Đại sứ Trịnh Đức Hải: Tạo xung lực để hợp tác Việt-Pháp bước vào chặng đường mới

Vượt qua những thăng trầm của lịch sử, hai nước đã xây dựng thành công mối quan hệ hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới tương lai.

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải khẳng định nền tảng tin cậy được bồi đắp qua nhiều thế hệ cùng quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo hai nước đang tạo xung lực để quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt-Pháp bước vào giai đoạn phát triển ngày càng thực chất, bền vững và hiệu quả.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Paris trước thềm chuyến thăm chính thức của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Pháp, Đại sứ Trịnh Đức Hải nhấn mạnh quan hệ Việt-Pháp có chiều sâu đặc biệt, được bồi đắp qua nhiều thế hệ từ những gắn kết về lịch sử, văn hóa, giáo dục, khoa học đến giao lưu nhân dân sâu rộng. Vượt qua những thăng trầm của lịch sử, hai nước đã xây dựng thành công mối quan hệ hữu nghị, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới tương lai.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, điểm tựa vững chắc của quan hệ Việt-Pháp không chỉ nằm ở cấp nhà nước mà còn bén rễ sâu trong xã hội hai nước. Văn hóa, ngôn ngữ, y tế, thể thao và khoa học Pháp đã để lại nhiều dấu ấn tích cực tại Việt Nam, trong khi đất nước, con người và văn hóa Việt Nam luôn có vị trí đặc biệt trong lòng công chúng Pháp.

Trong số những nền tảng đó, giáo dục, đào tạo, khoa học-công nghệ và y tế là những điểm sáng nổi bật. Pháp là nơi đào tạo nhiều thế hệ trí thức, chuyên gia, kỹ sư, đặc biệt là các thế hệ bác sỹ và chuyên gia y tế đầu ngành của Việt Nam.

Mạng lưới các viện Pasteur tại Việt Nam cùng sự hiện diện lâu đời của các viện nghiên cứu hàng đầu của Pháp như Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD), Trung tâm Hợp tác Quốc tế Nghiên cứu Nông nghiệp phục vụ phát triển Pháp (CIRAD), Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) và Cơ quan nghiên cứu quốc gia về HIV/AIDS và viêm gan của Pháp (ANRS) tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác khoa học và y sinh học giữa hai nước.

Với gần 6.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Pháp, cùng các mô hình đào tạo tiêu biểu như Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Trung tâm Pháp-Việt Đào tạo về Quản lý, Đại sứ Trịnh Đức Hải cho rằng đây là nền tảng quý báu cần tiếp tục được phát huy và mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, y tế chuyên sâu và kinh tế xanh.

Một nét đặc thù khác của quan hệ hai nước là hợp tác trong lĩnh vực lưu trữ và di sản tư liệu. Các cơ quan lưu trữ hai nước đang tích cực chia sẻ, số hóa và bảo tồn những tài liệu lịch sử quý giá thời kỳ cận-hiện đại, qua đó giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, có cái nhìn sâu sắc và khách quan hơn về chiều dài lịch sử chung.

Giao lưu thể thao cũng trở thành một cầu nối nhân dân sinh động thông qua các chương trình đào tạo vận động viên, trao đổi chuyên gia và phối hợp tổ chức sự kiện.

Tối 20/3/2026, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF) tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày quốc tế Pháp ngữ (20/3). Lễ kỷ niệm Ngày quốc tế Pháp ngữ hằng năm đã trở thành một ngày hội của những người nói tiếng Pháp và yêu tiếng Pháp tại Việt Nam. (Ảnh: Phạm Tuấn Anh/TTXVN)

Cùng với đó, cộng đồng hơn 300.000 người Việt Nam và gốc Việt hội nhập sâu rộng tại Pháp và mạng lưới hợp tác giữa các địa phương hai nước được duy trì qua nhiều thập kỷ đã mang lại những giá trị thiết thực trong các lĩnh vực như quy hoạch đô thị, bảo tồn di sản, y tế cơ sở và thể thao cộng đồng.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động, sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau được vun đắp qua nhiều thế hệ chính là tài sản chiến lược của hai nước. Để tạo thêm xung lực cho quan hệ song phương, các lĩnh vực hợp tác truyền thống như văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao và khoa học cần gắn kết chặt chẽ hơn với những động lực phát triển mới như công nghệ số, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành mũi nhọn.

Đồng thời, hai nước cần phát huy mạnh mẽ tiềm năng của đội ngũ trí thức, chuyên gia người Việt Nam tại Pháp, tạo điều kiện để nguồn lực này đóng góp trực tiếp vào các đột phá chiến lược của đất nước. Phát huy hiệu quả những nền tảng xã hội và nhân văn sẽ góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Pháp ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, bền vững và được tiếp nối qua các thế hệ.

Đề cập đến chuỗi hoạt động trao đổi cấp cao giữa hai nước thời gian qua, Đại sứ Trịnh Đức Hải cho rằng mật độ các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao liên tục, sôi động phản ánh quyết tâm chính trị mạnh mẽ của lãnh đạo Việt Nam và Pháp.

Dấu mốc lịch sử tháng 10/2024, khi hai nước chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, đã đưa Pháp trở thành quốc gia đầu tiên trong Liên minh châu Âu (EU) thiết lập khuôn khổ quan hệ này với Việt Nam.

Tiếp đó, các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao trong năm 2025 tạo thêm động lực để hiện thực hóa tầm nhìn chung, đưa quan hệ hai nước từ xác lập khuôn khổ, mở rộng định hướng sang giai đoạn chuyển các cam kết thành những dự án hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên.

Trong tiến trình đó, Đại sứ đánh giá chuyến thăm chính thức Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Về chính trị-đối ngoại, chuyến thăm tiếp tục khẳng định nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng của Việt Nam; đồng thời thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Pháp - một đối tác có vị thế quan trọng tại châu Âu và trên trường quốc tế.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, chuyến thăm là dịp quan trọng để lãnh đạo hai nước tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường phối hợp lập trường tại các diễn đàn đa phương, đồng thời tạo xung lực chính trị ở cấp cao nhằm tháo gỡ những vướng mắc và thúc đẩy các dự án hợp tác trọng điểm, dài hạn.

Về kinh tế, thương mại và đầu tư, chuyến thăm được kỳ vọng tạo thêm động lực để hợp tác kinh tế phát triển tương xứng với tầm vóc quan hệ chính trị. Trọng tâm là thu hút các dự án đầu tư chất lượng cao, có hàm lượng công nghệ lớn từ các tập đoàn hàng đầu của Pháp; thúc đẩy Pháp sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam-EU; cũng như ủng hộ việc sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” IUU đối với hải sản Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu rộng hơn thị trường Pháp và EU.

Đặc biệt, Đại sứ Trịnh Đức Hải kỳ vọng chuyến thăm sẽ mở ra bước chuyển quan trọng trong những lĩnh vực hợp tác chiến lược mới, từ nghiên cứu học thuật sang đồng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ lõi trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ lượng tử, không gian vũ trụ, hạ tầng giao thông và năng lượng tái tạo.

Song song với đó là mở rộng hợp tác chuyên sâu trong các lĩnh vực xã hội thiết yếu như y tế dự phòng, chuyển giao công nghệ y dược sinh học; số hóa, bảo tồn và công bố các tài liệu lưu trữ lịch sử chung; phát triển thể thao thành tích cao và y học thể thao.

Đại sứ Việt Nam tại Cộng hòa Pháp Trịnh Đức Hải trình Quốc thư lên Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hồi tháng 3/2026. (Ảnh: TTXVN phát)

Nhìn xa hơn, Đại sứ Trịnh Đức Hải cho rằng Pháp có nhiều thế mạnh để đồng hành cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn. Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, với trọng tâm đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Với vị thế là một cường quốc công nghiệp, sở hữu hệ sinh thái nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, Pháp là đối tác chiến lược tự nhiên, có tiềm năng và kinh nghiệm để đồng hành sâu rộng cùng Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn này.

Theo Đại sứ, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có thể trở thành trụ cột mang tính đột phá trong hợp tác hai nước. Với các trung tâm nghiên cứu tầm cỡ thế giới như Paris-Saclay, CNRS, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử và các Năng lượng Thay thế (CEA) và Viện Nghiên cứu Quốc gia về Khoa học và Công nghệ Kỹ thuật số (INRIA), Pháp có khả năng hợp tác sâu rộng với Việt Nam trong những ngành công nghệ chiến lược như AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ lượng tử và an ninh thông tin.

Hợp tác song phương trong các lĩnh vực này cần chuyển mạnh sang đồng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ nguồn và thành lập các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam, đồng thời tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với những doanh nghiệp công nghệ tiên phong của hai nước.

Bên cạnh các ngành công nghệ mũi nhọn, y tế chuyên sâu và công nghệ sinh học là những lĩnh vực Pháp có thế mạnh và có thể đóng góp thiết thực vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Việt Nam.

Theo Đại sứ Trịnh Đức Hải, hợp tác chuyển giao kỹ thuật điều trị ung bướu, tim mạch, ghép tạng, y học hạt nhân, xây dựng bệnh viện thông minh và phát triển công nghiệp dược phẩm có thể góp phần hiện đại hóa hệ thống y tế Việt Nam.

Kinh nghiệm của Pháp trong lưu trữ và số hóa di sản tư liệu cũng có thể hỗ trợ Việt Nam xây dựng nền tảng lưu trữ số hiện đại và bảo tồn những nguồn sử liệu quý giá. Trong lĩnh vực thể thao, hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác về đào tạo vận động viên đỉnh cao, phát triển y học thể thao và chia sẻ kinh nghiệm xây dựng mô hình kinh tế thể thao chuyên nghiệp.

Đối với năng lượng, hạ tầng và các ngành công nghiệp chiến lược, Đại sứ Trịnh Đức Hải cho rằng các tập đoàn lớn của Pháp có thể tham gia những dự án hạ tầng giao thông quan trọng của Việt Nam như đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, hệ thống đường sắt đô thị, cũng như các lĩnh vực chuỗi cung ứng công nghiệp hàng không, vệ tinh viễn thám và chế biến sâu khoáng sản chiến lược.

Xuyên suốt các lĩnh vực hợp tác trên, Đại sứ Trịnh Đức Hải nhấn mạnh phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt và có ý nghĩa quyết định. Các dự án hợp tác về hạ tầng, công nghệ hay y tế cần gắn với đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và bác sỹ Việt Nam, qua đó không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược lâu dài của đất nước./.

(TTXVN/Vietnam+)