Việt Nam-Pháp: Từ hợp tác đến cùng kiến tạo

Việt Nam-Pháp có nhiều lợi ích tương đồng trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, chuyển đổi năng lượng, y tế, giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ số, quốc phòng và an ninh.

Bà Stéphanie Do, Chủ tịch đảng Cùng nhau vì nước Pháp, nguyên nghị sỹ Quốc hội Pháp và là nguyên Chủ tịch Nhóm Nghị sỹ hữu nghị Pháp-Việt tại Quốc hội Pháp, cho rằng quan hệ Việt-Pháp đang đứng trước cơ hội bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó hai nước cần chuyển từ tư duy hợp tác sang “cùng kiến tạo,” dựa trên tầm nhìn chiến lược chung, những dự án cụ thể và các thế mạnh bổ trợ lẫn nhau.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Paris trước thềm chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Pháp, bà Stéphanie Do đánh giá chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt, phản ánh đà phát triển mạnh mẽ và liên tục của quan hệ song phương.

Bà nhấn mạnh chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh trao đổi cấp cao giữa hai nước được tăng cường, sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Emmanuel Macron tới Việt Nam hồi năm ngoái mà bà có vinh dự tham gia.

Bà Stéphanie Do nhận định cường độ trao đổi như vậy trong quan hệ Pháp - Việt là chưa từng có, xét trên các nhiệm kỳ chính trị ở cả hai nước. Điều đó không chỉ cho thấy chiều sâu của quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước, mà còn phản ánh một tình hữu nghị thực sự, được xây dựng trên lòng tin, sự tôn trọng lẫn nhau và tình cảm chân thành giữa nhân dân hai nước. Động lực này đang mở đường cho một giai đoạn mới, tham vọng hơn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp.

Nguyên Đại sứ Việt Nam tại Pháp Đinh Toàn Thắng tặng hoa cho bà Stéphanie Đỗ (ngồi giữa) tại buổi tọa đàm với độc giả Pháp và Việt kiều về cuốn sách của bà mang tên "Đường tới Quốc hội của nữ nghị sỹ Pháp gốc Việt đầu tiên". (Ảnh: TTXVN phát)

Hai nước không chỉ có lịch sử gắn bó, sự gần gũi về con người và văn hóa, mà ngày nay còn có nhiều lợi ích tương đồng trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, chuyển đổi năng lượng, y tế, giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghệ số, quốc phòng và an ninh.

Bà Stéphanie Do cho rằng trong bối cảnh mới, Việt Nam và Pháp cần chuyển từ mối quan hệ dựa trên sự gần gũi về lịch sử sang mối quan hệ dựa trên tầm nhìn chiến lược chung và những dự án cụ thể.

Theo cựu nghị sỹ gốc Việt này, Pháp có thể trở thành một đối tác ưu tiên của Việt Nam trong mục tiêu nâng cao trình độ công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển bền vững.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam là một cửa ngõ quan trọng để Pháp tiếp cận Đông Nam Á và là một đối tác quan trọng trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Chính những lợi ích và thế mạnh bổ trợ này tạo cơ sở để quan hệ song phương chuyển sang một giai đoạn hợp tác thực chất và tham vọng hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam đang có những chuyển biến sâu rộng và đặt ra những mục tiêu cao về tăng trưởng, hiện đại hóa nền kinh tế, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ, bà cho rằng quan hệ Pháp-Việt cần chuyển “từ logic hợp tác sang logic cùng kiến tạo.”

Bà Stéphanie Đỗ (ngồi giữa) tại buổi tọa đàm với độc giả Pháp và Việt kiều về cuốn sách của bà mang tên "Đường tới Quốc hội của nữ nghị sỹ Pháp gốc Việt đầu tiên". (Ảnh: TTXVN phát)

Pháp có chuyên môn và kinh nghiệm được thừa nhận trong các lĩnh vực công nghệ, khoa học, công nghiệp, năng lượng, môi trường và cơ sở hạ tầng, trong khi Việt Nam có một thị trường năng động, dân số trẻ, khả năng thích ứng cao và vị trí chiến lược ở trung tâm Đông Nam Á.

Trong số những lĩnh vực có nhiều tiềm năng, bà Stéphanie Do trước hết đề cập đến cơ sở hạ tầng và giao thông, đặc biệt là đường sắt, giao thông đô thị, hạ tầng cảng biển và logistics. Quá trình phát triển của Việt Nam đòi hỏi hệ thống hạ tầng hiện đại, bền vững và có tính kết nối cao. Theo bà, kinh nghiệm của Pháp có thể tạo ra giá trị gia tăng không chỉ về công nghệ mà còn trong quy hoạch, đào tạo và chuyển giao kỹ năng.

Chuyển đổi năng lượng và tăng trưởng xanh cũng được đánh giá là một hướng hợp tác lớn. Việt Nam, cũng như nhiều quốc gia trong khu vực, đang phải đối mặt với những thách thức từ biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi năng lượng, trong khi các doanh nghiệp Pháp có nhiều kinh nghiệm trong năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng, lưới điện thông minh, quản lý nước, kinh tế tuần hoàn và công nghệ carbon thấp. Đây là những lĩnh vực có tiềm năng đáng kể để hai nước phát triển các quan hệ đối tác lâu dài.

Một lĩnh vực khác được bà đặc biệt coi trọng là đổi mới sáng tạo, nghiên cứu, Trí tuệ Nhân tạo (AI), công nghệ số và công nghệ cao. Trong bối cảnh Việt Nam mong muốn trở thành một quốc gia có vị thế hàng đầu về công nghệ tại châu Á, Pháp - với hệ thống các trường đại học, trường lớn, trung tâm nghiên cứu và hệ sinh thái khởi nghiệp-có thể trở thành một đối tác ưu tiên đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện tham vọng này.

Theo bà, hai nước cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn các quan hệ đối tác giữa giới nghiên cứu, các trường đại học, doanh nghiệp và doanh nhân trẻ.

Không gian vũ trụ và biển cũng được bà Stéphanie Do nhìn nhận là những lĩnh vực chiến lược có thể mở ra những hướng hợp tác mới. Việt Nam có đường bờ biển dài và ngày càng coi trọng chiến lược biển, trong khi Pháp sở hữu năng lực khoa học, công nghệ và công nghiệp được thừa nhận trong cả lĩnh vực biển và không gian vũ trụ. Những thế mạnh bổ trợ này có thể tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác trong quan sát Trái Đất, khí hậu, quản lý tài nguyên, phòng ngừa rủi ro và bảo vệ không gian biển.

Bên cạnh những lĩnh vực công nghệ và kinh tế, bà Stéphanie Do đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đào tạo và nguồn nhân lực, bởi không thể có một quá trình chuyển đổi kinh tế bền vững nếu thiếu kỹ năng.

Vì vậy, hợp tác Việt-Pháp trong giáo dục đại học, đào tạo nghề, nghiên cứu và trao đổi sinh viên cần được đặt ở vị trí trung tâm của quan hệ đối tác. Theo bà, đầu tư vào thế hệ trẻ Việt Nam cũng chính là đầu tư vào tương lai quan hệ giữa hai nước.

Từ những thế mạnh có thể bổ trợ cho nhau, bà Stéphanie Do cho rằng Pháp cần nhìn nhận Việt Nam không chỉ là một thị trường giàu tiềm năng, mà còn là một đối tác chiến lược và một trung tâm quan trọng tại khu vực.

Ở chiều ngược lại, Pháp có thể là cửa ngõ để Việt Nam tiếp cận thị trường châu Âu, đồng thời là đối tác đồng hành trong quá trình nâng cao năng lực công nghệ và công nghiệp. Theo bà, hai nước cần hướng tới những dự án hợp tác thực chất, cùng tạo ra giá trị thông qua đầu tư, đổi mới sáng tạo, đào tạo và mở rộng sang các thị trường mới.

Đề cập những sáng kiến cần được thúc đẩy nhân chuyến thăm, theo bà Stéphanie Do, hai nước cần xây dựng một chương trình chung về các dự án chiến lược, trong đó xác định rõ những lĩnh vực ưu tiên, đầu mối phụ trách, lộ trình triển khai và mục tiêu cần đạt được.

Bà Stéphanie Do cho rằng điều quan trọng không phải là công bố thật nhiều dự án, mà là bảo đảm các dự án đã đề ra được triển khai và mang lại kết quả cụ thể. Điều này cũng sẽ tạo thuận lợi để doanh nghiệp Pháp tham gia các dự án lớn về phát triển cơ sở hạ tầng và hiện đại hóa tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, hai nước cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, các công ty khởi nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan nhà nước, thúc đẩy đầu tư chung và hợp tác sản xuất, công nghiệp, thay vì chỉ dừng lại ở trao đổi thương mại.

Bà Stéphanie Đỗ (ngồi giữa) tại buổi tọa đàm với độc giả Pháp và Việt kiều về cuốn sách của bà mang tên "Đường tới Quốc hội của nữ nghị sỹ Pháp gốc Việt đầu tiên". (Ảnh: TTXVN phát)

Theo bà Stéphanie Do, Việt Nam đang hướng tới nâng cao vị thế trong các chuỗi giá trị, trong khi Pháp có nhiều thế mạnh về công nghệ và kinh nghiệm có thể hỗ trợ quá trình này. Vì vậy, hai nước cần đẩy mạnh hợp tác theo hướng cùng sản xuất, cùng đổi mới sáng tạo và, khi có điều kiện, cùng vươn ra các thị trường trong khu vực.

Đổi mới sáng tạo và các công nghệ của tương lai là một hướng ưu tiên khác. Bà Stéphanie Do mong muốn Pháp và Việt Nam phát triển thêm các chương trình chung trong các lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo, công nghệ số, công nghệ không gian, công nghệ sinh học, y tế, năng lượng sạch và công nghệ biển. Theo bà, hai nước đều có các nhà nghiên cứu, kỹ sư, doanh nhân và nguồn nhân lực tài năng; điều cần thiết hiện nay là tăng cường kết nối những nguồn lực này.

Bà Stéphanie Do cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đào tạo và tăng cường giao lưu giữa thế hệ trẻ hai nước. Theo bà, quan hệ Việt- Pháp khó có thể phát triển bền vững nếu thiếu một thế hệ mới biết ngôn ngữ, hiểu văn hóa và nắm bắt thực tế kinh tế của nhau.

Vì vậy, hai bên cần mở rộng trao đổi trong giáo dục đại học, các chương trình cấp bằng kép, đào tạo nghề, đồng thời tạo thêm cơ hội giao lưu, học tập và làm việc cho sinh viên, nhà nghiên cứu và doanh nhân. Bà cho rằng đây có thể là “một trong những khoản đầu tư quan trọng nhất” cho tương lai quan hệ hai nước trong 30 năm tới.

Bà Stéphanie Do cũng mong muốn phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của cộng đồng người Việt Nam tại Pháp và những người Pháp có quan hệ gắn bó với Việt Nam.

Theo bà, đây là những “cầu nối đặc biệt” giữa hai nước, bởi họ hiểu cả hai nền văn hóa, hai nền kinh tế và có những mạng lưới quan hệ quý giá. Họ có thể đóng vai trò lớn hơn với tư cách những “đại sứ” về kinh tế, khoa học, văn hóa và con người của quan hệ Việt-Pháp.

Một hướng đi khác cần được tăng cường là hợp tác giữa các địa phương. Theo bà, quan hệ Việt-Pháp không nên chỉ là quan hệ giữa Paris và Hà Nội, mà cần có sự tham gia nhiều hơn của các vùng, đô thị, trường đại học, cụm năng lực cạnh tranh và chính quyền địa phương. Đây thường là cấp độ hình thành những dự án cụ thể và bền vững nhất, qua đó góp phần đưa hợp tác song phương đi sâu hơn vào thực tiễn.

Bà Stéphanie Do cho rằng Việt Nam và Pháp đang đứng trước “cơ hội lịch sử” khi Việt Nam chuyển mình nhanh chóng, trong khi Pháp cũng đang tìm cách tăng cường quan hệ đối tác với những nền kinh tế năng động của châu Á. Hai nước vì thế có lợi ích chung trong việc cùng tiến lên và tận dụng thời cơ hiện nay để đưa quan hệ song phương sang một giai đoạn phát triển mới.

Theo bà, chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cần trở thành cơ hội để mang lại cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện những mục tiêu, nguồn lực và trên hết là những kết quả cụ thể.

Chỉ trên cơ sở đó, Việt Nam và Pháp mới có thể xây dựng một mối quan hệ cân bằng hơn, tham vọng hơn và trên hết là mang lại nhiều lợi ích hơn cho nhân dân hai nước./.

(TTXVN/Vietnam+)