Về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cho biết hầu hết ý kiến đồng tình với quy định dự thảo luật vì phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của thời đại.

Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Tín ngưỡng, tôn giáo nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong bối cảnh mới. Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, dự thảo luật sẽ được hoàn thiện theo hướng đồng bộ với Hiến pháp và các cam kết quốc tế, vừa kế thừa quy định ổn định, vừa bổ sung những vấn đề mới như hoạt động tôn giáo trên không gian mạng, phân cấp quản lý.

Tinh thần xuyên suốt của luật lần này là đổi mới tư duy lập pháp, khuyến khích sáng tạo, khơi thông nguồn lực, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và phát huy vai trò của tôn giáo trong phát triển đất nước.

Cấm lợi dụng mạng xã hội xuyên tạc

Nêu ý kiến tại phiên thảo luận chiều 10/4, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh) đề nghị bổ sung quy định cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật. Theo nữ đại biểu, thuật toán trên các nền tảng mạng xã hội có thể bị thao túng, khiến thông tin xuyên tạc bị lan truyền rộng rãi, thậm chí bị “đánh tráo” thành nhận thức phổ biến. Điều này không chỉ gây hiểu lầm cho tín đồ mà còn làm tổn hại uy tín các tổ chức tôn giáo chính thống.

Đại biểu của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh cũng lưu ý rằng hiện nay không gian mạng đã trở thành “cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo thứ hai” của hàng triệu tín đồ. Dẫn báo cáo của Ban Tôn giáo Chính phủ, đại biểu cho biết các hoạt động như truyền đạo trực tuyến, giảng pháp qua mạng xã hội hay thực hiện nghi lễ online đang ngày càng phổ biến. Trong khi đó, pháp luật hiện hành chưa có quy định đầy đủ để điều chỉnh lĩnh vực này, dẫn đến khoảng trống giữa thực tiễn đời sống số và hành lang pháp lý.

“Do đó, việc bổ sung quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng được xem là cần thiết và cấp bách,” đại biểu Thúy nói.

Ngoài ra, đại biểu đề xuất bắt buộc định danh, xác thực tài khoản đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên môi trường mạng. Việc này giúp người dân dễ dàng nhận diện nguồn thông tin chính thống, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung sai lệch, góp phần bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chân chính và giữ gìn an ninh văn hóa quốc gia.

Cũng bàn về nội dung trên, Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh), đánh giá sau gần 10 năm thi hành, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng; góp phần bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy các giá trị đạo đức, văn hóa tốt đẹp.

Tuy nhiên, trước yêu cầu của chuyển đổi số, sự phát triển của không gian mạng và hội nhập quốc tế sâu rộng, đẩy mạnh phân cấp phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, theo đại biểu Hòa thượng Thích Thanh Quyết, nhiều vấn đề mới đặt ra cũng đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện pháp luật để bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp thực tiễn.

Theo đó, góp ý vào dự thảo luật, đại biểu Hòa thượng Thích Thanh Quyết nhấn mạnh cần làm rõ hơn cơ chế phát huy nguồn lực của tín ngưỡng, tôn giáo trong đời sống xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực an sinh xã hội, hoạt động nhân đạo từ thiện và giáo dục đạo đức, nhất là đối với thế hệ trẻ, qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đối với quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, đại biểu bày tỏ đồng tình cao khi dự thảo luật đã bước đầu điều chỉnh nội dung này. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, cần cụ thể hóa rõ tiêu chí nhận diện hành vi vi phạm, cũng như quy trình phối hợp giữa các cơ quan liên quan, nhất là trong việc xử lý các nội dung vi phạm trên nền tảng số xuyên biên giới. Song song với đó, đại biểu kiến nghị cần làm rõ ranh giới giữa quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo với các hành vi lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật, nhằm bảo đảm áp dụng thống nhất.

Về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước, đại biểu Hòa thượng Thích Thanh Quyết đề nghị cần tiếp tục rà soát, đảm bảo sự tương thích giữa thẩm quyền được phân cấp với điều kiện thực thi, nhất là về năng lực, nguồn lực và cơ chế phối hợp ở cấp cơ sở, qua đó hạn chế những phát sinh những vấn đề phức tạp trong thực tiễn.

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, đại biểu Hòa thượng Thích Thanh Quyết cho rằng để đảm bảo tính minh bạch, dễ thực hiện và thống nhất trong áp dụng pháp luật, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng rõ ràng, đồng bộ và thống nhất giữa các địa phương.

Đặc biệt, về quản lý, sử dụng tài sản của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, đại biểu Hòa thượng Thích Thanh Quyết đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản của các cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo, theo hướng công khai, minh bạch, chặt chẽ và bình đẳng giữa các tôn giáo; đảm bảo đúng mục đích, phòng ngừa thất thoát, tiêu cực.

Hòa thượng Thích Thanh Quyết cũng bày tỏ tin tưởng việc hoàn thiện luật lần này không chỉ nhằm bảo đảm tốt hơn nữa quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân mà còn tạo khuôn khổ pháp lý để các giá trị tốt đẹp của các tôn giáo tiếp tục lan tỏa, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Dứt khoát từ bỏ tư duy không quản được thì cấm

Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), chiều 10/4, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, nhấn mạnh dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, sự phát triển của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những vấn đề mới cho đời sống tín ngưỡng, tôn giáo và công tác quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, nên việc xây dựng dự thảo luật lần này phải căn cứ trên tinh thần chỉ đạo, của các nghị quyết của Trung ương.

Ông Khang nhấn mạnh Bộ Dân tộc và Tôn giáo tiếp thu đầy đủ ý kiến phát biểu của các đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội để hoàn thiện, chỉnh lý dự án luật đáp ứng được yêu cầu của các vị đại biểu Quốc hội. Quan trọng nhất là đáp ứng được yêu cầu đời sống tín ngưỡng của tôn giáo và của nhân dân cũng như yêu cầu công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Đối với một số nội dung cần làm rõ thêm, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cho biết trong quá trình chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo luật, bộ đã thực hiện nghiêm túc ý kiến phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới mạnh mẽ trong công tác lập pháp; ý kiến phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên khai mạc kỳ họp. Đó là chuyển tư duy xây dựng pháp luật theo hướng vừa đảm bảo yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển tư duy quản lý, không cứng nhắc, dứt khoát từ bỏ tư duy không quản được thì cấm.

Về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng, Bộ trưởng Nguyễn Đình Khang cho biết hầu hết ý kiến phát biểu đều đồng tình với quy định dự thảo luật vì phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của thời đại.

Tuy nhiên, có ý kiến băn khoăn về việc hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là hoạt động xuyên quốc gia, nên cần đề ra những nguyên tắc, yêu cầu khác đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên thực địa; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia (bao gồm tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, internet, nền tảng xuyên quốc gia, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, robot trong truyền giáo, cơ chế phối hợp liên cấp, liên ngành) để đảm bảo kịp thời phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ những thông tin xấu độc liên quan đến tín ngưỡng, tôn giáo.

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu và thể hiện các nội dung này tại dự thảo luật, đồng thời quy định những nguyên tắc hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo nói chung, không phân biệt hoạt động trên môi trường mạng hay thực địa. Ngoài ra, luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết và sẽ được cụ thể hóa, giải quyết được các băn khoăn của các đại biểu về thời hạn gỡ bỏ, xử lý vi phạm.

Về phân cấp, phân quyền và tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo, ông Khang nêu quan điểm quán triệt nguyên tắc đáp ứng tốt nhất, nhanh nhất nhu cầu tín ngưỡng, tôn giáo chính đáng của nhân dân, chính quyền gần dân, sát dân, những hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra ở cơ sở thì việc phân cấp mạnh cho chính quyền địa phương.

“Việc phân cấp, phân quyền này được thực hiện trên nguyên tắc và phù hợp với quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015,” Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhấn mạnh.

Đối với chính sách đào tạo, bồi dưỡng đãi ngộ để thu hút cán bộ làm công tác tín ngưỡng, tôn giáo và thống nhất mô hình tổ chức bộ máy tham mưu, công tác quản lý nhà nước về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo trong cả nước, ông Khang cho biết Bộ Dân tộc và Tôn giáo sẽ tiếp tục tham mưu cho Chính phủ trong thời gian tới về chỉ tiêu, cơ chế đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, đáp ứng được nhiệm vụ được giao./.