Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng phát triển văn hóa và con người Việt Nam; gắn kết chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng nhấn mạnh: “Phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước”.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trước yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số mạnh mẽ và cạnh tranh ngày càng gay gắt về sức mạnh mềm quốc gia, việc phát triển văn hóa không chỉ dừng lại ở bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống, mà phải đưa văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng, trực tiếp đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, củng cố nền tảng tư tưởng và nâng cao vị thế đất nước.

Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng: đặt văn hóa trong mối quan hệ hữu cơ với kinh tế, chính trị và xã hội; coi phát triển công nghiệp văn hóa là một trong những động lực tăng trưởng, hướng tới mục tiêu đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là nguồn lực vật chất to lớn, có thể chuyển hóa thành động lực kinh tế dựa trên tri thức, công nghệ và bản sắc.

Việc đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW nhanh chóng đi vào cuộc sống, trở thành hành động cụ thể trong hệ thống chính trị và toàn xã hội là yêu cầu cấp thiết; trong đó, không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của công tác tuyên giáo nói chung, báo chí nói riêng. Nghị quyết số 80-NQ/TW đã giao nhiệm vụ cho ngành Tuyên giáo và Dân vận “chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan liên quan tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức quán triệt, tuyên truyền, giáo dục, phổ biến sâu rộng nội dung Nghị quyết thống nhất trong toàn hệ thống chính trị”.

Tại Nghị quyết số 30/NQ-CP, ngày 24/02/2026 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW cũng đã nhấn mạnh vai trò nòng cốt của báo chí cách mạng: “Tuyên truyền thường xuyên, liên tục, hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng về vai trò, vị trí của văn hóa đối với sự phát triển nhanh và bền vững đất nước; mục tiêu, các chính sách, giải pháp đột phá của Nhà nước về phát triển văn hóa, trong đó báo chí cách mạng đóng vai trò nòng cốt; ưu tiên sử dụng các hình thức truyền thông hiện đại, tầm bao phủ rộng, đặc biệt là truyền thông số”.

Thực hiện sứ mệnh đó, với nhiều giải pháp và cách làm cụ thể, hệ thống báo chí cách mạng đang phát huy vai trò tiên phong trong việc lan tỏa, diễn giải và giám sát thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW; truyền tải mạnh mẽ thông điệp văn hóa là nguồn lực nội sinh, sức mạnh phát triển bền vững, chấn hưng văn hóa và xây dựng con người trong kỷ nguyên mới, từ đó đưa các chính sách vào đời sống.

Để tiếp tục phát huy vai trò đó, góp phần đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống, hệ thống báo chí cách mạng cần tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau::

Một là, đổi mới công tác tuyên truyền, đưa nghị quyết “thấm sâu” vào đời sống xã hội

Để Nghị quyết thật sự đi vào cuộc sống, trước hết phải đi vào nhận thức, nhưng là nhận thức sâu sắc, có khả năng dẫn dắt hành động. Điều này đòi hỏi báo chí phải đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền, khắc phục tình trạng truyền đạt một chiều, nặng hình thức mà thiếu chiều sâu.

Tuyên truyền Nghị quyết số 80-NQ/TW không chỉ là phổ biến nội dung, mà phải làm rõ bản chất, mục tiêu và ý nghĩa thực tiễn của từng quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp. Báo chí cần trả lời được những câu hỏi căn cốt: Vì sao phải phát triển công nghiệp văn hóa? Văn hóa mang lại giá trị kinh tế như thế nào? Mỗi địa phương, mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân có thể tham gia vào quá trình này ra sao? Chỉ khi những nội dung đó được lý giải thấu đáo, gắn với lợi ích thiết thực, thì Nghị quyết mới thực sự đi vào cuộc sống, chuyển hóa thành nhận thức, sự đồng thuận và hành động tự giác của toàn xã hội.

Trong bối cảnh truyền thông số, yêu cầu đặt ra là phải đa dạng hóa hình thức thể hiện, tăng cường ứng dụng công nghệ, phát triển các sản phẩm báo chí đa phương tiện có tính tương tác cao. Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật, mà là yêu cầu chính trị nhằm nâng cao hiệu quả lan tỏa của nghị quyết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ, lực lượng giữ vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa.

Hai là, gắn tuyên truyền với thúc đẩy thực thi, góp phần chuyển hóa tinh thần Nghị quyết thành hành động thực tiễn

Một trong những hạn chế phổ biến hiện nay là tình trạng “tốt ở chủ trương, yếu ở thực thi”. Nghị quyết nếu chỉ dừng lại ở học tập, quán triệt mà không được cụ thể hóa thành chính sách, chương trình hành động, không được tổ chức thực hiện đồng bộ thì sẽ khó tạo ra chuyển biến thực chất. Trong bối cảnh đó, báo chí phải phát huy vai trò là lực lượng giám sát, phản biện và thúc đẩy thực thi, đây chính là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm nghị quyết đi vào cuộc sống.

Báo chí cần bám sát quá trình thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW, theo dõi việc ban hành chính sách, phân bổ nguồn lực, tổ chức thực hiện ở các bộ, ngành, địa phương. Những nơi làm tốt cần được biểu dương, nhân rộng; những nơi chậm trễ, lúng túng cần được chỉ ra một cách thẳng thắn, có cơ sở, trên tinh thần xây dựng. Quan trọng hơn, báo chí phải góp phần tạo ra cơ chế “áp lực tích cực”, buộc các chủ thể thực thi phải hành động, đổi mới và chịu trách nhiệm. Chỉ khi có sự giám sát thường xuyên, liên tục thì nghị quyết mới tránh được nguy cơ hình thức hóa, hành chính hóa.

Đồng thời, báo chí cần phát huy vai trò là diễn đàn chính sách, tạo không gian để các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia góp ý, hiến kế. Việc hoàn thiện thể chế phát triển văn hóa, đặc biệt là công nghiệp văn hóa, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể với cách tiếp cận mở, linh hoạt và sát thực tiễn.

Ba là, kiến tạo môi trường xã hội và thị trường để nghị quyết “sống” trong thực tiễn phát triển

Một nghị quyết chỉ thật sự đi vào cuộc sống khi nó “sống” trong môi trường xã hội cụ thể, được hiện thực hóa bằng các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng và sáng tạo. Đối với Nghị quyết số 80-NQ/TW, điều đó đồng nghĩa với việc phải tạo dựng được hệ sinh thái phát triển công nghiệp văn hóa - nơi các giá trị văn hóa được chuyển hóa thành giá trị kinh tế. Trong quá trình này, báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hình nhận thức xã hội, kích thích nhu cầu thị trường và kết nối các chủ thể sáng tạo.

Trước hết, báo chí cần góp phần thay đổi tư duy về văn hóa, khẳng định rõ văn hóa không chỉ là lĩnh vực “tiêu dùng ngân sách”, mà là một ngành kinh tế có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn. Khi nhận thức xã hội thay đổi, khi doanh nghiệp nhìn thấy cơ hội, khi người dân sẵn sàng chi trả cho sản phẩm văn hóa, thì nghị quyết mới có điều kiện để phát huy hiệu quả.

Bên cạnh đó, báo chí cần tích cực quảng bá sản phẩm văn hóa, lan tỏa các mô hình kinh doanh sáng tạo, kết nối thị trường trong nước và quốc tế. Việc xây dựng thương hiệu văn hóa quốc gia, nâng cao sức mạnh mềm của đất nước cũng cần được đặt trong chiến lược truyền thông dài hạn, có trọng tâm, trọng điểm. Mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 chỉ có thể đạt được khi có sự kết hợp đồng bộ giữa thể chế, thị trường và truyền thông. Trong đó, báo chí không chỉ là kênh thông tin, mà là lực lượng kiến tạo và dẫn dắt.

Thực tiễn triển khai - những kinh nghiệm bước đầu và yêu cầu đặt ra

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, các cơ quan báo chí và địa phương đã có những đổi mới đáng ghi nhận, góp phần từng bước đưa các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa đi vào đời sống.

Báo Nhân Dân đã chủ động đổi mới phương thức truyền thông chính luận, kết hợp giữa nội dung chính trị với công nghệ hiện đại, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận và lan tỏa của các nghị quyết, chủ trương lớn. Báo không ngừng mở rộng và nâng cao chất lượng các chuyên trang, chuyên mục định kỳ với nhiều tuyến bài về Nghị quyết số 80-NQ/TW; liên kết thông tin với các nền tảng mạng xã hội và các phương tiện truyền thông mới một cách phù hợp, đặc biệt nhằm tiếp cận độc giả trẻ.

Các cơ quan như Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam đã phát huy thế mạnh về nội dung đa phương tiện, xây dựng nhiều chương trình văn hóa, giải trí có chất lượng, góp phần đưa văn hóa vào đời sống xã hội một cách sinh động, tạo nền tảng cho phát triển thị trường nội dung.

Ở địa phương, Hà Nội, Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành phố đã bước đầu gắn công tác tuyên truyền với phát triển kinh tế văn hóa, hình thành một số mô hình kết nối giữa bảo tồn và khai thác giá trị văn hóa.

Tuy nhiên, những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu. Để Nghị quyết số 80-NQ/TW thật sự đi vào cuộc sống, đòi hỏi báo chí phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, gắn chặt hơn nữa với thực tiễn, nâng cao tính chiến đấu, tính phát hiện và tính kiến tạo trong hoạt động. Đặc biệt, cần chú trọng củng cố, kết nối mạng lưới thông tin tuyên truyền, có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các “binh chủng” thông tin từ Trung ương đến địa phương, từ các ngành đến các cấp trong hệ thống chính trị. Sự phối hợp đó cần bám sát thực tiễn, tích cực, chủ động, phát huy thế mạnh và vai trò của từng tờ báo, từng lực lượng, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong tuyên truyền; từ đó hình thành “thế trận tuyên truyền” rộng khắp, thống nhất, chặt chẽ và hiệu quả.

Đưa Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa thật sự đi vào cuộc sống là yêu cầu có tính chiến lược, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó báo chí cách mạng Việt Nam giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Trong giai đoạn tới, báo chí cần tiếp tục phát huy vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; gắn chặt tuyên truyền với thực tiễn; kết hợp chặt chẽ giữa định hướng tư tưởng với thúc đẩy hành động.

Chỉ khi Nghị quyết được chuyển hóa thành nhận thức xã hội sâu sắc, thành chính sách cụ thể, thành hành động thiết thực và thành kết quả phát triển rõ ràng, thì khi đó mới có thể khẳng định Nghị quyết đã thật sự đi vào cuộc sống, trở thành động lực thúc đẩy phát triển văn hóa, con người Việt Nam và đóng góp xứng đáng vào sự phát triển bền vững của đất nước./.

Vụ Địa phương 2, Ban Tuyên giáo và Dân vân Trung ương