn trọng tâm thực hiện Chỉ thị 05 với công tác xây dựng Đảng và Nghị quyết 04-NQ/TW khóa XII về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”' trong nội bộ”. Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng ban hành nhiều văn bản chỉ đạo liên quan đến việc tổ chức triển khai thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW gắn với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở thành việc làm thường xuyên[21]

Qua 05 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, các cấp ủy, tổ chức đảng đã lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện gắn với Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện, với nhiều cách làm mới, sáng tạo, tạo chuyển biến mạnh mẽ, tích cực, có sức lan tỏa trong Đảng và toàn xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai thực hiện còn một số hạn chế: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo có nơi, có lúc chưa quyết liệt, chưa kịp thời, chưa sát thực tế; một số người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị chưa thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm, còn thụ động, thiếu sáng tạo; việc tu dưỡng, rèn luyện, nhất là trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, đặc biệt là người đứng đầu chưa thường xuyên; một số cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm quy định của Đảng và pháp luật.

8. Kết luận số 01-KL/TW

Trên cơ sở sơ kết 05 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 18/5/2021, Bộ Chính trị khóa XIII ban hành Kết luận số 01-KL/TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, nhấn mạnh phải quán triệt, tập trung làm tốt ba nội dung: học tập, làm theo Bác và nêu gương của cán bộ, đảng viên. Để triển khai Kết luận số 01-KL/TW, ngày 27/8/2021, Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành Kế hoạch số 58-KH/BTGTW và Hướng dẫn số 16-HD/BTGTW về học tập chuyên đề toàn khóa nhiệm kỳ Đại hội XIII “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”.

Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, đóng góp tích cực vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII và Đại hội XIV của Đảng. Trong bối cảnh thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen; trong nước đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới rất cao; đây cũng là bước ngoặt mang tính lịch sử đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Vì vậy, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cần tiếp tục được đổi mới, đặc biệt cần chú trọng việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phong cách, phương pháp Hồ Chí Minh, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn phát triển mới.

PGS, TS. Nguyễn Đức Luận

Phó Vụ trưởng Vụ Lý luận chính trị

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương

[1]Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. CTQG, HN, 2001, tập 12, tr. 172-173.

[2]Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. CTQG, HN, 2001, tập 12, tr.9.

[3]Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb. CTQG, HN, 2001, tập 43, tr.292.

[4]Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, Sđd, t.47, tr.807-809.

[5]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 47, tr.821.

[6]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 47, tr.823.

[7]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 51, tr. 87.

[8]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 51, tr.151.

[9]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 51, tr. 124.

[10]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 55, tr. 416.

[11]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 55, tr. 421.

[12]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 60, tr.178-179.

[13]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 60, tr. 179.

[14]Văn kiện Đảng Toàn tập, Sđd, tập 60, tr.222-223.

[15]Chỉ thị số 23-CT/TW, ngày 27-3-2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa IX) về “Đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới”.

[16]Đại hội X của Đảng nhấn mạnh: “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” (Văn kiện Đại hội lần thứ X, Nxb CTQG, HN, 2006, tr. 283).

[17]Chỉ thị 06-CT/TW, ngày 07-11-2006 của Bộ Chính trị về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

[18]Chỉ thị số 03-CT/TW, ngày 14-5-2011 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

[19]Chỉ thị số 03-CT/TW, ngày 14-5-2011 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

[20]Đại hội XII của Đảng đề ra phương hướng, nhiệm vụ: “Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; coi đó là công việc thường xuyên của các tổ chức đảng, các cấp chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, địa phương, đơn vị gắn với chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Kiên quyết đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, chủ nghĩa cá nhân, lối sống cơ hội, thực dụng, bè phái, “lợi ích nhóm”, nói không đi đôi với làm (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Sđd, tr. 202).

[21] Quy định số 08-Qđi/TW, ngày 25/10/2018 của Ban Chấp hành Trung ương về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương”; Quy định 55-QĐ/TW, ngày 19/12/2016 của Bộ Chính trị về một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên; Quy định số 124-QĐ/TW, ngày 02/02/2018 của Ban Bí thư  về “giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đối với việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của người đứng đầu, cán bộ chủ chốt và cán bộ, đảng viên”; Chỉ thị số 23-CT/TW, ngày 09/02/2018 của Ban Bí thư về “tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả học tập, nghiên cứu, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong tình hình mới”; Nghị quyết số 35-NQ/TW, ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”...