Việt Nam và Campuchia là hai nước láng giềng, mọi biến động của nước này đều tác động trực tiếp đến nước kia và ngược lại. Với mong muốn và quyết tâm của Nhân dân hai nước, mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài Việt Nam - Campuchia nhất định sẽ được giữ gìn, phát triển và nâng lên một tầm cao mới.

Phương hướng phát huy truyền thống đoàn kết, hữu nghị và hợp tác, đưa quan hệ hai nước phát triển bền vững

Trước tình hình mới, lãnh đạo cấp cao Việt Nam, Campuchia tiếp tục khẳng định và nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước, coi đây là mối quan hệ chiến lược lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của mỗi nước, cần phải được giữ gìn, phát huy và truyền tiếp cho các thế hệ mai sau. Hai nước đều mong muốn tiếp tục củng cố, phát triển mối quan hệ “láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” lên tầm cao mới, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Campuchia của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, từ ngày 25 - 26/02/2019, hai nước đã ký Tuyên bố chung nhất trí một số nội dung chính sau:

Thứ nhất, hai bên nhất trí cho rằng việc bảo vệ, giữ gìn và phát triển mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài trên cơ sở các nguyên tắc đã được nêu trong các bản Tuyên bố chung Việt Nam - Campuchia là trách nhiệm chung của hai quốc gia và nhân dân hai nước, vì sự phát triển bền vững và tương lai tươi sáng của cả hai nước, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Thứ hai, tăng cường và đưa quan hệ chính trị đi vào chiều sâu; nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác giữa hai nước; mở rộng hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau giữa các bộ, ban, ngành, đoàn thể, tổ chức nhân dân ở Trung ương và địa phương của hai nước; tiếp tục phối hợp tổ chức tốt các sự kiện kỷ niệm chung nhằm làm sâu sắc hơn nữa ý nghĩa và tầm quan trọng của quan hệ hai nước; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục về truyền thống quan hệ đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Campuchia trong các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hai nước; tiếp tục hợp tác tu bổ các Đài kỷ niệm hữu nghị Việt Nam - Campuchia ở mỗi nước theo kế hoạch đã thống nhất.

Thứ ba, thúc đẩy mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả, hợp tác về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học - kỹ thuật trên cơ sở tiềm năng thế mạnh của mỗi nước; đẩy mạnh triển khai có hiệu quả các Hiệp định, Thỏa thuận giữa hai Chính phủ; đàm phán và ký các Hiệp định/Thỏa thuận mới và tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số Hiệp định/Thỏa thuận để tạo hành lang pháp lý trong hợp tác và nhấn mạnh ưu tiên cho việc kết nối hai nền kinh tế, hạ tầng giao thông, năng lượng, viễn thông, du lịch. Đồng thời, hai bên nhất trí có các biện pháp cải thiện môi trường đầu tư; phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại hai chiều đạt 5 tỷ USD sau khi đã đạt mức 4,7 tỷ USD vào năm 2018; tăng cường hợp tác để nâng cao chất lượng trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thứ tư, hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng và nhất trí tăng cường hợp tác về quốc phòng, an ninh trên nguyên tắc không cho phép bất cứ lực lượng chính trị, quân sự nào sử dụng lãnh thổ của nước mình làm phương hại đến an ninh của nước kia và giải quyết những vấn đề nảy sinh của hai nước bằng biện pháp hòa bình; tăng cường phối hợp nhằm giữ vững ổn định chính trị, an ninh, trật tự và an toàn xã hội ở cả hai nước; tăng cường hợp tác trong phòng chống thiên tai, tổ chức diễn tập chung về tìm kiếm, cứu nạn; ngăn chặn và phòng chống các loại tội phạm xuyên quốc gia; tiếp tục nỗ lực phối hợp tìm kiếm, cất bốc và hồi hương hài cốt quân tình nguyện Việt Nam hy sinh tại Campuchia.

Thứ năm, hai bên khẳng định cam kết tôn trọng và thực hiện đầy đủ các hiệp ước hoạch định biên giới và các hiệp định, thỏa thuận liên quan về biên giới đã được chấp thuận và ký kết giữa hai nước; đánh giá cao những nỗ lực của Ủy ban Liên hợp về việc hoàn thành 84% công việc phân giới, cắm mốc biên giới trên đất liền. Hai bên nhất trí thúc đẩy Ủy ban Liên hợp của hai nước sớm hoàn tất hai văn kiện pháp lý ghi nhận việc hoàn thành 84% công việc phân giới, cắm mốc biên giới trên đất liền. Hai bên hỗ trợ Ủy ban Liên hợp của hai nước tiếp tục phối hợp đẩy nhanh tiến độ đàm phán giải quyết phần biên giới còn lại, nhằm xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững giữa hai nước.

Thứ sáu, hai bên chia sẻ thông tin thường xuyên và phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, ủng hộ lẫn nhau trong các vấn đề quốc tế và khu vực; tăng cường hợp tác, phối hợp chặt chẽ với nhau và với các nước, các tổ chức quốc tế có liên quan để bảo đảm quản lý, sử dụng bền vững và có hiệu quả nguồn nước sông Mê Công, các nguồn tài nguyên liên quan đến nước và môi trường thân thiện của sông Mê Công, bảo đảm hài hòa lợi ích của các nước trong lưu vực sông Mê Công; tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không ở Biển Đông; thúc đẩy giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, kiềm chế, không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, phù hợp với các nguyên tắc được thừa nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS);…

Những năm tới, quan hệ Việt Nam - Campuchia tiếp tục phải đối mặt với sự chống đối, phá hoại của các thế lực bên trong và bên ngoài,... nhưng với mong muốn và quyết tâm của hai Đảng, hai Nhà nước và Nhân dân hai nước, mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống Việt Nam - Campuchia được tạo dựng bằng tình cảm chân thành và xương máu của hai dân tộc nhất định tiếp tục được củng cố, phát triển và nâng lên tầm cao mới vì lợi ích của Nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và thế giới.

Một số nhiệm vụ, giải pháp đưa quan hệ Việt Nam - Campuchia phát triển bền vững

(1) Củng cố, tăng cường sự tin cậy chính trị, trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, bình đẳng, tự nguyện, cùng có lợi. Xây dựng nền tảng xã hội vững chắc, thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước, theo đó chú trọng nâng cao hiệu quả, tính thiết thực của các chuyến thăm, các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc, linh hoạt về hình thức, cụ thể về nội dung, chủ động và thường xuyên trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường sự hiểu biết, gắn bó, tin cậy lẫn nhau; chủ động giải quyết các vấn đề nảy sinh. Coi trọng công tác tuyên truyền, giáo dục cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ biết trân trọng, giữ gìn và phát huy truyền thống đoàn kết, hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước, thông qua các đoàn thể, tổ chức Nhân dân, các phương tiện thông tin đại chúng...

(2) Trong hợp tác đa phương, tiếp tục trao đổi ý kiến về những vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm; tăng cường hợp tác trong khuôn khổ ASEAN, xây dựng Đông Nam Á thành khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển thịnh vượng; khẳng định tiếp tục hợp tác và phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế và khu vực, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới; tăng cường hợp tác với Lào thực hiện hiệu quả Thỏa thuận về khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam; triển khai tích cực Kế hoạch hành động kết nối ba nền kinh tế Campuchia - Lào - Việt Nam đến năm 2030.

(3) Tăng cường phối hợp, trao đổi kinh nghiệm và thông tin về quốc phòng, an ninh, chống lại âm mưu chống phá của các thế lực thù địch, chia rẽ quan hệ hai nước. Cụ thể, tiếp tục phối hợp chặt chẽ nhằm giữ vững ổn định chính trị, an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở mỗi nước; thực hiện tốt Nghị định thư đã ký kết về quốc phòng, an ninh; tăng cường trao đổi thông tin, tình hình, phối hợp chặt chẽ để ứng phó với các diễn biến, không để bị động trong mọi tình huống, ngăn chặn và vô hiệu hóa các hoạt động của các lực lượng đối lập, thù địch chống phá Việt Nam, Campuchia và quan hệ hai nước; kiên quyết không để nước thứ ba và lực lượng chính trị, quân sự nào sử dụng lãnh thổ của nước mình đe dọa an ninh của nước kia; tăng cường phối hợp tuần tra, giữ gìn an ninh, trật tự, cứu hộ, cứu nạn ở khu vực biên giới trên bộ và trên biển; phối hợp đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia; tiếp tục phối hợp trong công tác tìm kiếm, cất bốc và hồi hương hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện Việt Nam hy sinh khi thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia; phấn đấu sớm hoàn thành toàn bộ công việc tôn tạo, trùng tu các Đài Hữu nghị Campuchia - Việt Nam.

(4) Tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả, chất lượng hợp tác thương mại, đầu tư. Đẩy mạnh kết nối hai nền kinh tế Việt Nam - Campuchia phát triển bền vững, lâu dài trên nguyên tắc bổ sung, tương trợ lẫn nhau và cùng có lợi. Duy trì và nâng cao tính thiết thực, hiệu quả của các cơ chế hợp tác hiện có, nhất là cơ chế họp Ủy ban hỗn hợp hai nước về hợp tác kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật và Hội nghị hợp tác và phát triển các tỉnh biên giới; phối hợp thực hiện nghiêm những cam kết, điều ước quốc tế, thỏa thuận hợp tác về kinh tế, đầu tư, thương mại; tích cực rà soát bổ sung, sửa đổi hoặc đàm phán, ký kết các văn kiện hợp tác để tạo hành lang pháp lý trong hợp tác kinh tế, đầu tư; coi trọng kết nối hai nền kinh tế, đặc biệt là kết nối giao thông, năng lượng, viễn thông, du lịch. Đồng thời, có các biện pháp cải thiện môi trường đầu tư; phối hợp nghiên cứu, xây dựng chiến lược tổng thể về hợp tác kinh tế Việt Nam - Campuchia.

(5) Đổi mới hình thức hợp tác về giáo dục - đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Theo đó, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức đào tạo, nâng cao chất lượng, hiệu quả đầu ra, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành cho Campuchia. Tăng cường các hoạt động giao lưu hữu nghị, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, hợp tác chia sẻ kinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp vụ giữa các bộ, ngành, địa phương, nhất là giữa thanh thiếu niên, quân đội, công an hai nước.

Định hướng tuyên truyền

Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền về mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa hai nước, ý nghĩa và tầm quan trọng của tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác giúp đỡ lẫn nhau giữa hai nước trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi. Các hoạt động giao lưu, nhất là giao lưu thế hệ trẻ, tuyên truyền giáo dục về lịch sử quan hệ Việt Nam - Campuchia; về mục đích cao cả và nghĩa cử cao đẹp, nhân văn của quân tình nguyện Việt Nam trong việc giúp Nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, hồi sinh đất nước.

Thứ hai, tuyên truyền để thấy rõ sự cần thiết phải bảo vệ, phát triển mối quan hệ hữu nghị, hợp tác Việt Nam - Campuchia trong tình hình mới. Đồng thời, luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, đấu tranh không khoan nhượng với các tổ chức phản động, các thế lực chống đối, phản bác các luận điệu xuyên tạc, quan điểm sai trái, thù địch, phá hoại mối quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện Việt Nam - Campuchia hiện nay.

Thứ ba, để quan hệ hợp tác giữa hai nước ngày càng thật sự hiệu quả, thực chất hơn và đáp ứng được nguyện vọng của Nhân dân hai nước, chúng ta cần phải tiếp tục giáo dục và tuyên truyền cho Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ hai nước hiểu biết sâu sắc hơn về tầm quan trọng và ý nghĩa sống còn của quan hệ hữu nghị, hợp tác toàn diện Việt Nam - Campuchia; đồng thời có trách nhiệm bảo vệ, giữ gìn, vun đắp cho mối quan hệ này mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Thứ tư, tiếp tục tuyên truyền đậm nét mối quan hệ giữa hai nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh… trong giai đoạn hiện nay; tuyên truyền khẳng định việc duy trì và phát triển mối quan hệ láng giếng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài là ưu tiên hàng đầu của hai nước nhằm tiếp tục đưa mối quan hệ Việt Nam - Campuchia trở thành tài sản chung quý báu của hai dân tộc.

Thứ năm, đẩy mạnh tuyên truyền về công tác phối hợp của các bộ, ngành và các địa phương hai nước tổ chức các hoạt động có ý nghĩa trong khuôn khổ “Năm Hữu nghị Việt Nam - Campuchia 2022”, Kỷ niệm 55 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Campuchia, qua đó tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ mỗi nước, về truyền thống quan hệ tốt đẹp giữa hai nước Việt Nam - Campuchia.