Vai trò của lực lượng Cảnh sát Nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Trải qua quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng Cảnh sát nhân dân luôn đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tổ chức của lực lượng Công an nhân dân. Đây là lực lượng nòng cốt trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Thiếu tướng, GS.TS Nguyễn Đắc Hoan, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân trao Giấy khen cho các điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua học tập, rèn luyện tốt của Học viện giai đoạn 2017 - 2019.

Ngày 19/8/1945, lực lượng lượng Công an nhân dân (CAND) chính thức ra đời và là ngày truyền thống vẻ vang của lực lượng Công an Nhân dân. Theo đó, lịch sử xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Cảnh sát nhân dân (CSND) luôn gắn liền với lịch sử vẻ vang của CAND Việt Nam và những thời kỳ đấu tranh cách mạng, phát triển đất nước của dân tộc Việt Nam từ ngày lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa đến nay.

Trong các giai đoạn lịch sử và hiện nay, lực lượng CSND luôn giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng và vai trò quan trọng trong hệ thống tổ chức của lực lượng CAND, là lực lượng nòng cốt trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh - một Việt Nam trường thịnh, hùng cường.

Đóng góp của lực lượng CSND nổi bật ngay từ những ngày đầu của Cách mạng Việt Nam với Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 thành công, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; thắng lợi của kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954); kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1954 - 1975); khắc phục hậu quả chiến tranh, đập tan các âm mưu, hoạt động chống phá trong kế hoạch hậu chiến của địch và phản động quốc tế; bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trong các cuộc chiến tranh biên giới phía Tây Nam, phía Bắc. Những thành quả đã đạt được sau hơn 35 năm đổi mới, mở cửa, hội nhập quốc tế đã nâng cao uy tín và hình ảnh đất nước trên trường quốc tế đều ghi nhận những dấu ấn sâu đậm, chiến công, thành tích đóng góp to lớn của lực lượng CAND, trong đó có CSND.

Trong những năm tháng gần đây nhất, trên mặt trận cam go, quyết liệt, phức tạp để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phòng, chống tội phạm, lực lượng CSND đã lập thêm nhiều chiến công mới, xuất sắc trong đấu tranh với tội phạm về ma túy trên địa bàn cả nước; tham gia giải quyết hiệu quả những vụ việc phức tạp, gây rối an ninh, trật tự ở một số địa phương trong cả nước; phòng, chống, bắt giữ tội phạm khủng bố nhằm lật đổ chính quyền Nhân dân...

Lực lượng Cảnh sát cơ động, đặc nhiệm thực hành diễn tập tình huống tấn công, tiêu diệt các đối tượng tội phạm ma túy có sử dụng vũ khí nóng và bom mìn tự chế.

Cùng với thành tích, chiến công ấy của lực lượng CSND là những tấm gương anh dũng hy sinh, bị thương tích, và phải mất một phần xương máu. Tính từ năm 1986 đến nay, đã có hơn 150 cán bộ, chiến sĩ CSND tiếp tục hy sinh, gần 1.000 đồng chí bị thương hoặc phơi nhiễm HIV trong công tác, chiến đấu. Điều đó chứng tỏ rằng, càng trong khó khăn, gian khổ thì bản chất anh hùng, quả cảm của người chiến sĩ CSND càng trở nên chói ngời, bất tử.

Ghi nhận những cống hiến, đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng CSND đã nhiều lần vinh dự đón nhận những huân, huy chương do Đảng và Nhà nước trao tặng.

Việt Nam sau 35 năm đổi mới, thế và lực, uy tín quốc tế, niềm tin của Nhân dân ngày càng nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để bảo vệ và phát triển đất nước. Những vấn đề toàn cầu như: bảo vệ hoà bình, an ninh con người, thiên tai, dịch bệnh, an ninh xã hội, an ninh phi truyền thống, nhất là an ninh mạng, an ninh nguồn nước, biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường...tiếp tục diễn biến phức tạp.

Để tiếp tục phát triển, Việt Nam đang phải ứng phó với nhiều khó khăn, thách thức như: hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, nền kinh tế phát triển chưa bền vững, đại dịch Covid-19, khủng hoảng kinh tế toàn cầu, biến đổi khí hậu, già hoá dân số.... Thêm nữa, bốn nguy cơ cho sự tồn vong của chế độ mà Đảng đã chỉ rõ còn tồn tại; tham nhũng, lãng phí, quan liêu, suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ; mâu thuẫn xã hội; chống phá của các thế lực thù địch...là những thách thức rất lớn đối với sự phát triển của nước ta trong thời gian tới”.

Bối cảnh thế giới và trong nước đang có những thuận lợi, khó khăn, thời cơ và thách thức đan xen, đặt ra nhiều vấn đề mới, tác động trực tiếp đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Các thế lực thù địch đang gia tăng các hoạt động chống phá, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, manh động, nguy hiểm. Các đối tượng phản động, cơ hội chính trị tăng cường hoạt động móc nối với các đối tượng hình sự, đối tượng có tiền án, tiền sự, nghiện ma túyây ra những điểm nóng chính trị - xã hội phức tạp về an ninh trật tự ở một số địa phương trong toàn quốc thời gian qua. Tội phạm về kinh tế, tham nhũng, buôn lậu, môi trường, lừa đảo, tội phạm sử dụng công nghệ cao, tội phạm ma túy, tội phạm cờ bạc... tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường, phức tạp.

Cùng với tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 đến mọi mặt của đời sống xã hội, cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội ở nước ta đang diễn ra trong bối cảnh hết sức phức tạp và đứng trước những thách thức mới, đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ CSND phải có bản lĩnh vững vàng, kiên định về lập trường, quan điểm giai cấp. Đồng thời, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện về phong cách công tác, học tập nâng cao hiểu biết, tiếp thu những tri thức về khoa học - kỹ thuật để đáp ứng được những yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới.

Chính vì vậy, lực lượng CSND cần quán triệt và vận dụng sáng tạo mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện để phát huy vai trò của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa với những nội dung cơ bản sau:

Một là, hoạt động của lực lượng CSND là hoạt động chấp hành, áp dụng pháp luật. Do đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ CSND phải thượng tôn Hiến pháp, pháp luật, coi pháp luật là vũ khí sắc bén trong bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phòng chống tội phạm. Lực lượng CSND có trách nhiệm trên hết và trước hết trong giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; trong mọi tình huống, không để bị động bất ngờ, góp phần ổn định chính trị, xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đối ngoại của đất nước, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân.

Hai là, chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp ban hành các quyết sách quan trọng để giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bảo đảm an ninh con người một cách hiệu quả. Cùng với đó, lực lượng CSND cần phối hợp với các lực lượng khác làm tốt công tác an sinh xã hội, phúc lợi xã hội góp phần bảo đảm những điều kiện vật chất và tinh thần tốt nhất cho cuộc sống của Nhân dân.

Ba là, làm tốt công tác dân vận, tăng cường tuyên truyền, vận động, động viên Nhân dân thực hiện đúng các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước và quy định của chính quyền địa phương; làm tốt công tác nghiệp vụ cơ bản, nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật về TTATXH. Kết hợp giữa phòng ngừa xã hội với phòng ngừa nghiệp vụ, tạo thế trận liên hoàn trong bảo đảm TTATXH, đấu tranh PCTP. Đồng thời, lực lượng CSND cần chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các cấp quán triệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện linh hoạt, có hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Bộ Công an về công tác bảo đảm an ninh, trật tự, và xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Hình ảnh đẹp của CBCS Công an huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An giúp người dân thu hoạch lúa.

Bốn là, chủ động, tích cực trong công tác nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa, tại cơ sở, kịp thời giải quyết các vụ việc phức tạp nổi lên về an ninh trật tự. Dự báo và lường tính đúng các tình huống bất ngờ có thể xảy ra ở nhiều cấp độ khác nhau, nhất là các dấu hiệu gây bất ổn chính trị, xung đột xã hội để chủ động giải quyết chính xác, nhanh gọn và hiệu quả góp phần bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Trong phòng ngừa nghiệp vụ, phải bảo đảm tính bao quát, chuyên sâu, chính xác, không để lọt đối tượng cần phòng ngừa, có giải pháp chủ động để ngăn chặn, xử lý kịp thời khi đối tượng có biểu hiện phạm tội. Lực lượng CSND cần chú ý phối hợp với lực lượng An ninh nhân dân trong bảo đảm TTATXH, PCTP, không để các vụ việc, vấn đề liên quan đến TTATXH diễn biến phức tạp, trở thành vấn đề liên quan tới an ninh quốc gia. Tại địa bàn biên giới, biển đảo, phải chủ động phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển và các lực lượng chuyên trách khác trong công tác PCTP và vi phạm pháp luật theo quy định của pháp luật, nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Năm là, tăng cường các biện pháp đấu tranh trấn áp tội phạm; đấu tranh với các thế lực phản động thù địch trong và ngoài nước lợi dụng để kích động gây rối chống phá cách mạng Việt Nam, nhất là trên không gian mạng; tăng cường quản lý, bảo đảm trật tự an toàn giao thông, an toàn thực phẩm, phòng, chống cháy nổ, dịch bệnh... Vì để đảm bảo cho sự phát triển của đất nước thì cần thiết phải có một môi trường xã hội trật tự, kỷ cương, tỷ lệ tội phạm thấp, ít tệ nạn xã hội, tính pháp quyền xã hội chủ nghĩa được đảm bảo, có pháp chế cao, mọi công dân, tổ chức đều thượng tôn pháp luật, pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội. Theo đó, các quan hệ của cá nhân, tổ chức trong xã hội có được trạng thái đồng thuận, không dẫn đến xung đột triệt tiêu lẫn nhau. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác điều tra, xử lý tội phạm, cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa cơ quan điều tra với Viện kiểm sát có thẩm quyền theo quy định của pháp luật; giữa lực lượng điều tra với lực lượng trinh sát để việc phát hiện, thu thập thông tin, tài liệu, chứng cứ, truy bắt, xử lý người phạm tội, vụ án được thuận lợi, chính xác, khách quan. Kiên quyết không để xảy ra oan, sai, không để lọt tội phạm, không xâm phạm trái pháp luật đến quyền con người, quyền cơ bản của công dân; lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức cá nhân.

Sáu là, chú trọng an ninh, an toàn là một trong những yếu tố hàng đầu trong cuộc sống của Nhân dân. Xác định “chủ động phòng ngừa là chính”. Ứng phó kịp thời, có hiệu quả với các mối đe doạ mang tính chất an ninh phi truyền thống, nhất là nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, phòng, chống thiên tai, dịch bệnh. Trên cơ sở đó, đề xuất các phương án tương thích nhằm bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, tài sản và tính mạng của người dân.

Trong bối cảnh hiện nay, lực lượng CSND cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, mỗi cán bộ, chiến sĩ CSND cần không ngừng học tập, nâng cao trình độ chính trị, pháp luật, nghiệp vụ, khoa học kỹ thuật và các lĩnh vực tri thức có liên quan khác, luôn kiên định trước mọi khó khăn thử thách, kiên quyết đấu tranh với các thế lực thù địch, tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, thực sự là “thanh bảo kiếm” của Đảng, Nhà nước và Nhân dân trong bảo đảm trật tự, an toàn xã hội với những đóng góp quan trọng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa phồn vinh, hạnh phúc.

Hướng tới kỷ niệm 60 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Lệnh số 34-L/CTN công bố Pháp lệnh quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Cảnh sát nhân dân và Pháp lệnh quy định chế độ cấp bậc hàm của sỹ quan, hạ sỹ quan Cảnh sát nhân dân (20/7/1962 - 20/7/2022), lực lượng Cảnh sát nhân dân luôn phát huy truyền thống vẻ vang với tinh thần “Thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi, lấy niềm vui, hạnh phúc của nhân dân làm lẽ sống của mình”; tiếp tục đổi mới toàn diện các mặt công tác, đấu tranh có hiệu quả với các loại tội phạm, kéo giảm tội phạm một cách bền vững, lâu dài, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, góp phần xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước./.

Thiếu tướng, GS,TS. Nguyễn Đắc Hoan

Phó Giám đốc Học viện CSND, Bộ Công an