Sáu tháng đầu năm 2025, trong bối cảnh thế giới đầy bất định, rủi ro, chia cắt bởi xung đột, đối đầu địa chính trị và cuộc chiến thương mại, thuế quan, Việt Nam đã tiến hành nhiều hoạt động đối ngoại, ngoại giao tích cực, chủ động, hiệu quả thiết thực, thu nhiều thành tựu và tạo dấu ấn quan trọng.

1. Dấu ấn, thành tựu ngoại giao Việt Nam 6 tháng qua

Thứ nhất, Việt Nam đã chủ động, tích cực đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại cấp cao. Lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo cấp cao đã tiến hành 45 hoạt động đối ngoại, trong đó có 11 chuyến thăm tới các nước và tham dự các hội nghị đa phương quan trọng; đón 24 đoàn lãnh đạo các nước thăm Việt Nam, tiến hành 07 cuộc điện đàm/hội đàm trực tuyến, dự 01 hội nghi đa phương trực tuyến, chủ trì 02 hội nghị đa phương tại Hà Nội.

Thứ hai, Việt Nam tiếp tục củng cố quan hệ, tăng cường đan xen lợi ích với các nước, nâng cấp quan hệ với 10 nước, cụ thể: Nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện với New Zealand, Indonesia, Singapore và Thái Lan; nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược với Séc, Kazakhstan; Azerbaijan, Belarus; thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện với Thụy Sĩ; nâng cấp quan hệ về khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo với Thụy Điển. Qua đó, thiết lập mạng lưới 37 nước có khuôn khổ quan hệ từ đối tác toàn diện trở lên.

Thứ ba, Tăng cường quan hệ đối ngoại đảng, đặc biệt với các đối tác chủ chốt, tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương; công tác đối ngoại nhân dân được triển khai hiệu quả, thực chất.

Nhân dịp kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiều chính đảng đã gửi thư, điện mừng, đề cao vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, bày tỏ quyết tâm tăng cường quan hệ với Việt Nam. Nhiều chính đảng đã cử đoàn tới tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Công tác đối ngoại nhân dân được triển khai nhịp nhàng, hiệu quả, tạo nhiều điểm nhấn và dấu ấn thiết thực trong các hoạt động đối ngoại cấp cao. Đối ngoại nhân dân song phương và đa phương diễn ra sôi nổi ở nhiều kênh, nhiều cấp, góp phần tăng cường tình hữu nghị, tạo nền tảng xã hội tích cực cho quan hệ của Việt Nam với nhân dân các nước.

Kết quả trên phản ánh, ngay từ những ngày, tháng đầu năm 2025, đối ngoại, ngoại giao đã quán triệt sâu sắc định hướng của Đảng; đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, kết hợp chặt chẽ, đồng bộ ba trụ cột, đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; phát huy vai trò tiên phong, nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, nỗ lực đồng hành, vươn mình cùng đất nước, dân tộc. Đối ngoại, ngoại giao đã thực hiện tốt vai trò nòng cốt trong định hướng chiến lược, chính sách; tăng cường sự hiểu biết, tin cậy chính trị; dẫn dắt, mở đường cho hợp tác trên các lĩnh vực; củng cố, nâng tầm quan hệ đối tác bền vững; tạo lập môi trường hòa bình, ổn định; thu hút nguồn lực bên ngoài để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế; bảo vệ độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

2. Những bài học kinh nghiệm

Từ thực tiễn các hoạt động đối ngoại, ngoại giao hiệu quả thời gian qua, chúng ta rút ra được những bài học quý:

Một là, bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước là nhân tố quyết định mọi thắng lợi trên mặt trận đối ngoại, ngoại giao.

Hai là, Việt Nam luôn thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng. Đây là kim chỉ nam cho các chính sách, hoạt động đối ngoại, ngoại giao, hội nhập quốc tế, được quán triệt và triển khai thực hiện thống nhất từ Trung ương đến địa phương, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lí của Nhà nước.

Ba là, trong thực tiễn, chúng ta luôn khẳng định, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; luôn tuân thủ luật pháp, cam kết quốc tế; xử lý hài hòa lợi ích quốc gia và lợi ích chung; chủ động đóng góp và tham gia tích cực vào giải quyết các vấn đề của khu vực và thế giới.

Bốn là, kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, “sức mạnh cứng” với “sức mạnh mềm”. Việt Nam là nước đang phát triển, đất không rộng, người không đông. Truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, bản lĩnh, sự ổn định chính trị, xã hội, đồng thuận, đoàn kết toàn dân, tính chính nghĩa, chính danh và chính sách đối ngoại hài hòa, ứng xử quốc tế phù hợp, là nguồn “sức mạnh mềm” to lớn, “kết hợp thông minh” với “sức mạnh cứng", tạo thành sức mạnh tổng hợp quốc gia. Đấy chính là lí do để Việt Nam vừa có sức hấp dẫn, thu hút, vừa được thế giới tôn trọng.

Năm là, Việt Nam chân thành hợp tác cùng có lợi với tất cả các quốc gia, đối tác trên thế giới, không phân biệt thể chế chính trị, trình độ phát triển; tận tình giúp đỡ các nước khi khó khăn, hoạn nạn; luôn biết ơn và thủy chung trước sau như một với bạn bè đã giúp đỡ mình; linh hoạt, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai với những nước từng là kẻ thù, đối tượng.

3. Trọng tâm công tác đối ngoại 6 tháng cuối năm 2025

Sáu tháng cuối năm 2025, Việt Nam diễn ra nhiều sự kiện trọng đại, kỷ niệm 30 năm gia nhập ASEAN (28/7/1995 – 28/7/2025); 80 năm ngày truyền thống ngành Ngoại giao (28/8/1945 - 28/8/2025); 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025) và cùng với thế giới kỷ niệm 80 năm Liên hợp quốc ra đời (24/10/1945 - 24/10/2025) …; là 6 tháng tăng tốc, bứt phá về đích để thực hiện thắng lợi Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025; cả nước nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết Đại hội XIII, tiến hành đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng. Đây cũng là những tháng đầu tiên đất nước triển khai cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị với chính quyền địa phương 2 cấp và “bộ tứ trụ cột chiến lược” (thể chế pháp lý, khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế khu vực tư nhân) chuẩn bị bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc - kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh, thịnh vượng, có uy tín, vị thế cao trên trường quốc tế. Trong khi đó, tình hình thế giới được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, có thể xuất hiện những yếu tố mới, có cả cơ hội và thách thức đan xen.

Nhiệm vụ bao trùm đối với công tác đối ngoại và ngoại giao năm 2025 là phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò tiên phong, trọng yếu trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định đi đôi với bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, huy động các nguồn lực bên ngoài, góp phần tạo đà cho đất nước tăng tốc, bứt phá, vững bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ bao trùm trên, 6 tháng cuối năm 2025 ngoại giao cần tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, tăng cường chất lượng nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.

Nắm chắc, dự báo đúng tình hình, nhạy bén phát hiện các vấn đề mới, xu thế mới, nhận diện chính xác thời cơ để luôn giữ vững thế chủ động chiến lược trước diễn biến nhanh, phức tạp của tình hình. Bên cạnh xử lý tốt các tình huống đối ngoại phức tạp nảy sinh, đặc biệt chú trọng nghiên cứu mang tính tổng thể, dài hơi và có chiều sâu về đối ngoại để chủ động tham mưu, cập nhật, bổ sung và hoàn thiện đường lối, chủ trương đối ngoại.

Thứ hai, tiếp tục triển khai đồng bộ, nâng tầm công tác đối ngoại, bao gồm cả đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, đối ngoại song phương và đa phương; ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài, bảo hộ công dân...

Thứ ba, thực hiện tốt chủ trương tổng kết Nghị quyết 18 của Trung ương về tinh gọn tổ chức bộ máy của Bộ Ngoại giao sau khi tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ chính của Ban Đối ngoại Trung ương và Ủy ban Đối ngoại Quốc hội, bảo đảm triển khai thông suốt, thống nhất công tác đối ngoại, phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, tạo bước tiến đột phá về xây dựng nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại./.

Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh