Đại biểu Quốc hội kiến nghị Chính phủ cần có giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ hơn, đảm bảo thực hành tiết kiệm hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu hai con số trong giai đoạn tới.

Tại phiên thảo luận tổ ngày 10/4, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại về tình trạng thực hành tiết kiệm, chống lãng phí còn hình thức, chậm trễ và thiếu hiệu quả ở nhiều bộ, ngành, địa phương. Thậm chí, nhiều công trình, vụ việc đã được khởi tố rồi, nhưng đến nay vẫn “trơ gan cùng tuế nguyệt.”

Trước tình hình đó, các đại biểu kiến nghị Chính phủ cần có giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ hơn, đảm bảo thực hành tiết kiệm hiệu quả, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu hai con số trong giai đoạn tới.

Báo cáo hình thức, nhiều công trình bỏ hoang

Qua nghiên cứu báo cáo số 165 ngày 5/4/2025 của Chính phủ, dài 45 trang, liên quan đến kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đại biểu Vũ Văn Tiến - Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng băn khoăn khi việc thực hiện nội dung này tại một số nơi còn chưa nghiêm túc.

Ông cũng nêu thêm thực tế, tại một số bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp chưa tuân thủ quy định về thời gian ban hành chương trình thực hành tiết kiệm chống lãng phí hoặc chậm, chưa có báo cáo kết quả thực hành tiết kiệm chống lãng phí tăng so với các năm trước. Thậm chí báo cáo của nhiều đơn vị còn hình thức, không đảm bảo chất lượng, đặc biệt không có định lượng về kết quả tiết kiệm, lãng phí.

“Báo cáo một là tăng, hai là giảm, ba là đạt được bao nhiêu, báo cáo không định lượng đúng là không có giá trị, mà lại xảy ra ở nhiều bộ, ban, ngành,” đại biểu Vũ Văn Tiến trăn trở.

Cũng theo đại biểu Vũ Văn Tiến, lãng phí có thực tế đặc thù là không phải của nhà ai, không phải của gia đình nào, thế nhưng khi ra ngoài đường nhìn thấy công trình lãng phí thì “ruột ai cũng đau như cắt.”

Đơn cử như tại Hà Nội, trụ sở điều hành của Tổng công ty xi măng Việt Nam trên đường Phạm Hùng, vụ việc đã được khởi tố, nhưng đến nay vẫn “trơ gan cùng tuế nguyệt.”

Đề cập thêm đến trường hợp Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, đại biểu Tiến cho biết vụ án đã khởi tố, bắt giam và xét xử, nhưng mở mạng ra thấy các báo đều đăng là sắp đưa hai cái bệnh viện cơ sở 2 vào hoạt động, sẽ khai trương vào tháng 12/2025. Thế nhưng, qua trao đổi trực tiếp với các bác sỹ đang công tác tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, đại biểu cho biết đến ngày hôm nay (10/4) vẫn chưa đi vào hoạt động.

Một nội dung khác, liên quan tới các trụ sở sau sắp xếp, đại biểu Vũ Văn Tiến cho biết chính quyền địa phương hai cấp đã đi vào hoạt động một thời gian nhưng có nơi thì dư thừa trụ sở để hoang hóa, nhưng cũng có nơi là tấm gương để các địa phương khác học tập.

Dẫn ví dụ từ thực tiễn qua đi tiếp xúc cử tri trước khi bầu cử Quốc hội tại xã Trần Phú (xã sáp nhập từ 5, 6 xã trước đây) ở Hải Phòng, đại biểu Tiến cho biết có nơi thì có trụ sở đẹp để chọn làm trụ sở xã mới, nhưng lại không có hội trường nào lớn (không họp được quá 100 người). Còn nơi có hội trường lớn thì trụ sở lại cũ, không khang trang, không gọi trực tuyến được.

Còn ở Hà Nội, nhiều trụ sở của quận, huyện (trước đây), có nơi, cỏ đã mọc ngang đầu người. "Đây là một vấn đề rất mong Chính phủ có chương trình chỉ đạo thực hiện theo quý, theo tháng để nhân dân thấy được tinh thần phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hành tiết kiệm,” đại biểu Tiến kiến nghị.

Tầm nhìn 2026 là không lãng phí một ngày

Nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ, đại biểu Dương Trung Ý, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cũng đề nghị các giải pháp của Chính phủ cần đột phá hơn, trong đó việc đầu tư hạ tầng cần phải đạt tiêu chuẩn để đảm bảo hiệu quả lưu thông lâu dài, tránh gây lãng phí; đặc biệt chú trọng đến môi trường làm việc.

Ngoài ra, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số theo quyết tâm chính trị của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đề ra, đại biểu Dương Trung Ý cho rằng Chính phủ cần có giải pháp nâng cao năng suất lao động và giá trị gia tăng thông qua đầu tư vào nhân lực và khoa học công nghệ; xác định các ngành kinh tế mũi nhọn có khả năng tạo đột phá, tránh đầu tư dàn trải; phát triển thị trường, tìm đầu ra cho sản phẩm và đặc biệt là tháo gỡ điểm nghẽn cho thị trường bất động sản.

Cùng với đó là quan tâm năng lực vận hành của bộ máy hành chính công vụ; thu hút và trọng dụng nhân tài cần được thực hiện thực chất hơn.

Phát biểu tại tổ số 2 (Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh để tăng trưởng hai con số, phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và quyết làm ở các ngành, các cấp mới có sản phẩm. Muốn tăng trưởng phải có đột phá về thể chế, mở đường cho sản xuất. Do vậy, ngay trong năm 2026 này, với quyết tâm tăng trưởng hai con số, trong đó thu ngân sách phải đạt 2,8 triệu tỷ đồng, cần tập trung vào cải cách theo hướng “5 hóa”: Thực hiện triệt để số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh nhiệm vụ phân cấp, phân quyền cần phải quán triệt rõ hơn để các địa phương thấy rằng “mình quyết, mình làm, mình chịu trách nhiệm.” Trong khi đó, Trung ương chỉ kiến tạo, kiểm tra.

“Quốc hội không ôm các danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ; Quốc hội chỉ phân tổng thu bao nhiêu, tổng chi bao nhiêu,…” Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ.

Đối với các giải pháp để hiện thực tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội đề cập tới nhiệm vụ phải tập trung cho khu vực kinh tế tư nhân - khu vực này phát triển hai con số thì đất nước mới tăng trưởng hai con số.

“Chúng ta hiện nay có một số tập đoàn tư nhân lớn, những công trình lớn của quốc gia mà giao cho các tập đoàn này xây dựng là rất nhanh, đảm bảo yêu cầu đặt ra. Trong khi, nếu để khu vực nhà nước làm, thủ tục kéo dài vài năm,” Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chia sẻ.

Ngoài ra, theo Chủ tịch Quốc hội, việc điều hành kinh tế vĩ mô phải quyết liệt, nhưng cũng cần phải linh hoạt; đẩy mạnh kinh tế đêm và tiêu dùng nội địa. Tầm nhìn 2026 là không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm./.