Vinh danh nghệ sỹ, nhà nghiên cứu trẻ theo tinh thần danh họa Lê Bá Đảng
5 cá nhân với các tác phẩm, ý tưởng đã được gọi tên trong Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng mùa đầu tiên, lấy theo tên của nghệ sỹ Việt đã thành danh tại nhiều nước châu Âu và châu Mỹ, ở thế kỷ 20.

Sau thời gian tạm dừng vì đại dịch COVID và chuyển giao trong nội bộ, Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng tái khởi động với Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng mùa đầu tiên.
Đây là sáng kiến được quỹ dự kiến triển khai dài hạn, nhằm hỗ trợ nghệ sỹ và các học giả trẻ trong việc phát triển các dự án có tính liên ngành, tiếp nối di sản nghệ thuật của cố danh họa.
Với hậu thế, Lê Bá Đảng luôn dành một tình cảm đặc biệt cho quê hương, thể hiện qua những sáng tác của ông trên đa dạng thể loại, chất liệu. Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng, vì vậy, hướng đến tôn vinh giá trị giá trị và bản sắc của cố nghệ sỹ nói chung, cũng như của nghệ sỹ Việt trong bối cảnh toàn cầu hóa mạnh mẽ nói riêng.

Theo ban tổ chức, mùa giải đầu tiên đã thu hút nhiều hồ sơ từ các lĩnh vực nghệ thuật thị giác, nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cộng đồng. Trong đó, 5 cá nhân đã giành giải thưởng tại 4 hạng mục Sáng tạo, Nghiên cứu, Lãnh đạo trẻ và Myshu.
Cùng thắng hạng mục Sáng tạo là nghệ sỹ Lê Giang và kiến trúc sư cảnh quan Lê Tấn Chung.
Theo ban tổ chức, Lê Giang kết hợp nhiều kỹ thuật in như dập nổi, in lưới và “kỹ thuật vàng” để tạo nên những lớp không gian mang tính kiến trúc và tâm linh. Sáng kiến thể hiện tinh thần đổi không ngừng đổi mới của cố danh họa.
Lê Tấn Chung được ghi nhận nhờ ý tưởng từ ngôi nhà cũ của Lê Bá Đảng tại làng Bích La, Quảng Trị. Tác phẩm dự kiến là một cấu trúc dạng vòm lớn tạo từ các vật liệu tái sinh như quặng xỉ, trấu đun, xà cừ… gợi mở hành trình tìm về ký ức và cội nguồn

Ở hạng mục Nghiên cứu, nhà nghiên cứu độc lập Tô Nguyễn Nhật Anh nhận giải với đề tài khảo sát sự dung hợp giữa hình thức đồ họa và ngôn ngữ trong di sản nghệ thuật của Lê Bá Đảng, chứng minh tư tưởng, bản sắc nhân văn của Lê Bá Đảng.
Giải thưởng Lãnh đạo trẻ thuộc về Lê Thị Ngọc Phụng nhờ ý tưởng ghi chép và phản tư các thực hành sáng tác, nghiên cứu diễn ra trong khuôn khổ các chương trình lưu trú nghệ thuật của Quỹ, đồng thời tìm cách đưa di sản Lê Bá Đảng đến gần hơn với thế hệ trẻ.
Cuối cùng, Giải thưởng Myshu 2025 được trao cho Vũ Đỗ, học giả, chuyên gia bảo tồn nghệ thuật hiện làm việc tại Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Châu Á thuộc Viện Smithsonian (Mỹ).
Dự án của anh đề xuất khảo sát kỹ thuật và xây dựng giải pháp bảo quản phòng ngừa cho nhóm tác phẩm đang lưu giữ tại Không gian Lưu niệm Lê Bá Đảng ở Huế, hướng tới việc hình thành mô hình tham chiếu cho công tác bảo tồn sưu tập đa chất liệu tại Việt Nam.
Lê Bá Đảng (1921-2015) là một họa sỹ Việt có tiếng. Ông sinh ra tại làng Bích La Đông, xã Triệu Đông, huyện Triệu Phong, Quảng Trị.

Năm 1939 (18 tuổi), ông theo tàu sang Pháp tìm đường thoát nghèo rồi lập thân nơi đất khách quê người. Được nhận học Trường Mỹ thuật (Ecole des Beaux-Arts) ở Toulouse, Lê Bá Đảng tốt nghiệp rồi chuyển đến Paris mưu sinh bằng nghề họa sỹ.
Nhờ bền bỉ và thái độ "bướng bỉnh, cứng đầu" (như ông tự nhận xét), ở Lê Bá Đảng sản sinh một cá tính nghệ thuật được đánh giá là "không Đông cũng chẳng Tây," không ngừng khám phá tìm tòi và kết hợp đa chất liệu.
Sinh thời, ông từng có hơn 40 triển lãm tại Pháp, Mỹ, Anh, Đức, Nhật Bản và Việt Nam. Họa sỹ từng được Đại học Cambridge (Anh) vinh danh năm 1992, trao Huân chương Văn hóa nghệ thuật Pháp năm 1994...
Sống ở trời Âu nhưng trong tâm tưởng ông luôn đau đáu hướng về quê hương. Giai đoạn từ 1969-1973, ông sáng tác loạt tác phẩm "Phong cảnh bất khuất" về Việt Nam trong bom đạn kháng chiến bằng ngôn ngữ hội họa đặc thù. Nhờ những đóng góp của ông đối với nền mỹ thuật dân tộc, năm 2005, Lê Bá Đảng vinh dự được Nhà nước Việt Nam trao tặng Huy chương “Kháng chiến chống Mỹ cứu nước” và danh hiệu “Vinh danh nước Việt”./.
