Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của Nhân dân Việt Nam, là sự lựa chọn đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử. Đây là chân lý đã được thử thách và kiểm nghiệm trong thực tiễn đấu tranh cách mạng của Nhân dân Việt Nam hơn 90 năm qua, nhất là qua 40 năm đổi mới đất nước và thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ Đại hội VI (1986) bắt đầu từ đổi mới tư duy, đã cho Đảng ta những nhận thức lý luận mới về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Trong đó, việc nhận thức đánh giá đúng lý luận về hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là những quan điểm có giá trị lý luận và phương pháp luận giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Một mặt, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn kiên định với những nguyên lý cơ bản chủ nghĩa xã hội khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin để vận dụng vào điều kiện Việt Nam. Mặt khác, từ thực tiễn kiểm nghiệm đã cho thấy không phải bất kỳ những dự báo khoa học của C. Mác và Ph.Ăngghen, V.I. Lênin về chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản đều phản ánh đúng, đầy đủ trong thực tiễn. Một số quan điểm, dự báo của các ông nếu đặt trong điều kiện hiện nay thì đã bị lịch sử vượt qua, cần bổ sung, phát triển và cụ thể hóa. Bên cạnh đó, có một số vấn đề mới mẻ từ diễn biến đời sống chính trị - xã hội của thế giới, làm nảy sinh các xu thế mới của thời đại, đòi hỏi cần phải có sự cập nhật trong nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, với tư cách sự hiện thực hóa giai đoạn thấp, giai đoạn đầu của hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa mà các nhà kinh điển đã đề xướng cách đây hàng trăm năm.

V.I.Lênin nêu rõ: “Tất cả các dân tộc đều sẽ đi lên chủ nghĩa xã hội, đó là điều không tránh khỏi, nhưng tất cả các dân tộc đều tiến tới chủ nghĩa xã hội không phải một cách hoàn toàn giống nhau; mỗi dân tộc sẽ đưa đặc điểm của mình vào hình thức này hay hình thức khác của chế độ dân chủ, vào loại này hay loại khác của chuyên chính vô sản, vào nhịp độ này hay nhịp độ khác của việc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với các mặt khác nhau của đời sống xã hội...”[1]. Đây là luận điểm có giá trị khoa học rất to lớn, là một trong những cơ sở phương pháp luận để chúng ta tiếp tục kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, đồng thời phải bổ sung, phát triển sáng tạo lý luận này trong điều kiện hiện nay.

1. Đổi mới nhận thức về chủ nghĩa xã hội trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Vào đầu thế kỷ XX, bối cảnh lịch sử Việt Nam đặt ra nhu cầu phải tìm ra con đường cách mạng để đánh đuổi thực dân xâm lược, giành độc lập dân tộc và tiếp tục phát triển. Nắm vững nhu cầu lịch sử của dân tộc, trên con đường tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc bằng kinh nghiệm thực tiễn phong phú của mình đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, từ đó, Người đã nghiên cứu tiếp thu và vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của Việt Nam để tìm ra con đường đi của cách mạng Việt Nam. Trên cơ sở tiếp thu sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Người chỉ rõ: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”[2]. Như vậy, chủ nghĩa Mác -Lênin chính là cơ sở lý luận để Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và Đảng ta quyết định lựa chọn con đường của cách mạng Việt Nam là: Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Đứng vững trên lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin, dưới sự lãnh đạo của Đảng và của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cách mạng Việt Nam đã tìm ra con đường phát triển mang tính đặc thù - con đường quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nước thuộc địa nửa phong kiến. Cách thức phát triển này cho phép giải quyết một cách triệt để mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn giai cấp của xã hội Việt Nam vào đầu thế kỷ XX. Như vậy, con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội phản ánh sự lựa chọn khách quan của chính thực tiễn - lịch sử dân tộc mang đậm tính đặc thù của Việt Nam đã được khẳng định.

Với mục tiêu đã xác định, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, kết hợp với sự ủng hộ giúp đỡ cả về vật chất và tinh thần của các nước xã hội chủ nghĩa, của phong trào công nhân quốc tế và của nhân dân yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới, cách mạng Việt Nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, giành độc lập, tự do cho dân tộc, đưa đất nước thống nhất và bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Từ năm 1975 - 1985, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đạt được những thành tựu nhất định, song cũng trong thời gian này, những sai lầm trong chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện do thiếu kinh nghiệm và do chủ quan duy ý chí, nóng vội đã khiến cho đất nước lâm vào khủng hoảng trầm trọng về kinh tế - xã hội. Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh dấu mốc vô cùng quan trọng trên con đường đổi mới do Đảng lãnh đạo mà bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức lý luận. Với phương châm “nhìn thẳng vào sự thật, nói rõ sự thật”, Đảng ta đã nghiêm túc đánh giá quá trình nhận thức và xây dựng chủ nghĩa xã hội thời kỳ trước đổi mới từ năm 1954 đến 1985.

          Văn kiện Đại hội VI đã chỉ rõ “Trong lĩnh vực tư tưởng đã bộc lộ sự lạc hậu về nhận thức lý luận và sự vận dụng các quy luật đang hoạt động trong thời kỳ quá độ; đã mắc bệnh duy ý chí, giản đơn hóa, muốn thực hiện nhanh chóng nhiều mục tiêu của chủ nghĩa xã hội trong điều kiện nước ta ở những chặng đường đầu tiên. Chúng ta đã có những thành kiến không đúng trên thực tế, chưa thật sự thừa nhận những quy luật của sản xuất hàng hóa đang tồn tại khách quan; do đó, không chú ý vận dụng chúng vào việc chế định các chủ trương, chính sách kinh tế. Chưa chú ý đầy đủ việc tổng kết kinh nghiệm thực tiễn của mình và kinh nghiệm của các nước anh em”[3].

          Cũng từ diễn đàn Đại hội VI, Đảng Cộng sản Việt Nam đã khởi xướng việc đổi mới nhận thức, đổi mới tư duy: “Để khắc phục được khuyết điểm, chuyển biến được tình hình. Đảng ta trước hết phải thay đổi nhận thức, đổi mới tư duy. Phải nhận thức đúng đắn và hành động phù hợp với hệ thống quy luật khách quan, trong đó các quy luật đặc thù của chủ nghĩa xã hội ngày càng chi phối mạnh mẽ phương hướng phát triển chung của xã hội”[4].

          Từ đó đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã luôn luôn kiên định với quan điểm đổi mới nhận thức lý luận gắn với tổng kết thực tiễn để bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, nhờ vậy đất nước ta đã thu được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử. Mỗi bước tiến trong chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước trong thời gian qua đều gắn với những đổi mới tư duy lý luận nhận thức về bản thân chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Ở một phương diện khác, Đảng ta rất quan tâm đến việc đúc kết kinh nghiệm thực tiễn đổi mới, kể cả kinh nghiệm bài học thành công và chưa thành công. Văn kiện Đại hội X (2006) và XI (2011) đã rút ra nhiều bài học lớn, có ý nghĩa hết sức quan trọng. Từ đó, Đảng ta đã xác định những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trên tất cả các phương diện của đời sống xã hội, để toàn Đảng, toàn dân phấn đấu thực hiện. Điều này đã được thể hiện rõ trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991) đã xác định mô hình chủ nghĩa xã hội ở nước ta với sáu đặc trưng. Đến Đại hội XI, trên cơ sở tổng kết 25 năm đổi mới, nhận thức của Đảng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội đã có bước phát triển mới. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã phát triển mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam với tám đặc trưng, trong đó có đặc trưng về mục tiêu, bản chất, nội dung của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Nhân dân ta xây dựng, đó là:

“Một là, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Hai là, do Nhân dân làm chủ.

Ba là, có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp.

Bốn là, có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Năm là, con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.

Sáu là, các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.

Bảy là, có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, do Đảng Cộng sản lãnh đạo.

Tám là, có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”[5].

Cùng với việc tổng kết kinh nghiệm thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở trong nước, Đảng ta cũng luôn đúc rút kinh nghiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thế giới. Bài học từ sự khủng hoảng rồi đổ vỡ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đã cảnh tỉnh cho các Đảng Cộng sản, giai cấp công nhân thế giới những thách thức, nguy cơ từ việc vận dụng máy móc giáo điều, rập khuôn mô hình chủ nghĩa xã hội duy nhất cho cách mạng thế giới. Qua đó, cũng đã giúp Đảng Cộng sản Việt Nam có thêm bản lĩnh và kinh nghiệm để thường xuyên đổi mới nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trên cơ sở kết hợp cái phổ biến với cái đặc thù trong nhận diện về đặc trưng, mô hình và đặc biệt là về phương hướng cách thức đi lên chủ nghĩa xã hội cho phù hợp với đặc điểm lịch sử cụ thể của Việt Nam.

          Bên cạnh đó, sự tìm tòi, phát hiện cái mới, cái đặc thù của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội với những thành tựu bước đầu ở một số nước đang định hướng xã hội chủ nghĩa cũng đã, đang cung cấp thêm nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về nhận diện chủ nghĩa xã hội với mô hình cách thức xây dựng trong điều kiện hiện nay ở từng quốc gia, khu vực.

Thực tiễn đổi mới của Việt Nam đã giúp cho Đảng ta khẳng định nguyên tắc đổi mới nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội phải trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời phải thường xuyên vận dụng sáng tạo, góp phần bổ sung, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội. Đây cũng chính là nhân tố quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam.

Như vậy, có thể thấy, những quan điểm duy vật lịch sử và quan điểm phát triển vừa phản ánh tính khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin về các hình thái kinh tế - xã hội trong lịch sử, đặc biệt đã dự báo về hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa với tư cách là tương lai, triển vọng của xã hội loài người. Mặt khác, tính khoa học và cách mạng của lý luận mác - xít về hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa trên thực tế vẫn chỉ là những phác thảo mang mang định tính là chủ yếu. Thực tiễn phong phú của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở các quốc gia, các dân tộc khác nhau luôn luôn đòi hỏi giai cấp công nhân và các đảng cộng sản phải thường xuyên bổ sung, phát triển nhiều quan điểm về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội mà các nhà kinh điển chưa có điều kiện để cập đầy đủ.

Sự vận dụng áp đặt máy móc mô hình chủ nghĩa xã hội Xô Viết ở Liên Xô và các nước Đông Âu trên thực tế đã vi phạm Điều mà các nhà kinh điển nhiều lần chỉ rõ: Không thể coi những quan điểm dự báo của các ông về xã hội xã hội chủ nghĩa và xã hội cộng sản như những giáo điều, cũng không thể vận dụng mô hình nào đó như khuôn mẫu có sẵn tất cho cả các quốc gia và dân tộc.

Ở Việt Nam, trong thời điểm mà hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, cũng là lúc Đảng Cộng sản Việt Nam đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (1991). Cũng từ đây, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đổi mới nhận thức, để có được quan niệm đúng đắn thực tiễn về nền tảng tư tưởng của Đảng. Trước năm 1991, Đảng Cộng sản Việt Nam coi chủ nghĩa Mác - Lênin là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam, hoạt động duy nhất của Đảng. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã khẳng định: “Đảng lấy Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản”[6]. Cũng từ đó, nền tảng tư tưởng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng đều phải dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.

 Thực tiễn đất nước trước và trong thời kỳ đổi mới đã chỉ ra hàng loạt vấn đề mà Đảng Cộng sản Việt Nam phải lấy đó làm căn cứ để thẩm định lý luận về chủ nghĩa xã hội và về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội cho phù hợp với điều kiện của quốc gia, dân tộc Việt Nam. Đổi mới tư duy nhận thức đã phát huy tác dụng trong việc xem xét lại những vấn đề cốt lõi nhất là liên quan đến bản chất của chế độ xã hội xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang xây dựng, cũng như cách thức con đường đi lên chủ nghĩa xã hội từ thực tiễn Việt Nam.  

2. Tiếp tục đổi mới nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay

Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của Nhân dân Việt Nam, là sự lựa chọn đúng đắn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của lịch sử. Đây là chân lý đã được thử thách và kiểm nghiệm trong thực tiễn đấu tranh cách mạng của Nhân dân Việt Nam hơn 90 năm qua, nhất là qua 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước và thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Văn kiện đại hội XIII của Đảng ta đã khẳng định: “Chúng ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ, toàn diện hơn so với những năm trước đổi mới”[7]. Thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử đó đã khẳng định con đường mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta lựa chọn là đúng đắn, củng cố niềm tin và sự kiên định của dân tộc ta và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Đại hội XIII cũng khẳng định: “Lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta ngày càng được hoàn thiện và từng bước được thực hiện hóa”[8].

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó vẫn còn tồn tại những hạn chế, yếu kém chậm được khắc phục, đó là: Công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn chưa làm sáng tỏ được một số vấn đề về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội nước ta. Công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nhận thức trên nhiều vấn đề cụ thể của công cuộc đổi mới; công tác dự báo trong nhiều lĩnh vực còn yếu...

Thực trạng trên đây đòi hỏi phải tiếp tục tổng kết thực tiễn, nghiên cứu, phát triển lý luận để giải đáp những câu hỏi thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện nay đang đặt ra nhiệm vụ cho công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, lý luận với yêu cầu nâng cao, nâng tầm tư duy lý luận của Đảng, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp kịp thời cơ sở khoa học cho việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước. Nhằm hệ thống lại những vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, phục vụ công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, quán triệt tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Đây là yêu cầu quan trọng của chúng ta hiện nay.

  Từ góc độ vận dụng phát triển lý luận Mác - Lênin về hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có thể thấy, công tác tư tưởng lý luận của Đảng ta hiện nay cần phải tập trung làm sáng tỏ một số vấn đề cốt lõi về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam như sau:

          Một là, để phát triển lý luận về hình thái kinh tế - xã hội cộng sản, khẳng định tính tất yếu của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của các dân tộc, rất cần phân tích, đánh giá nhận diện đúng chủ nghĩa tư bản hiện đại. Đó chính là đòi hỏi từ thực tiễn hiện tồn của chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa xã hội thế giới đang khủng hoảng, thoái trào. Những luận điểm mang tính dự báo của C.Mác, Ph.Ăngghen và Lênin do những hạn chế về mặt lịch sử rất cần thiết phải được nghiên cứu, bổ sung, phát triển trong điều kiện hiện nay. Sự tồn tại của chủ nghĩa tư bản hiện đại cho thấy sự điều chỉnh có hiệu quả của thể chế chính trị này, mặt khác, sẽ tạo những tiền đề, yếu tố của chủ nghĩa xã hội ngay trong lòng của chủ nghĩa tư bản... Việc nghiên cứu, làm rõ những biểu hiện mới của chủ nghĩa tư bản hiện đại để từ đó khẳng định tính khó khăn, lâu dài của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, việc tiếp thu những kinh nghiệm, thành tựu của chủ nghĩa tư bản để vượt qua chủ nghĩa tư bản vươn tới chủ nghĩa xã hội.

          Hai là, lý luận về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một cống hiến lớn của chủ nghĩa Mác - Lênin. Tuy nhiên, rất nhiều khía cạnh các nhà kinh điển chưa hình dung, dự báo được đúng và đầy đủ, nhất là về quá độ gián tiếp, quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa với những thuận lợi, khó khăn rất đa dạng, những điều kiện cần và đủ để bỏ qua chế độ tư bản hiện nay sẽ rất khác xa điều kiện mà chủ nghĩa Mác - Lênin đã nêu ra. Hiện nay, Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, rất cần thiết phải tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các giai đoạn, các bước trung gian quá độ, các chặng đường và đặc biệt là các điều kiện cần và đủ để bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa.

Ba là, phải tiếp tục làm sáng tỏ hơn về mục tiêu, đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, khái quát được bản chất của chế độ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quan điểm, chính sách đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước. Mục tiêu, đặc trưng phải phản ánh sự khác biệt bản chất giữa chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản, đồng thời đó phải là chủ nghĩa xã hội Việt Nam, mang bản sắc Việt Nam. Mục tiêu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội với những đặc trưng phản ánh nét đặc thù của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam không chỉ được phản ánh về lý luận mà còn phải được hiện thực hóa trong thực tiễn. Những phương hướng, nhiệm vụ mang tầm chiến lược của công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa cũng cần phải được bổ sung, phát triển, cụ thể hóa và phải được thể chế thành pháp luật, phản ánh sự đồng thuận giữa các bộ phận của hệ thống chính trị với nhu cầu, nguyện vọng của toàn dân.

Bốn là, tiếp tục nghiên cứu, khai thác, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Bản thân tư tưởng Hồ Chí Minh đã thể hiện sự vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, nhưng thực tiễn cũng đòi hỏi chúng ta phải vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh.

Năm là, thường xuyên tổng kết thực tiễn để phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, coi đó là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành, của toàn bộ hệ thống chính trị, đồng thời là trách nhiệm trực tiếp của các cơ quan công tác tư tưởng, lý luận của Đảng và Nhà nước Việt Nam, trong đó các học viện, trường đại học là trung tâm. Đây cũng là những đầu mối tạo lập các diễn đàn giao lưu, trao đổi học thuật để tiếp tục có những nhận thức mới, nhận thức đúng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

        Như vậy, việc nghiên cứu, tổng kết lý luận và thực tiễn để tiếp tục bổ sung, phát triển lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là yêu cầu bức thiết của cách mạng Việt Nam. Nghiên cứu một cách toàn diện và vận dụng sáng tạo vào thực tiễn lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế  hiện nay, chính là cơ sở, điều kiện để chúng ta thực hiện thành công khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

PGS, TS. Nguyễn Sỹ Trung

                                  Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. V.I, Lênin: Toàn tập, Nxb, Tiến bộ Mátxcơva, 1976, t.t30, tr.160.

2. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H.2011, t.12, tr.30.

3. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1987, tr.26.

4. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1987, tr.29.

 5. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.70.

6. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr.329.

7. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t.1, tr.25.

8. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t.1, tr.25.