Đại hội XX đã trở thành tiền đề thúc đẩy ngoại giao Trung Quốc thêm phần tự tin với vai trò của nước lớn trên trường quốc tế.

Đại hội XX là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng đối với Trung Quốc, trên cơ sở tổng kết 10 năm cầm quyền của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (Trung Quốc gọi là “thời đại mới”) và bài học kinh nghiệm trong lịch sử 100 năm thành lập Đảng (được đúc rút tại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XIX, năm 2021) để xác định những mục tiêu, lộ trình phát triển, quan điểm và biện pháp lớn trên các mặt đối nội, đối ngoại của Trung Quốc không chỉ cho nhiệm kỳ 05 năm tới, mà mang ý nghĩa chiến lược cho cả một giai đoạn phát triển dài hạn đến năm 2035 và giữa thế kỷ XXI (Mục tiêu 100 năm thứ hai nhân dịp 100 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa).

Đại hội XX diễn ra vào thời điểm Trung Quốc ở tâm thế và vị thế cao hơn so với thời điểm trước Đại hội XVIII (năm 2012) dựa trên nhận định Trung Quốc đã bước vào thời đại mới “mạnh lên” (hàm ý chỉ thời đại Tập Cận Bình, cùng với hai thời đại khác trong lịch sử nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa là thời đại Mao Trạch Đông và thời đại Đặng Tiểu Bình), thực hiện đúng thời hạn mục tiêu 100 năm thứ nhất, song Trung Quốc cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là môi trường bên ngoài phức tạp, khó lường như Trung Quốc nhận định là “sự biến đổi 100 năm chưa từng có”. Trong bối cảnh đó, những quan điểm, phương hướng lớn, bao gồm cả sự kế thừa và điều chỉnh về chính sách đối ngoại của Trung Quốc sau Đại hội XX có tác động đa chiều và lâu dài đến cục diện thế giới, khu vực.

I. Chính sách đối ngoại của Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc

- Về tình hình thế giới: Đại hội XX nhận định, thế giới, thời đại, lịch sử đang thay đổi theo cách thức chưa từng có; thế giới đang trải qua sự biến động 100 năm chưa từng có và diễn biến nhanh; so sánh tương quan lực lượng quốc tế điều chỉnh sâu sắc; thế giới bước vào thời kỳ bất ổn, biến động mới...

- Về môi trường an ninh, phát triển và đối ngoại của Trung Quốc: Đại hội XX đánh giá có phần bớt lạc quan hơn so với Đại hội XIX, vẫn nhận định “Trung Quốc đang bước vào thời kỳ cơ hội chiến lược mới”, song không còn cương quyết như giai đoạn trước (báo cáo rút gọn mà Tập Cận Bình đọc tại Đại hội không nêu cụm từ này) và cho rằng rủi ro, thách thức tồn tại đan xen, các nhân tố bất định gia tăng, sự chèn ép và kiềm chế từ các thế lực bên ngoài gia tăng và có thể leo thang bất kỳ lúc nào. Thậm chí, còn nhận định Trung Quốc có thể đối mặt với các thách thức to lớn “phong ba bão táp”.

- Về nguyên tắc, chủ trương, định hướng của chính sách đối ngoại, Đại hội XX nêu các quan điểm sau: (i) Thực hiện chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình; kiên trì phát triển quan hệ với các nước trên cơ sở “5 nguyên tắc chung sống hòa bình” ; phản đối bá quyền, chính trị cường quyền, tư duy Chiến tranh Lạnh, áp dụng tiêu chuẩn kép; Trung Quốc không bao giờ xưng bá, không bành trướng. (ii) Thúc đẩy quan hệ quốc tế kiểu mới, mở rộng quan hệ đối tác toàn cầu bình đẳng, mở cửa, hợp tác. (iii) Thúc đẩy điều phối và tương tác lành mạnh, cùng tồn tại hòa bình, tổng thể ổn định, phát triển cân bằng với nước lớn. (iv) Kiên trì phương châm “thân, thành, huệ, dung”, thận thiện và làm đối tác với các nước láng giềng. (v) Tăng cường đoàn kết và hợp tác với các nước đang phát triển. (vi) Tăng cường giao lưu và hợp tác với các chính đảng và tổ chức chính trị các nước trên thế giới. (vii) Tích cực tham gia cải cách và xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu; thúc đẩy xây dựng “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”, triển khai các Sáng kiến Phát triển toàn cầu, Sáng kiến An ninh toàn cầu.

- Về vấn đề biển đảo: So với Đại hội XVIII và XIX, nội dung về cường quốc biển tại Đại hội XX được điều chỉnh từ “xây dựng cường quốc biển” thành “đẩy nhanh xây dựng cường quốc biển”, bổ sung thêm nội dung “tăng cường xây dựng hệ thống đảm bảo an ninh biển, bảo vệ quyền lợi biển”.

- Về vấn đề Đài Loan: Văn kiện Đại hội XX thể hiện cứng rắn hơn, khẳng định Đài Loan là công việc của người Trung Quốc, do người Trung Quốc giải quyết. Trung Quốc kiên trì thống nhất hòa bình, nhưng quyết không cam kết từ bỏ sử dụng vũ lực, bảo lưu việc áp dụng mọi lựa chọn các biện pháp cần thiết. Lần đầu tiên Trung Quốc đưa vào Điều lệ Đảng nội dung “kiên quyết phản đối và ngăn chặn Đài Loan độc lập”, nhấn mạnh quyết tâm “thống nhất tổ quốc” và việc “không từ bỏ sử dụng vũ lực”.

II. Tình hình triển khai chính sách đối ngoại của Trung Quốc từ sau Đại hội XX đến nay

Như đã phân tích ở trên, năm 2023 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình phát triển của Trung Quốc khi chính thức bước vào giai đoạn thực hiện mục tiêu 100 năm thứ hai, đề ra yêu cầu phát triển chất lượng cao và hiện thực hóa mô hình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc như văn kiện Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xác định. Sau Đại hội XX và Kỳ họp thứ nhất Lưỡng hội khóa XIV , Trung Quốc kiện toàn các vị trí lãnh đạo Đảng và Nhà nước khóa mới, Tổng Bí thư Tập Cận Bình tái cử Chủ tịch nước nhiệm kỳ thứ ba với số phiếu tuyệt đối, các nhân sự chủ chốt của ngành đối ngoại được kiện toàn . Đây là những tiền đề quan trọng để Trung Quốc chủ động đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao cấp cao, nhất là ngoại giao nguyên thủ để kết nối từ lục địa Á - Âu đến Vùng Vịnh, tích cực tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề “điểm nóng” trên thế giới nhằm thể hiện vai trò nước lớn có trách nhiệm.

Qua 6 tháng triển khai chính sách đối ngoại của Đại hội XX, có thể thấy dấu ấn ngoại giao Trung Quốc thể hiện trên ba phương diện chính sau:

- Trung Quốc chủ động đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại song phương, tranh thủ tối đa kênh ngoại giao nguyên thủ để mở rộng, tăng cường hoặc điều chỉnh, cải thiện các cặp quan hệ song phương quan trọng. Ngay từ sau Đại hội XX, với việc đón tiếp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên thăm chính thức Trung Quốc sau Đại hội, đối ngoại Trung Quốc chứng kiến sự “bùng nổ” về số lượng các chuyến thăm cấp cao trong và ngoài khu vực. Trong đó có thể thấy trọng tâm của Trung Quốc như văn kiện Đại hội XX đã khẳng định, là tập trung vào các nước láng giềng (như đón lãnh đạo Việt Nam, Lào, Campuchia, Philippines, Singapore), các đối tác chiến lược quan trọng (Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Nga đầu tiên sau khi tái cử, đón Thủ tướng Đức, Tổng thống Pháp, các lãnh đạo chủ chốt của EU), cũng như bạn bè truyền thống (như Tổng thống Tanzania, Tổng thống Belarus).

Bên cạnh đó, các quan chức ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc tích cực triển khai các chuyến thăm, tham dự các hoạt động đa phương quan trọng tại một số địa bàn trọng điểm, như chuyến thăm châu Âu và dự Hội nghị An ninh Munich của Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Vương Nghị, hay việc dự Hội nghị Ngoại trưởng các nước G20 và các chuyến thăm Myanmar, Nam Á, châu Phi của Bộ trưởng Ngoại giao Tần Cương. Các hoạt động này nhằm mục tiêu thắt chặt quan hệ song phương của Trung Quốc với các đối tác, nhất là triển khai mạnh mẽ chính sách ngoại giao láng giềng, tái khởi động các dự án thuộc khuôn khổ Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI), tuyên truyền về các sáng kiến mang tầm toàn cầu mới nhất của Trung Quốc, cải thiện quan hệ với các nước châu Âu, qua đó tạo dư địa và không gian lớn hơn cho đối ngoại Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ ngày càng diễn biến gay gắt, phức tạp.

- Trung Quốc chủ động phát huy vai trò trung gian hòa giải trên một số “điểm nóng” của quốc tế, điển hình như xung đột Nga - Ukraine, quan hệ giữa Iran - Saudi Arabia. Trong bối cảnh xung đột Nga - Ukraine tiếp tục diễn biến phức tạp, Trung Quốc công bố văn bản “Lập trường về giải quyết chính trị khủng hoảng Nga - Ukraine” với 12 điểm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình thăm Nga với quan điểm đây là chuyến thăm của hòa bình, hữu nghị và hợp tác không chỉ nhằm mục đích thúc đẩy quan hệ song phương với Nga mà còn góp phần vào tiến trình thúc đẩy hòa bình tại khu vực này. Sau chuyển thăm Trung Quốc của Tổng thống Pháp và Chủ tịch Ủy ban châu Âu, ông Tập Cận Bình cũng có cuộc điện đàm đầu tiên với Tổng thống Ukraine.

Theo một số chuyên gia, các đề xuất của Trung Quốc có giá trị nhất định với cả hai bên, bởi Trung Quốc đã xây dựng được quan hệ mật thiết với Nga trong bối cảnh nước này bị cô lập trên trường quốc tế, trong khi đó Ukraine cũng cần tính toán đến giải pháp hòa bình được dẫn dắt bởi một bên thứ ba trong khi các thủ tục gia nhập NATO chưa thể đạt đột phá trong thời gian ngắn và những tổn thất to lớn nếu cuộc khủng hoảng kéo dài. Một trong những điểm sáng của ngoại giao trung gian là Trung Quốc thúc đẩy thành công việc khôi phục quan hệ ngoại giao giữa Iran và Saudi Arabia, qua đó nâng cao vị thế, uy tín của mình ở cả cấp độ khu vực và quốc tế, đồng thời tiếp tục tạo thế cho Trung Quốc trong việc phát huy “vai trò mang tính xây dựng cho bảo vệ hòa bình thế giới” như văn kiện Đại hội XX đã khẳng định, trong các vấn đề điểm nóng khác.

- Trung Quốc chủ động thúc đẩy đề xuất các sáng kiến quản trị toàn cầu. Ngoài việc tiếp tục thúc đẩy các sáng kiến đã được nêu ra từ giai đoạn trước như “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”, Sáng kiến Phát triển Toàn cầu (GDI), Sáng kiến An ninh Toàn cầu (GSI), Trung Quốc vừa qua đã đưa ra văn kiện khái niệm về GSI làm rõ hơn 6 nguyên tắc và 20 lĩnh vực hợp tác trọng điểm của sáng kiến này.

Bên cạnh đó, tại Hội nghị đối thoại cấp cao giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc với các chính đảng trên thế giới (15/3/2023), Trung Quốc lần đầu tiên nêu ra Sáng kiến Văn minh toàn cầu (GCI), với nội hàm gồm 04 điểm : (i) Cùng đề xướng tôn trọng tính đa dạng của văn minh thế giới; kiên trì các nền văn minh bình đẳng, tham khảo, đối thoại, bao dung lẫn nhau; lấy giao lưu văn minh để vượt qua khoảng cách văn minh, lấy tham khảo văn minh để vượt qua xung đột văn minh, lấy bao dung văn minh để vượt qua ưu việt văn minh. (ii) Cùng đề xướng phát huy giá trị chung toàn nhân loại. Hòa bình, phát triển, công bằng, chính nghĩa, dân chủ, tự do là sự theo đuổi chung của nhân dân các nước, phải lấy tấm lòng rộng mở để hiểu được nhận thức khác nhau về nội hàm giá trị của các nền văn minh khác nhau, không lấy giá trị quan và mô hình của mình áp đặt cho người khác, không đối kháng ý thức hệ. (iii) Cùng đề xướng kế thừa và sáng tạo văn minh, khai thác những giá trị thời đại của văn hóa lịch sử các nước, thúc đẩy nền văn hóa truyền thống ưu tú chuyển đổi sáng tạo và đổi mới phát triển trong tiến trình hiện đại hóa. (iv) Cùng đề xướng tăng cường hợp tác giao lưu nhân văn quốc tế, xây dựng mạng lưới hợp tác đối thoại văn minh toàn cầu, làm phong phú nội dung giao lưu, mở rộng kênh hợp tác, thúc đẩy nhân dân các nước quen biết nhau, thân nhau, cùng thúc đẩy văn minh nhân loại phát triển tiến bộ.

Như vậy, với ba sáng kiến GDI, GSI, GCI, Trung Quốc đã hình thành sự tập hợp lực lượng toàn diện hơn, bao gồm cả “phát triển”, “an ninh” và “văn minh”, tạo tiền đề từng bước dẫn dắt ở cả “sức mạnh cứng” và “sức mạnh mềm”, đồng thời góp phần hóa giải cạnh tranh giữa Mỹ, phương Tây với Trung Quốc.

III. Phương hướng công tác đối ngoại Trung Quốc trong giai đoạn tới

Trên cơ sở đường lối đối ngoại được xác định tại Đại hội XX, các quan chức ngoại giao hàng đầu của Trung Quốc như Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Vương Nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Tần Cương, Trưởng Ban Liên lạc Đối ngoại Trung ương Lưu Kiến Siêu đều lần lượt có bài viết trên các cơ quan báo chí chủ lực của Trung Quốc, để quán triệt, giới thiệu về định hướng đối ngoại của Trung Quốc trong giai đoạn tới. Cụ thể như sau:

- Trung Quốc xác định 08 quan điểm chỉ đạo của công tác đối ngoại trong giai đoạn tới gồm: (i) Kiên trì sứ mệnh ban đầu vì sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và sự nghiệp hòa bình, phát triển của nhân loại. (ii) Kiên trì hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, ủng hộ các nước đang phát triển tìm tòi con đường phát triển phù hợp với tình hình nước mình. (iii) Kiên trì phát triển hòa bình, khẳng định Trung Quốc không bao giờ xưng bá, không bao giờ bành trướng, phản đối chủ nghĩa bá quyền và chính trị cường quyền. (iv) Kiên trì tấm lòng thiên hạ, tích cực thúc đẩy xây dựng “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”. (v) Kiên trì mở cửa trình độ cao, thực hiện chiến lược mở cửa cùng có lợi, cùng thắng, thúc đẩy tự do hóa, thuận lợi hóa thương mại - đầu tư. (vi) Kiên trì độc lập, tự chủ, khẳng định kết bạn nhưng không kết đồng minh, đối thoại chứ không đối đầu, xác định lập trường của mình trên cơ sở đúng sai, mở rộng quan hệ đối tác toàn cầu trên cơ sở hợp tác bình đẳng. (vii) Kiên trì đối thoại giữa các nền văn minh, tôn trọng tính đa dạng, tính bình đẳng của các nền văn minh, chủ trương tăng cường giao lưu, học hỏi lẫn nhau, đề cao các giá trị chung của nhân loại, phản đối chính trị hóa dân chủ. (viii) Kiên trì tinh thần đấu tranh, quyết không để lợi ích cốt lõi, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, sự nghiệp thống nhất đất nước và phục hưng dân tộc bị tổn hại.

- Trung Quốc xác định 06 phương hướng, nhiệm vụ của công tác đối ngoại gồm: (i) Triển khai hiệu quả các hoạt động ngoại giao nguyên thủ và các công việc quan trọng của Đảng và Nhà nước; nhận định sau Đại hội XX, ngoại giao nguyên thủ Trung Quốc trong giai đoạn tới, nhất là năm 2023 - năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội, sẽ mở ra cao trào mới, cần trù tính tổng thể, bám sát nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước, chủ động dự báo và ứng phó, ngăn ngừa và giải quyết các nguy cơ, thách thức lớn từ bên ngoài. (ii) Triển khai đồng bộ bố cục ngoại giao tổng thể, trong đó mở rộng hợp tác toàn diện, tăng cường lòng tin chiến lược và hợp tác cùng có lợi với Nga; thúc đẩy quan hệ Trung - Mỹ trở lại quỹ đạo phát triển bình thường; thúc đẩy quan hệ Trung Quốc - châu Âu phát triển ổn định, lành mạnh; làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác hữu nghị, tin cậy lẫn nhau với các nước láng giềng; tăng cường đoàn kết và hợp tác với các nước đang phát triển khác. (iii) Thúc đẩy xây dựng “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”, đẩy mạnh triển khai Sáng kiến Phát triển toàn cầu, Sáng kiến An ninh toàn cầu và Sáng kiến Văn minh toàn cầu, kiên định bảo vệ thể chế quốc tế (với Liên hợp quốc làm hạt nhân) và trật tự quốc tế (với luật pháp quốc tế làm nền tảng). (iv) Đẩy mạnh phát triển và mở cửa đối ngoại chất lượng cao; tỏ ý sẵn sàng tổ chức Hội nghị thượng đỉnh hợp tác quốc tế “Vành đai và Con đường” (BRI) lần thứ 3 nhân dịp 10 năm Trung Quốc đề xuất Sáng kiến BRI; trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bước vào giai đoạn mới, tạo thuận lợi hơn cho việc đi lại của người dân giữa Trung Quốc với quốc tế, duy trì ổn định và thông suốt chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng. (v) Tiếp tục xây dựng thế trận quốc phòng vững chắc; kiên quyết phản đối mọi hành vi bá quyền, bảo hộ đơn phương, bảo vệ các lợi ích về chủ quyền, an ninh và phát triển, kiên quyết đấu tranh chống mọi thế lực có ý đồ chia rẽ, thậm chí ngăn cản sự nghiệp phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa. (vi) Nâng cao sức ảnh hưởng và tiếng nói quốc tế của Trung Quốc; tăng cường tuyên truyền về Đại hội XX, về Đảng Cộng sản Trung Quốc, mô hình hiện đại hóa kiểu Trung Quốc và quan điểm “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”.

- Công tác đối ngoại Đảng được xác định là bộ phận cấu thành quan trọng trong tổng thể nền ngoại giao nước lớn đặc sắc Trung Quốc, bao gồm các phương hướng trọng tâm sau: (i) Tăng cường giao lưu, hợp tác với chính đảng các nước trên thế giới, thông qua “quan hệ chính đảng kiểu mới” để thúc đẩy xây dựng quan hệ quốc tế kiểu mới. (ii) Nâng cao năng lực và trình độ tuyên truyền, thông tin đối ngoại về Trung Quốc và Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhất là thể hiện được những sáng tạo lớn, độc đáo nhất về lý luận và thực tiễn của Trung Quốc, qua đó định hướng cộng đồng quốc tế, đặc biệt là nhân sĩ các chính đảng và học giả các nước nhận thức sâu sắc về “kỳ tích Trung Quốc”. (iii) Kiên quyết bảo vệ an ninh chủ quyền và thúc đẩy lợi ích phát triển của Trung Quốc theo hướng tăng cường trao đổi với các chính đảng và tổ chức hữu nghị tại các nước, kiên quyết phản bác các hành động khiêu khích, gây sức ép trên các vấn đề liên quan đến “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc; thông qua các cơ chế đối thoại kênh Đảng, mô hình hợp tác “chính đảng +” phục vụ hiệu quả công tác ngoại giao kinh tế và thúc đẩy kết nối chiến lược phát triển giữa Trung Quốc với các nước. (iv) Chủ động thúc đẩy xây dựng “Cộng đồng chung vận mệnh nhân loại”, thúc đẩy chính đảng các nước thông qua phương thức riêng để thực hiện hệ giá trị chung toàn nhân loại (khái niệm do Trung Quốc đề xuất) và cộng đồng quốc tế ủng hộ, tham gia các sáng kiến mang tầm toàn cầu của Trung Quốc.

IV. Một số nét về quan hệ Việt Nam - Trung Quốc từ sau Đại hội XX đến nay

Từ sau Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc đến nay, quan hệ hai Đảng, hai nước Việt Nam - Trung Quốc duy trì xu thế phát triển ổn định và đạt được nhiều tiến triển trên các lĩnh vực. Cụ thể như sau:

- Về quan hệ chính trị - đối ngoại: Trao đổi tiếp xúc cấp cao diễn ra thường xuyên, với các hình thức linh hoạt. Đặc biệt, nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã có chuyến thăm chính thức Trung Quốc hết sức thành công (30/10 - 01/11/2022), hai bên ra Tuyên bố chung gồm 13 điểm với nội dung mang tầm chiến lược, toàn diện; ký kết 13 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sau Đại hội XIII và cũng là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Lãnh đạo nước ngoài tới Trung Quốc ngay sau Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc, góp phần quan trọng tạo thêm động lực cho việc tiếp tục thúc đẩy và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc. Từ đầu năm 2023 đến nay, Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước duy trì các hình thức tiếp xúc linh hoạt, nhất là việc hai đồng chí Tổng Bí thư của hai Đảng trao đổi thư/điện mừng nhân dịp Tết Quý Mão 2023, kỷ niệm 73 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình gửi Điện chúc mừng Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng nhậm chức; Lãnh đạo cấp cao của ta kịp thời gửi điện mừng Lãnh đạo cấp cao Trung Quốc được bầu tại Kỳ họp thứ nhất Lưỡng hội khóa XIV. Hai bên phối hợp tổ chức tốt hội đàm trực tuyến giữa Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ với Ủy viên trưởng Nhân đại Trung Quốc Triệu Lạc Tế; điện đàm giữa Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính với Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường; chuyến thăm Trung Quốc của đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương. Bên cạnh đó, giao lưu, tiếp xúc trên kênh Đảng” , giữa các bộ ngành, địa phương, đặc biệt là các địa phương biên giới hai nước được khôi phục nhanh chóng sau khi Trung Quốc điều chỉnh chính sách phòng dịch, đạt nhiều kết quả tích cực .

- Về hợp tác thực chất trên các lĩnh vực: Việt Nam tiếp tục giữ vị trí đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và đối tác thương mại lớn thứ 4 của Trung Quốc tính theo quốc gia đơn lẻ (sau Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc), theo đó kim ngạch thương mại hai nước năm 2022 đạt 175,56 tỷ USD (tăng 5,47%), trong đó xuất khẩu của ta đạt 57,7 tỷ USD (tăng 3,18%), nhập khẩu đạt 117,86 tỷ USD (tăng 6,63%), ta nhập siêu 60,17 tỷ USD (tăng 10,18%) , tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều 02 tháng đầu năm 2023 đạt 21,3 tỷ USD (giảm 18,7% so với cùng kỳ năm 2022 ).

Về đầu tư, tháng 02/2023, đầu tư của Trung Quốc đạt 341,7 triệu USD với 45 dự án, là nhà đầu tư FDI lớn thứ 4 tại Việt Nam; lũy kế đến cuối tháng 02/2023, Trung Quốc duy trì vị trí thứ 06/142 quốc gia, vùng lãnh thổ đầu tư FDI vào Việt Nam, với 3.617 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký đạt gần 23,7 tỷ USD. Trong lĩnh vực du lịch, Trung Quốc nhiều năm dẫn đầu về lượng du khách đến Việt Nam , vừa qua Trung Quốc chính thức khôi phục các đoàn khách du lịch đi Việt Nam, mở lại một số tuyến bay thương mại giữa các địa phương hai nước và điều chỉnh chính sách thị thực, xuất nhập cảnh, kiểm dịch y tế đối với người nước ngoài đến Trung Quốc.

- Tình hình biên giới trên bộ và Vịnh Bắc Bộ cơ bản ổn định. Hai bên tiếp tục phối hợp thực hiện tốt 3 văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền, duy trì trao đổi để giải quyết một số vấn đề phát sinh liên quan đến công trình hàng rào biên giới do Trung Quốc xây dựng và đến nay không nảy sinh thêm vấn đề mới. Các cơ chế trao đổi hợp tác, tuần tra chung giữa hải quân, cảnh sát biển hai nước trong vùng biển Vịnh Bắc Bộ được duy trì. Tình hình Biển Đông tuy vẫn diễn biến phức tạp, song không diễn ra các vụ việc lớn, nghiêm trọng, hai bên duy trì trao đổi, đàm phán thông qua các cơ chế Nhóm công tác về vấn đề trên biển Việt Nam - Trung Quốc.

Phó Đức Dương

Ban Đối ngoại Trung ương