Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định phát triển đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp,” “nông dân số” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất lao động quốc gia, phát triển bền vững.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố Quyết định số 3773/QĐ-BNNMT ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 1685/QĐ-TTg ngày 30/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện Kết luận số 62-KL/TW của Ban Bí thư về nâng cao năng suất lao động quốc gia gắn với phát triển thị trường lao động đồng bộ, hiện đại, hiệu quả trong giai đoạn mới.

Trong đó, cơ quan này xác định phát triển đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp,” “nông dân số” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng suất lao động quốc gia, đồng thời thúc đẩy cơ giới hóa, chuyển đổi số và phát triển nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, hiệu quả, bền vững.

Chú trọng phát triển nguồn nhân lực

Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc nâng cao năng suất lao động trong lĩnh vực nông nghiệp được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng nghề, chuyển dịch cơ cấu lao động và tạo việc làm có năng suất, thu nhập cao hơn.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, cho biết một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của kế hoạch là quán triệt, triển khai các chủ trương về nâng cao năng suất lao động gắn với phát triển nguồn nhân lực của ngành; đồng thời tập trung vào công tác đào tạo, bồi dưỡng phát triển kỹ năng nghề, hình thành đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp,” “nông dân số.”

Điểm đáng chú ý là hoạt động đào tạo sẽ được thiết kế theo nhu cầu thực tế của sản xuất thay vì chỉ tập trung vào kiến thức lý thuyết. Nhu cầu đào tạo và kỹ năng sẽ được rà soát theo ngành hàng, vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị, địa bàn; ưu tiên lao động trong hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, vùng nguyên liệu tập trung và các chương trình, dự án trọng điểm của ngành.

Nội dung đào tạo cũng được mở rộng theo yêu cầu của nền nông nghiệp hiện đại, bao gồm kỹ năng số, ứng dụng khoa học và công nghệ, cơ giới hóa, tự động hóa, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tổ chức sản xuất và kinh doanh theo chuỗi giá trị, quản trị hợp tác xã, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ xây dựng, hoàn thiện và tổ chức áp dụng khung năng lực, tiêu chí nông dân chuyên nghiệp, nông dân số; chuẩn hóa chương trình, học liệu và phương pháp đào tạo; phát triển mạng lưới giảng viên, chuyên gia, cơ sở thực hành và các mô hình đào tạo tại vùng nguyên liệu, hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất.

Theo kế hoạch, Chương trình đào tạo, bồi dưỡng phát triển kỹ năng nghề cho lao động nông nghiệp, hình thành đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp”, “nông dân số” dự kiến được xây dựng trong quý 2/2027 và triển khai trong giai đoạn 2027-2030. Trọng tâm là kỹ năng số, kỹ năng xanh, sản xuất tuần hoàn, vận hành máy móc, thiết bị hiện đại, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng phát triển học liệu số, hồ sơ học tập số, từng bước kết nối dữ liệu đào tạo với cơ sở dữ liệu ngành nông nghiệp và hệ thống thông tin thị trường lao động. Hiệu quả đào tạo sẽ không chỉ được đánh giá bằng số lượng người được đào tạo mà còn dựa trên khả năng áp dụng kiến thức, kỹ năng, năng suất, thu nhập, mức độ ứng dụng công nghệ số, khả năng tham gia chuỗi giá trị và năng lực quản trị.

Trang bị kỹ năng, làm chủ công nghệ

Để nâng năng suất lao động, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ưu tiên phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, hạ tầng số, dữ liệu số và các nền tảng công nghệ có khả năng tạo động lực nâng cao năng suất lao động; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ mới, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa, thiết bị thông minh và các nền tảng số trong sản xuất, kinh doanh và quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định ưu tiên những công nghệ giúp nâng năng suất, giảm chi phí, sử dụng hiệu quả đất đai, tài nguyên và các nguồn lực đầu vào, đồng thời nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cùng với đào tạo nông dân, kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng hướng tới hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực kỹ thuật có khả năng vận hành, khai thác và làm chủ máy móc, thiết bị nông nghiệp hiện đại, hệ thống tự động hóa và điều khiển thông minh. Việc đào tạo sẽ được gắn kết giữa các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và hợp tác xã, qua đó đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tiễn của ngành và thị trường lao động.

Theo kế hoạch, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn là đơn vị chủ trì tham mưu tổ chức chương trình đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ cơ giới hóa, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao, từng bước hình thành đội ngũ “nông dân chuyên nghiệp”, “nông dân số”; đồng thời gắn nhiệm vụ này với phát triển kinh tế hợp tác, hợp tác xã và chuỗi giá trị.

Qua đó, “nông dân chuyên nghiệp”, “nông dân số” không chỉ được định hình bằng việc biết sử dụng công nghệ, mà hướng tới khả năng làm chủ kỹ năng, công nghệ, quy trình sản xuất, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để nâng năng suất lao động, tăng giá trị sản phẩm, thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp hiện đại.

Song song với phát triển kỹ năng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ xây dựng cơ chế thu thập, cập nhật và chia sẻ thông tin về lao động, việc làm, nhu cầu nhân lực và kỹ năng theo ngành, lĩnh vực; từng bước hình thành, kết nối cơ sở dữ liệu phục vụ dự báo nhu cầu nhân lực của ngành./.