Ngân hàng Thế giới nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 thêm 1,1 điểm phần trăm, nhờ xuất khẩu công nghệ cao, đầu tư và dòng vốn FDI, nhưng cũng đối mặt với nhiều rủi ro.

Ngân hàng Thế giới (WB) tiếp tục đánh giá Việt Nam là nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhất khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (EAP), nhờ sản xuất, xuất khẩu công nghệ cao, đầu tư công và dòng vốn FDI. Tuy nhiên, áp lực lạm phát, nhập khẩu và rủi ro từ chuỗi cung ứng AI vẫn là những vấn đề cần lưu ý.

Hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI

Ngày 6/10, WB công bố Báo cáo cập nhật về kinh tế khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, trong đó nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 7,4% - mức cao nhất khu vực.

Theo WB, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm 2025 và tiếp tục tăng tốc lên 8,3% trong nửa đầu năm 2026, dẫn đầu khu vực EAP. Sản xuất chế biến, chế tạo, xuất khẩu và đầu tư công là những động lực chính của đà tăng trưởng.

Trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, trong đó điện tử và máy móc tiếp tục đóng vai trò nòng cốt. Riêng tháng 8, xuất khẩu hàng hóa tăng 26% so với cùng kỳ.

WB cũng ghi nhận đầu tư vào các lĩnh vực điện tử, máy móc duy trì tích cực, trong khi dòng vốn FDI trong nửa đầu năm 2026 đạt mức cao nhất trong 5 năm qua.

Đáng chú ý, Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ, trong đó các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu. Đây cũng là lý do Việt Nam có mức điều chỉnh tăng dự báo xuất khẩu năm 2026 lớn nhất trong khu vực EAP.

Theo WB, sự bùng nổ đầu tư AI trên toàn cầu đang tạo thêm dư địa cho các nền kinh tế tham gia chuỗi cung ứng công nghệ. Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đã xuất khẩu tổng cộng khoảng 1.400 tỷ USD hàng hóa liên quan đến AI trong 12 tháng tính đến tháng 4/2026.

Trong chuỗi cung ứng này, Việt Nam có vị trí đáng chú ý ở khâu lắp ráp thiết bị. Máy tính, máy chủ và bộ định tuyến chiếm khoảng 60% xuất khẩu hàng hóa liên quan đến AI của Việt Nam, trong đó một tỷ trọng lớn hướng tới nhu cầu cuối cùng tại Mỹ.

Bên cạnh xuất khẩu và sản xuất, đầu tư công tiếp tục là động lực quan trọng. WB cho biết kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 tiếp tục đà tăng, tập trung vào các hạ tầng then chốt như năng lượng, giao thông và logistics, hướng tới nâng tổng mức đầu tư lên 40% GDP.

Tuy vậy, WB dự báo tăng trưởng của Việt Nam sẽ giảm nhẹ xuống 7,3% trong hai năm kế tiếp (2027 và 2028). Mặc dù vậy, mức điều chỉnh tăng 1,1 điểm phần trăm đối với dự báo năm 2026 cũng đưa Việt Nam trở thành quốc gia có mức nâng dự báo tăng trưởng mạnh nhất khu vực.

Lạm phát và nhập khẩu là những điểm cần lưu ý

Dù triển vọng tăng trưởng được cải thiện, chuyên gia WB đồng thời cảnh báo một số sức ép đối với kinh tế Việt Nam, trước hết là lạm phát.

Theo báo cáo, lạm phát tăng từ 2,53% trong tháng 1/2026 lên 4,89% vào tháng Tám, chủ yếu do chi phí nhiên liệu, nhà ở và các dịch vụ tiện ích gia tăng. WB dự báo lạm phát bình quân cả năm 2026 ở mức 4,2%.

Trong khi đó, nhập khẩu đang tăng nhanh hơn xuất khẩu. Theo WB, diễn biến này một phần phản ánh việc doanh nghiệp tích lũy hàng tồn kho điện tử, cùng với giá chip và nhiên liệu tăng.

Đáng chú ý, hóa đơn nhập khẩu dầu mỏ của Việt Nam tăng mạnh. Cùng với hóa đơn nhập khẩu gia tăng, việc can thiệp ổn định giá xăng dầu trong nước đã góp phần khiến dự trữ ngoại hối giảm. WB dự kiến dự trữ ngoại hối của Việt Nam trong năm 2026 tương đương dưới 2 tháng nhập khẩu.

Ở góc độ dài hạn, WB lưu ý việc Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào chuỗi cung ứng AI cũng tạo ra một dạng rủi ro mới.

Bà Franziska Ohnsorge, chuyên gia Kinh tế trưởng khu vực châu Á của WB cho rằng việc mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam là khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới hay chỉ là mục tiêu ngắn hạn sẽ phụ thuộc nhiều vào những biến động của môi trường bên ngoài.

Theo bà Franziska Ohnsorge, Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở lớn nhất thế giới, đồng thời phụ thuộc nhiều vào việc tham gia các chuỗi giá trị ứng dụng và phát triển AI. Do đó, nếu xu hướng tăng trưởng toàn cầu nhờ làn sóng AI tiếp tục duy trì, Việt Nam sẽ ở vị thế thuận lợi. Ngược lại, nền kinh tế có thể dễ bị tổn thương nếu hoạt động kinh tế toàn cầu chững lại.

Nhìn chung, WB đánh giá Việt Nam đang hưởng lợi rõ rệt từ vị trí trong các chuỗi giá trị công nghệ cao và làn sóng đầu tư liên quan đến AI. Cùng với đầu tư công và cải cách cơ cấu, những yếu tố này đang tạo nền tảng để triển vọng tăng trưởng năm 2026 được nâng đáng kể.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát, nhập khẩu tăng nhanh, dự trữ ngoại hối suy giảm và nguy cơ nhu cầu AI toàn cầu đảo chiều sẽ là những yếu tố Việt Nam cần theo dõi trong thời gian tới./.