Một số điểm nhấn tình hình Kinh tế - Xã hội 6 tháng đầu năm 2022
Dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng; sự ủng hộ của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, kịp thời của Chính phủ; các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện tốt Nghị quyết 01/NQ-CP; vừa tập trung giải quyết các vấn đề trước mắt và những tồn tại, yếu kém, điểm nghẽn của nền kinh tế, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, hỗ trợ tích cực phục hồi và phát triển kinh tế xã hội. Qua đó, tình hình 6 tháng đầu năm 2022 đạt nhiều kết quả tích cực.
Chỉ số chất lượng sống của Việt Nam tăng 39 bậc
Tính chung 06 tháng, GDP ước tăng 6,42% so với cùng kỳ, cao hơn so với dự kiến kịch bản và cùng kỳ năm 2021, tương đương mức bình quân các năm trước dịch. Đáng chú ý là sự phục hồi nhanh của khu vực dịch vụ, ước tăng 6,6%, cao gấp 1,7 lần so với cùng kỳ.
Nhiều địa phương động lực đã đạt mức tăng trưởng GRDP cao như: Hà Nội (7,79%), Bắc Giang (24,0%), Bắc Ninh (14,7%), Thanh Hóa (13,41%), Quảng Nam (12,8%), Khánh Hòa (12,58%), Hải Dương (11,82%), Hải Phòng (11,1%), Quảng Ninh (10,66%)…
Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm và được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 06 tháng tăng 2,44%, là mức tương đối thấp so với cùng kỳ các năm trước dịch.
Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp để bảo đảm nguồn cung, giảm bớt đà tăng giá xăng dầu, lương thực, thực phẩm, hàng hóa trong nước; bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng; tổ chức S&P đã nâng hạng tín nhiệm dài hạn của Việt Nam lên mức BB+, triển vọng “ổn định”.
Thị trường tiền tệ cơ bản ổn định, đến ngày 23/6, tăng trưởng tín dụng đạt 8,85% so với cuối năm 2021; mặt bằng lãi suất duy trì hợp lý, hỗ trợ tích cực nhu cầu tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, mặt bằng tỷ giá ổn định.
Cân đối NSNN tích cực, 06 tháng đầu năm, thu NSNN ước đạt 66,1% dự toán, tăng 18,8% so với cùng kỳ; trong đó thu nội địa đạt 63,2% dự toán, tăng 15,8%, dầu thô đạt 121,3% dự toán, tăng 80,8%. Qua đó, mở rộng dư địa tài khóa để có thể triển khai các chính sách hỗ trợ trong 6 tháng cuối năm.
Hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi nhanh, cơ bản tiệm cận mức tăng tại thời điểm trước dịch, trong đó, sản xuất nông nghiệp cơ bản ổn định. Sản xuất công nghiệp phục hồi nhanh.
Thương mại, dịch vụ phục hồi rõ nét nhờ giải pháp ứng phó dịch Covid-19 phù hợp, hiệu quả. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng Quý II tăng 19,5% so với cùng kỳ; tính chung 06 tháng tăng 11,7%, cao hơn mức tăng cùng kỳ các năm trước dịch. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng trở lại, trong tháng 6 tăng 36,8% so với tháng trước.
Tình hình đăng ký doanh nghiệp rất tích cực. Tính chung 06 tháng, số doanh nghiệp thành lập mới và tái gia nhập thị trường tăng 25,4% so với cùng kỳ, lần đầu tiên vượt mốc 100 nghìn doanh nghiệp. Trong đó, số doanh nghiệp thành lập mới đạt trên 76 nghìn doanh nghiệp, cao nhất từ trước đến nay. Điều này khẳng định niềm tin, kỳ vọng của doanh nghiệp vào sự phục hồi của nền kinh tế.
Các lĩnh vực văn hóa, xã hội tiếp tục được quan tâm, thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19. Tình hình lao động, việc làm tiếp tục khởi sắc. Nhu cầu tuyển dụng lao động năm 2022 tăng mạnh, tăng 18% so với năm 2021. Tỷ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm Quý II giảm so với Quý trước.
Công tác phòng, chống dịch, tiêm vắc-xin tiếp tục được chú trọng, bám chắc quan điểm “thích ứng an toàn, linh hoạt, hiệu quả với dịch Covid-19”. Nhờ đó, dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, tạo điều kiện tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, giải trí, phục vụ nhu cầu người dân trong mùa cao điểm du lịch.
Các cân đối lớn tiềm ẩn nhiều khó khăn, thách thức
Bên cạnh những kết quả tích cực, những khó khăn, thách thức, biến động phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực về lạm phát, giá xăng dầu, chuỗi cung ứng, rủi ro trên thị trường tài chính, tiền tệ… đã và đang tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống KTXH của nước ta.
Ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn tiềm ẩn nhiều khó khăn, thách thức, nhất là những yếu tố tác động dây chuyền làm tăng chi phí sản xuất, tăng giá bán sản phẩm hàng hóa, dịch vụ như: giá xăng dầu, nguyên vật liệu nhập khẩu tăng cao; tỷ giá, lãi suất có xu hướng tăng; việc điều chỉnh tiền lương; một số chính sách hỗ trợ hết thời hạn…
Mặt bằng lãi suất cho vay dự báo tiếp tục tăng do mặt bằng lãi suất huy động, nhu cầu tín dụng tăng cao, gấp khoảng 1,6 lần cùng kỳ năm 202 . Lãi suất quốc tế tăng nhanh, làm tăng áp lực chi phí vốn vay của doanh nghiệp.
Hoạt động sản xuất, kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn. Xuất hiện tình trạng thu hẹp đầu tư sản xuất do chi phí đầu vào, giá vật tư, phân bón tăng cao, từ đó làm giảm năng suất.
Du lịch phục hồi nhanh nhưng không đồng đều giữa khách trong nước và khách quốc tế. Lượng khách quốc tế đến nước ta trong 06 tháng chỉ bằng 7,1% cùng kỳ năm 2019. Du lịch đang phải đối mặt với nhiều thách thức để phục hồi bền vững trong thời gian tới như chi phí đầu vào tăng, lao động thiếu hụt, chất lượng hạ tầng chưa cao, chưa liên kết chặt chẽ với vận tải hàng không và các ngành hỗ trợ khác để nâng cao chất lượng, đổi mới sản phẩm, dịch vụ.
Thị trường chứng khoán tiếp tục suy giảm. Đến ngày 24/6, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu chỉ tương đương 73,8% GDP, giảm 20,2% so với cuối năm 2021. Thanh khoản giảm sút, giá trị giao dịch chứng khoán cơ sở bình quân 06 tháng giảm 2,1% so với bình quân năm trước, trong khi khối lượng giao dịch phái sinh tăng cao (10%), tiếp tục cho thấy thị trường chứng khoán chưa thực sự là “hàn thử biểu” của nền kinh tế.
Một số địa bàn, khu vực thiếu hụt lao động cục bộ, trong đó thiếu khoảng 120.000 lao động, gần 10% so với nhu cầu tuyển dụng, cao hơn những năm trước khoảng 2-3%, chủ yếu là lao động phổ thông ở ngành dệt may, lắp ráp linh kiện điện tử, chế biến gỗ và một số ngành bị tác động mạnh, phải dừng hoạt động dài như du lịch, giáo dục... Nguyên nhân là do sau dịch, nhiều lao động chưa có ý định quay trở lại làm việc hoặc đã chuyển đổi ngành nghề.
Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe người dân gặp rất nhiều khó khăn: thiếu hụt nhân sự khi nhiều nhân viên y tế, bác sỹ nghỉ việc do áp lực công việc cao trong khi thu nhập từ nghề y chưa tương xứng; tình trạng thiếu thuốc, vật tư tại một số khu vực, bệnh viện do hết hạn số đăng ký, giá cả thuốc khi đấu thầu...; các loại dịch bệnh mới xuất hiện và có thể du nhập vào nước ta...
Hỗ trợ kịp thời doanh nghiệp, người dân trước áp lực về giá
Căn cứ kết quả 6 tháng đầu năm, dự báo tình hình 6 tháng cuối năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm khoảng 7,0%, cao hơn mức phấn đấu cao khoảng 0,5% so với mục tiêu Quốc hội giao và Chính phủ đề ra (từ 6-6,5%), tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế năm 2023.
Trên cơ sở đó, các bộ, cơ quan và địa phương cần triển khai thực hiện nhanh, hiệu quả, thực chất, toàn diện các nhiệm vụ, giải pháp đề ra tại Nghị quyết 01/NQ-CP; chủ động phương án ứng phó linh hoạt, kịp thời với các tình huống phát sinh, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn; chủ động nghiên cứu, đề xuất, có giải pháp hỗ trợ kịp thời doanh nghiệp, người dân, nhất là người nghèo, thu nhập thấp trước áp lực về giá, chi phí sản xuất, sinh hoạt tăng cao. Trong đó, chú trọng các nhiệm vụ, giải pháp sau đây:
- Tiếp tục triển khai đồng bộ, hiệu quả Chương trình phòng chống dịch Covid-19 (2022-2023). Bộ Y tế khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, cơ quan, hoàn thiện quy định về mua sắm thuốc, thiết bị, vật tư, sinh phẩm y tế, đấu thầu tập trung thuốc ở cả Trung ương và địa phương; điều chỉnh, hoàn thiện chính sách về tiền lương, phụ cấp và các chính sách khác nhằm thu hút, giữ chân cán bộ, nhân viên y tế, bác sỹ.
- Điều hành đồng bộ, chủ động, linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ và chính sách vĩ mô khác; điều hành ổn định tỷ giá, mặt bằng lãi suất, tăng trưởng tín dụng, triển khai nhanh, hiệu quả chính sách hỗ trợ lãi suất (2%/năm); theo dõi chặt chẽ thị trường, giá cả hàng hóa, bảo đảm cân đối cung - cầu, điều hành giá.
- Triển khai quyết liệt các giải pháp thu hút và khơi thông nguồn vốn đầu tư toàn xã hội theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; rà soát, nghiên cứu sửa đổi quy định tại các luật liên quan đến đầu tư, trong đó có đầu tư công như đất đai, ngân sách nhà nước, khoáng sản, phòng cháy chữa cháy...
- Khẩn trương xây dựng hướng dẫn cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố giá và chỉ số giá các loại vật liệu xây dựng theo tháng, phù hợp với diễn biến thị trường; phối hợp, đôn đốc các địa phương thực hiện, tạo điều kiện thuận lợi để điều chỉnh dự toán, hợp đồng của các nhiệm vụ, dự án theo quy định.
- Đẩy nhanh lộ trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành, nhất là về y tế, kiểm dịch động thực vật, xử lý nước thải, môi trường, bảo đảm phù hợp với năng lực, điều kiện sản xuất trong nước; hoàn thiện, báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý các vấn đề tồn đọng, dự án, doanh nghiệp kém hiệu quả.
- Rà soát, điều chỉnh phù hợp Chương trình giáo dục phổ thông mới; thực hiện thanh tra, kiểm tra, hoàn thiện quy định về biên soạn, phát hành, mua và sử dụng sách giáo khoa; khẩn trương triển khai công tác chuẩn bị năm học mới, Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2022, bảo đảm an toàn, nghiêm túc, chất lượng.
- Bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội; xử lý nghiêm các vụ, việc trọng điểm, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương nhà nước; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao song phương, đa phương; chủ động phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả thiên tai./.
