Bước vào giai đoạn phát triển mới, thể dục thể thao Việt Nam tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Chặng đường 80 năm phát triển, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, hiện thực tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dân cường thì quốc thịnh”, với dấu mốc quan trọng ngày 27/3/1946 khi Người ban hành Sắc lệnh thành lập Nha Thanh niên và Thể dục, đặt nền móng cho nền thể thao cách mạng Việt Nam, mục tiêu xuyên suốt là nâng cao sức khỏe Nhân dân, xây dựng con người mới, phục vụ sự nghiệp cách mạng và bảo vệ Tổ quốc. Thể thao Việt Nam từng bước khẳng định là một trụ cột trong chiến lược phát triển quốc gia, đồng thời là động lực quan trọng phát triển thể lực và tầm vóc con người Việt Nam, góp phần củng cố tiềm lực quốc gia và nâng cao vị thế đất nước. Từ phong trào quần chúng lan tỏa sâu rộng trong xã hội đến những thành tích ấn tượng trên đấu trường quốc tế, thể thao Việt Nam đã và đang đóng góp thiết thực vào việc xây dựng con người Việt Nam toàn diện trong thời kỳ mới.

Đặc biệt trong giai đoạn đổi mới và hội nhập, thể thao Việt Nam đã có bước phát triển mang tính đột phá. Hệ thống thể chế, chính sách không ngừng được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng pháp lý vững chắc và mở ra không gian phát triển mới cho toàn ngành. Phong trào thể dục thể thao quần chúng lan tỏa sâu rộng với tỷ lệ người tập luyện thường xuyên tăng từ 28,3% năm 2015 lên 38,2% năm 2025, tỷ lệ gia đình thể thao đạt 28,7%, phản ánh sự chuyển biến tích cực từ nhận thức đến hành động trong toàn xã hội. Giáo dục thể chất và thể thao trường học khẳng định vai trò nền tảng trong chiến lược phát triển con người, hình thành thể lực, thói quen vận động và phát hiện năng khiếu, qua đó cụ thể hóa định hướng “một nền thể thao mạnh phải bắt đầu từ trường học”, với 100% cơ sở giáo dục triển khai chương trình giáo dục thể chất, trên 94% học sinh đạt tiêu chuẩn thể lực, hơn 10,4 triệu học sinh, sinh viên tham gia tập luyện thường xuyên và trên 25 triệu lượt tham gia các hoạt động thể thao học đường. Thể dục thể thao trong lực lượng vũ trang nhân dân được duy trì nền nếp, gắn chặt với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, góp phần nâng cao thể lực, bản lĩnh, ý chí chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ, đồng thời phát hiện nhiều tài năng cho thể thao thành tích cao ở nhiều môn thế mạnh. Thể thao thành tích cao tiếp tục bứt phá, duy trì vững chắc vị trí trong nhóm dẫn đầu khu vực với 205 huy chương vàng tại SEA Games 31 và 87 huy chương vàng tại SEA Games 33, ngày càng khẳng định dấu ấn trên đấu trường châu lục và thế giới với những thành tích tiêu biểu tại ASIAD và Olympic. Những kết quả đó không chỉ là thành tựu chuyên môn, mà còn kết tinh ý chí, bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng vươn lên của con người Việt Nam, lan tỏa những giá trị tích cực trong đời sống xã hội, đồng thời nâng cao sức khỏe và chất lượng đời sống Nhân dân, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và từng bước khẳng định, nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thể dục thể thao Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Thể dục thể thao quần chúng phát triển chưa bền vững, còn chênh lệch giữa các vùng, miền; thiết chế cơ sở thiếu đồng bộ, đặc biệt thiếu không gian thể thao công cộng phục vụ Nhân dân. Giáo dục thể chất và thể thao trường học ở một số nơi còn hình thức, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện cho học sinh, sinh viên. Thể dục thể thao trong lực lượng vũ trang chưa đồng đều, việc gắn kết với phát hiện, bồi dưỡng tài năng còn hạn chế. Thể thao thành tích cao chưa phát triển vững chắc, thành tích ở nhiều môn Olympic còn khoảng cách với khu vực và châu lục. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, việc ứng dụng khoa học công nghệ, y học thể thao và chuyển đổi số còn chậm, đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ trong giai đoạn tới.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, thể dục thể thao Việt Nam tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành Thể dục thể thao, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ 8 nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược lâu dài, đó là: (1) Khẩn trương hoàn thiện thể chế phát triển thể dục thể thao theo hướng hiện đại, đồng bộ, mở đường cho phát triển lâu dài; (2) Phát triển mạnh mẽ thể dục thể thao đại chúng, để mọi người dân đều có quyền, có điều kiện và có động lực tham gia rèn luyện; (3) Nâng tầm giáo dục thể chất và thể thao học đường, coi đây là gốc rễ của chiến lược phát triển con người Việt Nam; (4) Đặc biệt quan tâm bảo tồn, phát triển thể thao truyền thống dân tộc và các hình thức vận động gắn với văn hóa cộng đồng; (5) Phát triển thể thao thành tích cao theo hướng chuyên nghiệp, khoa học, trung thực và bền vững; (6) Mở rộng khái niệm thể thao theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả vận động thể chất và vận động trí óc; (7) Đẩy mạnh xã hội hóa có định hướng, có chuẩn mực, trách nhiệm đối với thể dục thể thao; (8) Mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế thể thao Việt Nam và học hỏi những kinh nghiệm tiến bộ của thế giới.

Những định hướng chiến lược trên không chỉ mang tính chỉ đạo, mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo nền tảng để thể dục thể thao Việt Nam bứt phá trong thời kỳ tới, gắn chặt với mục tiêu phát triển con người toàn diện và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, thể dục thể thao Việt Nam đã khẳng định vai trò và những đóng góp to lớn đối với đất nước. Phát huy truyền thống vẻ vang, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự chung tay của toàn xã hội, thể dục thể thao Việt Nam sẽ tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, tạo nền tảng phát triển toàn diện thể lực, tầm vóc và bản lĩnh con người Việt Nam, xây dựng xã hội khỏe mạnh, văn minh, khẳng định tầm vóc và vị thế quốc gia trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Nguyễn Thị Quỳnh Mai

Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương