Xung đột tại Trung Đông: Đại giáo chủ Iran chấp thuận thỏa thuận với Mỹ

Tổng thống Iran Pezeshkian trao đổi với Thủ tướng Pakistan và Quốc vương Qatar về bản ghi nhớ mới được ký kết và tuyên bố chấp thuận thỏa thuận với Mỹ để chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông.

Ngày 18/6, Đại giáo chủ Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei tuyên bố chấp thuận thỏa thuận với Mỹ để chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông dù không hoàn toàn đồng thuận với văn kiện mới được ký kết này.

Trong thông điệp của lãnh tụ tối cao Iran được đọc trên truyền hình nhà nước, ông bày tỏ bản thân có “quan điểm khác” về bản ghi nhớ, song ông khẳng định đã chấp nhận thỏa thuận vì các cam kết của Tổng thống Masoud Pezeshkian và các thành viên khác rằng sẽ bảo vệ quyền lợi của dân tộc Iran và Mặt trận Kháng chiến.

Đại giáo chủ Iran cũng nhấn mạnh các cuộc đàm phán trực tiếp sẽ được tổ chức trong tương lai không đồng nghĩa với việc ông chấp nhận quan điểm của Washington; đồng thời nêu rõ thỏa thuận sẽ không được chấp nhận nếu Washington đưa ra những yêu cầu quá đáng.

Cùng ngày, Tổng thống Iran Pezeshkian đã trao đổi với Thủ tướng Pakistan và Quốc vương Qatar về bản ghi nhớ mới được ký kết giữa Tehran và Washington.

Trong các cuộc điện đàm riêng rẽ, ông Pezeshkian hoan nghênh "vai trò mang tính xây dựng" của Pakistan và Qatar, đồng thời bày tỏ hy vọng biên bản ghi nhớ sẽ chuẩn bị nền tảng cho hòa bình, giảm căng thẳng và mở ra một giai đoạn hợp tác khu vực mới, phù hợp với việc bảo vệ lợi ích của các quốc gia trong khu vực. Tổng thống Iran cũng nhấn mạnh sự cần thiết rằng các bên liên quan phải tiếp tục cam kết thực hiện các nghĩa vụ của mình theo thỏa thuận.

Cũng trong ngày 18/6, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp, Jean-Noel Barrot, để thảo luận về bản ghi nhớ hợp tác Mỹ-Iran, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của Washington về việc chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Liban.

Liên quan đến việc thực thi thỏa thuận này, Nhà Trắng cho biết Phó Tổng thống JD Vance sẽ không khởi hành đến Thụy Sĩ vào ngày 19/6 để dẫn đầu vòng đàm phán mới với Iran về chương trình hạt nhân của nước này như kế hoạch. Thông báo nêu rõ kế hoạch cho các cuộc đàm phán kỹ thuật vẫn chưa được hoàn thiện, và phái đoàn Mỹ đã sẵn sàng khởi hành vào thời điểm sớm nhất có thể.

Trong khi đó, việc mở cửa eo biển Hormuz, một trong những điều khoản nhận được sự chú ý nhất trong thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, đang có tiến triển nhanh chóng.

Tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz. (Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN)

Chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận hòa bình tạm thời được Mỹ và Iran ký kết hôm 17/6, ba siêu tàu chở dầu của Saudi Arabia (Arập Xêút) đã xuất hiện bên ngoài eo biển, nằm trong số những chiếc tàu đầu tiên của dòng chảy giao thông ngày càng tăng qua yết hầu chiến lược này.

Ngày 17/6, ít nhất 6 siêu tàu chở dầu, với sức chứa 12 triệu thùng dầu thô, đã thực hiện những cú ngoặt gấp giữa Ấn Độ Dương và bắt đầu di chuyển về phía Vịnh Péc-xích (Persian). Một số chủ tàu Hy Lạp và Hàn Quốc cũng đã điều tàu đến gần Vịnh Oman.

Theo truyền thông quốc tế, trên thực tế, việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz đã được tiến hành âm thầm trong nhiều tuần qua. Gần đây, một “dòng chảy” lặng lẽ di chuyển dọc theo bờ biển Oman vận chuyển tới 5 triệu thùng dầu/ngày ra khỏi Vùng Vịnh. Dự báo dòng chảy đó sẽ nhanh chóng trở nên mạnh mẽ hơn khi ngành công nghiệp dầu mỏ Trung Đông khởi động lại.

Ngày 18/6, Kuwait thông báo dỡ bỏ các thông báo về tình trạng bất khả kháng và kế hoạch tăng sản lượng dầu thô lên trên 2 triệu thùng mỗi ngày trong vòng một tuần, báo hiệu một bước tiến lớn hướng tới việc khôi phục hoạt động năng lượng sau nhiều tháng gián đoạn do xung đột.

Theo một tuyên bố của Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) thuộc sở hữu nhà nước, việc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại đã hoàn thành và Tập đoàn Dầu khí Kuwait đang làm việc với khách hàng để đảm bảo việc khôi phục suôn sẻ khối lượng cung cấp theo hợp đồng đầy đủ.

Trong khi đó, tại Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), một quan chức cho biết ngay từ những những ngày đầu xung đột nổ ra, nước này đã tìm cách sắp xếp việc đóng cửa các giếng dầu sao cho hợp lý nhằm đảm bảo sản lượng sẽ phục hồi tốt nhất.

Theo đó, cả Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất và Saudi Arabia đều đã duy trì đủ áp lực tại các mỏ dầu để có thể quay trở lại sản lượng trước chiến tranh trong vòng 2 tuần./.

(TTXVN/Vietnam+)