Lãnh đạo Cục thống kê nhấn mạnh do kinh tế Việt Nam có độ mở rất lớn nên chịu tác động sâu sắc từ bên ngoài. Vì vậy, việc chinh phục mục tiêu tăng trưởng hai con số là một thử thách rất lớn.

Mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, song tình hình kinh tế-xã hội trong nước tiếp tục đạt được kết quả tích cực trên hầu hết các lĩnh vực, các ngành và lĩnh vực.

Báo cáo của Cục Thống kê công bố kinh tế chín tháng đạt mức tăng trưởng khá, quý sau cao hơn quý trước. Tốc độ tăng GDP chín tháng năm 2026 ước đạt 9,01% so với cùng kỳ và cao hơn tốc độ tăng của cùng kỳ năm 2025 (7,8%). Trong đó, tăng trưởng quý sau luôn cao hơn quý trước, sơ bộ quý 1 đạt 8,15%, quý 2 đạt 8,81% và quý 3 đạt 9,95%.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cũng thẳng thắn chỉ ra chặng đường ba tháng cuối năm còn nhiều rất thách thức, để đạt mục tiêu tăng trưởng cần sự chung sức của hệ thống chính trị, Chính phủ, doanh nghiệp cùng nhân dân.

Bước vào quý cuối cùng của năm, bức tranh kinh tế đang đòi hỏi những đánh giá khách quan và giải pháp điều hành vô cùng quyết liệt. Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống tài khoản Quốc gia thuộc Cục Thống kê cho hay đà phục hồi của nền kinh tế hiện đang được nâng đỡ bởi ba động lực có tính liên kết chặt chẽ với nhau.

Trước hết, đầu tư công đã vươn lên trở thành động lực mang tính dẫn dắt trong quý 3 với tiến độ giải ngân được cải thiện rõ rệt so cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt là tập trung ở các dự án hạ tầng quy mô lớn có tính lan tỏa cao. Việc đẩy mạnh dòng vốn này đã trực tiếp đóng góp vào đà tăng trưởng của ngành xây dựng và các lĩnh vực phụ trợ đồng thời tạo hiệu ứng kéo dòng vốn từ khu vực tư nhân, từ đó cải thiện năng lực sản xuất và kết nối hạ tầng trong dài hạn.

Song song đó, sản xuất và xuất khẩu tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột, điều này minh chứng cho sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh cầu thế giới phục hồi chậm và tiềm ẩn rủi ro. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì đà tăng trưởng tốt kể từ đầu năm đã phản ánh sự phục hồi vững chắc của năng lực cung ứng trong nước. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu diễn ra sôi động chính là điểm tựa vững chắc hoạt động sản xuất trong nước.

Trên thị trường nội địa, tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình đang có xu hướng cải thiện rõ rệt, đóng vai trò ổn định tổng cầu. Sức cầu trong nước gia tăng nhờ các yếu tố mùa vụ và nhu cầu dịch vụ, du lịch, lưu trú, giải trí. Đáng chú ý, cơ cấu tiêu dùng đang chuyển dịch tích cực theo hướng gia tăng tỷ trọng dịch vụ và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế theo chiều sâu.

Bên cạnh các động lực truyền thống, bà Mai Hạnh chỉ ra nền kinh tế đang chứng kiến sự trỗi dậy của các động lực mới, như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Các yếu tố này đang từng bước thâm nhập vào các ngành công nghiệp và dịch vụ công nghệ cao. Tuy nhiên, bà cũng thẳng thắn nhìn nhận ở giai đoạn hiện nay, các động lực này chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ chứ chưa thực sự trở thành lực kéo chính. Việc chuyển hóa hoàn toàn công nghệ thành động lực dẫn dắt đòi hỏi một thời gian dài cùng với những cải cách đồng bộ về thể chế, nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Nhìn về chặng đường phía trước, Quốc hội đã đặt mục tiêu GDP năm 2026 phấn đấu tăng từ 10% trở lên. Trên cơ sở kết quả 9 tháng đạt mức tăng 9,01%, bà Mai Hạnh nhấn mạnh bài toán đặt ra cho quý 4 là GDP phải đạt mức tăng trưởng khoảng 12,5%, tức là cao hơn khoảng 4,1 điểm phần trăm so với quý 4/2025. Đây là một mục tiêu với nhiều áp lực khi nền kinh tế phải đối mặt với hàng loạt rào cản.

Áp lực đầu tiên đến từ việc điều hành kinh tế vĩ mô trước biến động tỷ giá, giá năng lượng và nguyên liệu, tạo sức ép lên chi phí nhập khẩu và mặt bằng giá trong nước. Áp lực tiếp theo là độ trễ của đầu tư công. Dù những tháng cuối năm thường chứng kiến sự tăng tốc giải ngân, nhưng dòng vốn này chỉ tác động trực tiếp tới GDP quý 4 nếu được chuyển hóa nhanh thành khối lượng xây dựng và năng lực sản xuất thực tế. Trong khi, những vướng mắc về mặt bằng, thủ tục, nguồn vật liệu hay năng lực nhà thầu hoàn toàn có thể làm chậm quá trình này.

Thêm vào đó, biến động từ bên ngoài tiếp tục tạo áp lực lớn lên công nghiệp và xuất khẩu. Với độ mở kinh tế lớn, mọi thay đổi về nhu cầu hay chính sách thương mại từ các thị trường lớn đều lập tức tác động tới đơn hàng của khối chế biến, chế tạo. Cuối cùng, khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm nhỏ và vừa, đang phải chật vật ứng phó với cả chi phí đầu vào và bài toán đầu ra, dòng tiền cũng như chi phí logistics.

Để giải bài toán này, giải pháp trọng tâm được bà Mai Hạnh nhấn mạnh cần tháo gỡ tức thời các điểm nghẽn để các nguồn lực hiện có tạo ra kết quả ngay trong quý 4. Việc đẩy nhanh đầu tư, rà soát tiến độ từng dự án, giải quyết vướng mắc mặt bằng và nhanh chóng đưa công trình vào sử dụng là ưu tiên hàng đầu. Nền kinh tế cũng cần giữ vững nhịp sản xuất công nghiệp, bám sát tình hình đơn hàng xuất khẩu để hỗ trợ doanh nghiệp thông quan, vận chuyển. Cuối cùng, việc khai thác tối đa nhu cầu tiêu dùng cuối năm thông qua xúc tiến thương mại, bảo đảm cung cầu, và điều hành vĩ mô linh hoạt sẽ quyết định khả năng chuyển hóa vốn, đơn hàng và nhu cầu thành những điểm số tăng trưởng thực tế.

Về tổng quan, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê đánh giá toàn cảnh kinh tế trong ba tháng cuối năm còn rất nhiều thách thức.

Bà Hương nhấn mạnh do kinh tế Việt Nam có độ mở rất lớn nên chịu tác động sâu sắc từ bên ngoài. Vì vậy, việc chinh phục mục tiêu tăng trưởng hai con số là một thử thách rất lớn. Nhiệm vụ này cần sự chung sức đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, Nhân dân và sự ủng hộ, hỗ trợ từ bạn bè quốc tế. Trên tinh thần đó, các cấp, các ngành và địa phương được yêu cầu phải liên tục cập nhật dự báo, điều hành linh hoạt, kiên định với các mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng nhưng vẫn phải đảm bảo giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chăm lo đời sống Nhân dân.

Để hiện thực hóa các định hướng này, lãnh đạo Cơ quan Thống kê chỉ ra tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm cho chặng nước rút.

Trước hết, nhiệm vụ cốt lõi là kiên định mục tiêu ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn liền với ổn định vĩ mô. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ được đặt lên hàng đầu. Các cơ quan điều hành cần theo dõi sát sao những biến động địa chính trị toàn cầu như xung đột tại Trung Đông hay Nga-Ukraine, cũng như biến động giá dầu và tỷ giá để kịp thời cập nhật kịch bản lạm phát. Dòng vốn tín dụng cần được định hướng nắn dòng chảy thẳng vào lĩnh vực sản xuất, công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, kết hợp với việc điều hành giá xăng dầu linh hoạt.

Thứ hai là tiếp tục cơ cấu lại nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị bền vững và ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi an toàn sinh học.

Thứ ba, sản xuất công nghiệp cần chủ động quản trị rủi ro chuỗi cung ứng, đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và kiểm soát chi phí logistics. Cơ quan chức năng cần kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng và thủ tục để năng lực sản xuất mới sớm đi vào vận hành, đặc biệt ưu tiên phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ lõi.

Nhiệm vụ thứ tư là tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công phải đi liền với việc đánh giá hiệu quả thực chất, đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia về giao thông, hạ tầng số và năng lượng. Việc thu hút đầu tư nước ngoài cũng cần có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, chuyển đổi xanh và tăng cường tính liên kết với khối doanh nghiệp nội nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế.

Thứ năm là hỗ trợ, nâng cao năng lực xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước, tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và phát triển dịch vụ logistics, từ đó giúp hàng hóa Việt Nam vươn xa đồng thời giảm thiểu chi phí và bảo vệ hợp lý thị trường nội địa.

Nhiệm vụ thứ sáu là triển khai các chương trình kích cầu, kết nối cung cầu và phát triển thương mại điện tử, từ đó góp phần đáng kể vào việc thúc đẩy tổng mức bán lẻ cuối năm.

Thứ bảy, tiếp tục thúc đẩy phát triển du lịch và các ngành dịch vụ, khai thác hiệu quả tiềm năng thị trường trong nước và quốc tế. Ngành này cần được đổi mới sản phẩm không ngừng đồng thời tăng cường xúc tiến quảng bá và cải thiện kết nối giao thông, để vươn tới mục tiêu đón khách quốc tế đã đề ra cho năm 2026.

Nhiệm vụ thứ tám, mọi nỗ lực tăng trưởng sẽ chỉ trọn vẹn khi đi đôi với việc tăng cường phòng, chống dịch bệnh, chủ động ứng phó với thiên tai, mưa lũ và hạn hán. Việc thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, đảm bảo ổn định và từng bước nâng cao đời sống thực chất của Nhân dân. Đây cũng chính là nền tảng vững chắc nhất để nền kinh tế vượt qua giông bão, cán đích thành công./.