Kết luận thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản của nhà nước tại Tập đoàn TKV

Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2020-2024, có 4/6 công ty được kiểm tra khai thác vượt công suất theo năm (dưới 15%), vi phạm quy định của Luật Khoáng sản.

Thanh tra Chính phủ đã ban hành thông báo công khai Kết luận thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản của nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam (viết tắt là TKV).

Khai thác than vượt công suất

Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2020-2024, có 4/6 công ty được kiểm tra khai thác vượt công suất theo năm (dưới 15%), vi phạm quy định của Luật Khoáng sản.

Cụ thể, Công ty Than Uông Bí - TKV khai thác tại mỏ Đồng Vông vượt 10,7% so với sản lượng được phép khai thác trong năm. Công ty Than Mạo Khê-TKV khai thác tại mỏ hầm lò Mạo Khê vượt 7,5% trong năm 2020, gần 5% năm 2021 và 8,68% năm 2022 so với sản lượng được phép khai thác từng năm. Công ty cổ phần Than Vàng Danh-Vinacomin khai thác tại mỏ lộ thiên khu Vàng Danh vượt gần 15% năm 2021 và 14,8% năm 2022 so với sản lượng được phép khai thác. Công ty cổ phần Than Cao Sơn-TKV khai thác tại mỏ Khe Chàm 2 vượt 6% năm 2020, gần 2,9% năm 2021 và 7,46% năm 2022 so với sản lượng được phép khai thác. Nhiều doanh nghiệp cũng bị phát hiện không lắp đặt trạm cân theo quy định của Chính phủ.

Phát hiện tình trạng tính thiếu thuế tài nguyên

Theo kết luận, cơ quan thanh tra phát hiện tình trạng tính thiếu thuế tài nguyên. Qua so sánh sản lượng tính thuế tài nguyên của các công ty khai thác bán than cho Công ty Tuyển than Hòn Gai -Vinacomin và Công ty Tuyển than Cửa Ông -TKV trong giai đoạn 2020-2024 với sản lượng sau sàng tuyển, Thanh tra Chính phủ xác định chênh lệch trên 4,95 triệu tấn than.

Việc TKV cho rằng đối tượng nộp thuế là đơn vị khai thác, sản lượng tính thuế được xác định theo chứng thư, giá tính thuế là giá bán giữa công ty khai thác với đơn vị sàng tuyển bị cơ quan thanh tra nhận định là “chưa phù hợp với quy định của Bộ Tài chính.”

Tổng công ty Khoáng sản-TKV kê khai chưa đúng quy định, dẫn đến nộp thiếu thuế tài nguyên đối với tinh quặng sắt. Cụ thể, trong giai đoạn 2020-2021, giá bán bình quân quặng sắt của tổng công ty này cao hơn giá tính thuế tài nguyên do Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai quy định.

Theo kết luận thanh tra, số thuế tài nguyên Tổng công ty Khoáng sản - TKV còn phải nộp bổ sung vào ngân sách nhà nước trong hai năm 2020-2021 là trên 3,9 tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2020-2022, Công ty mẹ -TKV đã hạch toán gần 11 tỷ đồng tiền sử dụng đất của hai thửa đất vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế, không đúng quy định. Hai khu đất này gồm: khu đất số 2W Ung Văn Khiêm, phường Thạnh Mỹ Tây, Thành phố Hồ Chí Minh và khu đất xưởng may mặc tại phường Cửa Ông, Quảng Ninh.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Công ty mẹ-TKV loại khoản chi phí gần 11 tỷ đồng này khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2020-2022. Ngoài ra, một số khu đất của 5 công ty chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai như chưa có quyết định cho thuê đất, hợp đồng thuê đất hoặc chưa được cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cũng theo kết luận thanh tra, việc TKV áp dụng chưa phù hợp các quy định pháp luật về phương pháp tính, mức thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã làm tăng chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2020-2026 tại 6 công ty được kiểm tra, với tổng số tiền trên 463 tỷ đồng.

Kết luận thanh tra còn chỉ ra, Tổng giám đốc TKV ban hành giá bán than nhưng chưa có khung điều chỉnh độ ẩm theo TCVN 6930:2001, dẫn đến việc áp dụng chưa phù hợp với thực tế. Bởi vì tại mỗi thời điểm, độ ẩm của than có thể khác nhau, việc thay đổi độ ẩm sẽ làm thay đổi trọng lượng than...

Từ kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền: căn cứ những tồn tại, thiếu sót, vi phạm nêu tại Kết luận thanh tra, tổ chức rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua từng thời kỳ; trên cơ sở kết quả rà soát, tổ chức xem xét trách nhiệm để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật./.

(TTXVN/Vietnam+)