Lãnh đạo Việt Nam bày tỏ tin tưởng với quyết tâm hội nhập mạnh mẽ, Timor-Leste sẽ sớm tham gia đầy đủ và hiệu quả vào các cơ chế hợp tác của ASEAN.

Chiều 10/6, Thủ tướng nước Cộng hòa dân chủ Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão rời Hà Nội, kết thúc chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba từ ngày 7-10/6/2026, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng.

Trong thời gian thăm Việt Nam và dự AFF 2026, Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão cùng Đoàn đại biểu cấp cao Timor-Leste đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; đến đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng Liệt sỹ (đường Bắc Sơn, Hà Nội).

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì lễ đón chính thức, hội đàm với Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão.

Tại các cuộc tiếp, hội đàm và hội kiến với Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão, Lãnh đạo Việt Nam nhiệt liệt chào mừng Thủ tướng Kay Rala Xanana Gusmão thăm chính thức Việt Nam, đánh giá chuyến thăm thể hiện sự tin cậy chính trị cao, tình hữu nghị và sự ủng hộ lẫn nhau giữa hai nước; chúc mừng về những thành tựu quan trọng mà đất nước và nhân dân Timor-Leste đã đạt được thời gian vừa qua; đặc biệt là việc Timor-Leste đã chính thức trở thành thành viên của đại gia đình ASEAN; nhấn mạnh đây là dấu mốc quan trọng góp phần củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm và sức sống của ASEAN.

Lãnh đạo Việt Nam bày tỏ tin tưởng với quyết tâm hội nhập mạnh mẽ, Timor-Leste sẽ sớm tham gia đầy đủ và hiệu quả vào các cơ chế hợp tác của ASEAN, qua đó cùng các nước thành viên đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực.

Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmão bày tỏ cảm ơn sự tiếp đón nồng hậu, trọng thị của Lãnh đạo và nhân dân Việt Nam dành cho Đoàn; chúc mừng những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam, cũng như việc Việt Nam chủ trì thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba (AFF-3) - một Diễn đàn có vai trò quan trọng để trao đổi về tầm nhìn hợp tác khu vực.

Cảm ơn Việt Nam đã ủng hộ, đồng hành cùng Timor-Leste trong suốt quá trình xin gia nhập ASEAN, Thủ tướng Xanana Gusmão nhấn mạnh Việt Nam không chỉ là người bạn tin cậy mà còn là đối tác phát triển hiệu quả và chặt chẽ của Timor-Leste.

Lãnh đạo hai nước nhất trí cho rằng Việt Nam và Timor-Leste hội tụ nhiều tiềm năng, lợi thế để mở rộng hơn nữa hợp tác, vì lợi ích của người dân hai nước cũng như đóng góp vào sự phát triển ổn định, tự cường và bền vững ở khu vực.

Bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực trong quan hệ Việt Nam-Timor-Leste thời gian qua, lãnh đạo hai nước nhất trí tiếp tục củng cố tin cậy chính trị, tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao trên tất cả các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và giao lưu nhân dân; triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao và các văn kiện đã ký kết, trong đó có Hiệp định khung về Hợp tác kinh tế và kỹ thuật, sớm tổ chức cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Timor-Leste do hai Bộ trưởng Ngoại giao đồng chủ trì; hướng tới mục tiêu đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới nhân dịp kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2027.

Nhân dịp này, hai bên đã trao các văn kiện hợp tác bao gồm: Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục đại học giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục Đại học, Khoa học và Văn hóa Timor-Leste; Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục Timor-Leste; Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu phổ thông giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Timor-Leste; Bản ghi nhớ hợp tác giữa Thông tấn xã Việt Nam và Hãng thông tấn TATOLI.

Tham dự và phát biểu lần đầu tiên với tư cách thành viên chính thức của ASEAN tại Phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmão nhấn mạnh, giữa bối cảnh thế giới bủa vây bởi xung đột, căng thẳng địa chính trị, thách thức đối với luật pháp quốc tế và sự phát triển vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI), ASEAN tiếp tục là một hình mẫu chuẩn mực về khả năng đối thoại, tinh thần hợp tác và sự dung hòa khác biệt. Sự đa dạng về lịch sử, văn hóa và thể chế trở thành cội nguồn sức mạnh giúp ASEAN duy trì nền hòa bình và ổn định.

Thủ tướng Xanana Gusmão kêu gọi ASEAN phát huy sự đoàn kết, dũng cảm đứng lên bảo vệ luật pháp quốc tế và trở thành một tiếng nói mạnh mẽ của hòa bình trong một thế giới phân cực, tiếp tục gìn giữ nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, đồng thuận và giải quyết tranh chấp bằng phương pháp hòa bình./.