Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Những yêu cầu phát triển cao hơn của kỷ nguyên mới đòi hỏi sự chung sức chung lòng của những người con đất Việt cả trong và ngoài nước.

1. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn là một phần không tách rời của dân tộc, cùng đồng bào trong nước đồng hành trong suốt chiều dài lịch sử. Ngay từ khi thành lập Đảng và thành lập nước, sự nghiệp cách mạng của đất nước luôn nhận được sự ủng hộ, hỗ trợ và đóng góp quý báu của bà con kiều bào khắp năm châu. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, với hơn 6 triệu người, hiện diện tại trên 130 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, có mặt trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, ngày càng có tiếng nói và có ảnh hưởng ở sở tại.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Những yêu cầu phát triển cao hơn của kỷ nguyên mới đòi hỏi sự chung sức chung lòng của những người con đất Việt cả trong và ngoài nước.

Ủy ban Nhà nước vềngười Việt Nam ở nước ngoài mong muốn triển khai công tác vận động, hỗ trợ cộng đồng, phát huy nguồn lực cộng đồng một cách đồng bộ, toàn diện trong toàn hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới.

Trước hết, chúng ta cần xác định công tác về người Việt Nam ở nước ngoàiphải thể hiện đầy đủ và phát huy tốt truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc, mọi chính sách chủ trương đều phải quán triệt tinh thần này. Phải làm sao vừa động viên, khích lệ, phát huy nguồn lực to lớn của bà con, vừa phải thể hiện mạnh mẽ hơn tình cảm và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta chăm lo cho đồng bào ở xa Tổ quốc. Công tác đối vớingười Việt Nam ở nước ngoài do đó cần phải mang tính đồng bộ, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

Trọng tâm công tác phát huy nguồn lực do đó trước hết phải tập trung vào hỗ trợ kiều bào ổn định cuộc sống, yên tâm làm ăn, hội nhập tốt và phát triển mạnh trong xã hội nước sở tại, xây dựng cộng đồng lớn mạnh và gắn kết, chăm lo, hỗ trợ và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.

Về nội dung, bên cạnh phát huy những kết quả đã có, chúng ta cần tìm ra những động lực mới nhằm gắn kết cộng đồng với nhau và giữa cộng đồng với quê hương, đất nước. Và dDo đó, phải không ngừng đổi mới phương thức hỗ trợ và vận động cộng đồng đóng góp xây dựng đất nước, phát huy cao nhất và đầy đủ tiềm năng của cộng đồng.

2. Năm 2024, những đóng góp tích cực vào sự phát triển đất nước của cộng đồng NVNONN đã đạt được những kết quả hết sức quan trọng. Trong lĩnh vực đầu tư, các dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) từngười Việt Nam ở nước ngoài không ngừng tăng về số lượng và chất lượng. Tính đến tháng 7/2024, kiều bào từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đầu tư 421 dự án FDI tại 42/63 tỉnh, thành phố ở Việt Nam, với tổng vốn đăng ký khoảng 1,722 tỷ USD. Hà Nội thu hút nhiều nhất với 88 dự án, tổng vốn 477,22 triệu USD (25% tổng vốn). Long An và Bình Thuận cũng nằm trong số các địa phương nổi bật với mức vốn lần lượt là 213,11 triệu USD và 141,48 triệu USD. Những hoạt động đầu tư, kinh doanh này đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm cho lao động ở địa phương và tăng nguồn thu từ thuế cho ngân sách nhà nước.

Bên cạnh lĩnh vực kinh tế, người Việt Nam ở nước ngoài còn đóng góp mạnh mẽ trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Hằng năm, có khoảng 500 lượt trí thức kiều bào về nước tham gia hoạt động khoa học, công nghệ, đóng góp ý kiến trong các vấn đề phát triển của đất nước. Những tổ chức như Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam của Giáo sư Trần Thanh Vân (kiều bào Pháp), Tổ chức khoa học và chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global), VietChallenge, Viện Hàn lâm trẻ Việt Nam (Vietnam Young Academy), Hội trí thức và chuyên gia Việt Nam tại một số nước như Úc, Nhật Bản, Mỹ, Đức… đã và đang tích cực, hợp tác, hỗ trợ trong nước thông qua nhiều dự án hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới. Đặc biệt, các mạng lưới này không chỉ quy tụ thế hệ kiều bào đầu tiên mà còn thu hút đông đảo thế hệ trẻ, gồm những người sinh ra ở nước ngoài hoặc du học sinh.

Một ví dụ nổi bật là Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ 4 và Diễn đàn Trí thức, Chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài năm 2024. Sự kiện này thu hút khoảng 400 kiều bào và hơn 200 đại biểu từ các tỉnh, thành trong nước, cùng với hơn 100 bài tham luận, ý kiến phát biểu, đề xuất nhiều giải pháp phát triển kinh tế, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tái chế và nông nghiệp tự động hóa.

Việt Nam trong nhiều năm qua luôn nằm trong top 10 quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới. Theo Ngân hàng Nhà nước, năm 2023, kiều hối chuyển về Việt Nam đạt 16 tỷ USD. Tính từ năm 1993 (năm đầu tiên thống kê kiều hối) đến tháng 7/2024, tổng lượng kiều hối đạt hơn 230 tỷ USD, tương đương với tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân trong cùng giai đoạn.

Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu các địa phương về lượng kiều hối, đạt 9,5 tỷ USD năm 2023, chiếm 60% tổng kiều hối cả nước, tiếp theo là Bình Dương, Đồng Nai, Hà Nội và Nghệ An. Kiều hối gửi về nhiều nhất từ Mỹ (chiếm khoảng 60%), tiếp theo là Canada (1,5 tỷ USD/năm) và Úc (1,2 tỷ USD/năm).

Kiều hối từ cộng đồng kiều bào đã và đang đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam qua nhiều thời kỳ, từ giai đoạn bị bao vây cấm vận đến giai đoạn “vươn mình” hiện nay. Có thể nói, trong những năm tháng khó khăn sau chiến tranh, nguồn kiều hối cũng như hàng hóa do kiều bào gửi về cho thân nhân trong nước đã giúp nhiều gia đình có cuộc sống đỡ vất vả hơn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh đất nước bị bao vây cấm vận. Thời kỳ đầu Đổi mới, kiều hối đã tiếp tục tạo vốn cho kinh tế bùng phát, tạo công ăn việc làm với mức thu nhập ngày càng cao, giúp Việt Nam có thêm nguồn thu ngoại tệ ổn định, gia tăng dự trữ ngoại hối quốc gia, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn vốn nước ngoài, góp phần cân đối cán cân thanh toán thương mại. Đặc biệt, tỷ lệ kiều hối được đầu tư trực tiếp vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh đạt hơn 45%, giúp thúc đẩy phát triển kinh tế, giảm nghèo, nâng cao đời sống cho người dân và tạo ra giá trị xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội là hai địa phương nhận kiều hối lớn, đồng thời cũng là những trung tâm kinh tế trọng điểm của cả nước. Kiều hối đã tạo động lực mạnh mẽ cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, công nghệ và các ngành công nghiệp mũi nhọn tại đây. Điều này cho thấy tầm quan trọng của nguồn lực từ kiều bào không chỉ đối với sự phát triển kinh tế đất nước nói chung mà còn góp phần lớn vào sự tăng trưởng và đổi mới của các địa phương đầu tàu như Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội.

Nguồn kiều hối, kết hợp với sự tham gia ngày càng tích cực của kiều bào trong đầu tư các dự án lớn đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần tăng cường sự gắn bó giữa cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và quê hương.

Trong lĩnh vực từ thiện, nhân đạo.Trong đại dịch Covid-19, mặc dù ở nhiều nơi bà con cũng bị ảnh hưởng nặng nề do công việc làm ăn bị ngưng trệ nhưng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã có những hỗ trợ rất lớn đối với trong nước, cả vật chất lẫn tinh thần. Bà con đã quyên góp ủng hộ trong nước tới hơn 80 tỷ đồng, cùng các vật phẩm, trang thiết bị y tế có giá trị hàng chục tỷ đồng để hỗ trợ phòng, chống dịch bệnh. Điều này đã giúp giảm bớt gánh nặng cho đất nước, đồng thời là nguồn động viên tinh thần quý giá đối với các lực lượng tuyến đầu.

Gần đây nhất, khi siêu bão Yagi gây ra những thiệt hại nặng nề tại các tỉnh miền núi phía Bắc, sự chung tay của kiều bào một lần nữa được thể hiện rõ nét. Ủyban Nhà nước về Người Việt Nam ở nước ngoài đã ghi nhận tổng số tiền quyên góp hơn 57 tỷ đồng, cùng lượng lớn lương thực, thực phẩm, vật dụng thiết yếu và trang thiết bị cứu trợ. Trong đó, các khoản quyên góp nổi bật có thể kể đến như của cộng đồng người Việt Nam tại Cộng hòa Liên bang Đức (trên 10 tỷ), Hoa Kỳ (gần 10 tỷ), Nhật Bản (hơn 5 tỷ), Thái Lan (gần 5 tỷ), và Hàn Quốc (trên 4 tỷ). Cộng đồng người Việt Nam tại Campuchia, một cộng đồng có thể nói là khó khăn nhất, cũng đã ủng hộ hơn 800 triệu đồng.

Thanh Hương