Theo chuyên gia, việc mở rộng hợp tác Australia-Việt Nam sẽ góp phần phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm có khả năng thích ứng tốt hơn, bền vững hơn và có sức cạnh tranh cao hơn.

Việt Nam có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, năng lực chế biến ngày càng phát triển và khả năng cạnh tranh xuất khẩu được nâng cao. Trong khi đó, Australia có nhiều kinh nghiệm và thế mạnh về nghiên cứu nông nghiệp, khoa học thực phẩm, công nghệ tiên tiến và đổi mới sáng tạo.

Những thế mạnh có tính bổ trợ này tạo nền tảng thuận lợi để hai nước thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuyển đổi ngành nông nghiệp và thực phẩm theo hướng hiện đại hóa và bền vững.

Đây là nhận định của các chuyên gia tại hội thảo Đổi mới trong ngành thực phẩm hướng tới gia tăng giá trị chuỗi cung ứng, do Cơ quan Thương mại và Đầu tư Chính phủ Australia (Austrade) phối hợp với Mạng lưới Nông nghiệp Bền vững Australia-Việt Nam (VASAN) tổ chức ngày 11/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Theo các đại biểu, ngành nông nghiệp và thực phẩm Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ theo hướng hiện đại hóa, gia tăng giá trị, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quá trình này mở ra nhiều cơ hội mới, không chỉ trong sản xuất và xuất khẩu nông sản mà còn ở các lĩnh vực chế biến thực phẩm chuyên sâu, nâng cao giá trị sản phẩm, công nghệ sau thu hoạch, truy xuất nguồn gốc và đổi mới chuỗi cung ứng. Tiềm năng này được phản ánh qua quy mô và tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Việt Nam. Năm 2025, ngành này đạt giá trị 88 tỷ USD, tăng trưởng 11% so với năm trước. Các doanh nghiệp chế biến không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước ngày càng gia tăng mà còn đẩy mạnh xây dựng thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Cùng với sự phát triển của ngành, quan hệ thương mại nông sản và thực phẩm giữa Việt Nam và Australia đã đạt được những kết quả đáng chú ý. Trong 8 tháng năm 2026, Việt Nam là thị trường xuất khẩu nông sản và thực phẩm lớn thứ 8 của Australia, với kim ngạch đạt 1,15 tỷ USD. Đây là cơ sở để hai nước mở rộng hợp tác sâu rộng hơn trên toàn chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm.

Bà Victoria Warden, Quyền Tham tán Thương mại và Đầu tư cấp cao, Tổng Lãnh sự quán Australia tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết đổi mới sáng tạo trong ngành thực phẩm là lĩnh vực Australia có nhiều kinh nghiệm và thế mạnh, từ nghiên cứu đến ứng dụng trong thực tiễn, đồng thời cũng là lĩnh vực đang mở ra nhiều cơ hội phát triển tại Việt Nam.

Thông qua VASAN, Australia mong muốn thúc đẩy kết nối giữa các trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan chính phủ, đưa các nhà nghiên cứu đến gần hơn với doanh nghiệp và nhu cầu thực tế của thị trường; hỗ trợ đưa những ý tưởng tiềm năng từ phòng thí nghiệm vào ứng dụng thực tiễn, tạo ra giá trị thiết thực cho người nông dân, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Tại Huân, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh việc thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi ngành nông nghiệp và chế biến thực phẩm theo hướng tăng trưởng xanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Tại Huân, nghiên cứu khoa học cần vượt ra ngoài các công bố học thuật để tạo ra những công nghệ có khả năng ứng dụng trên quy mô lớn, sản phẩm có giá trị cao và mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho xã hội.

Việc kết nối các trường, viện, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách từ Australia, Việt Nam và các đối tác trong khu vực thông qua VASAN sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái hợp tác, thúc đẩy chuyển giao các thành tựu nghiên cứu thành những giải pháp có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

Tại hội thảo, các chuyên gia, doanh nghiệp đã cùng trao đổi về các xu hướng mới và cơ hội phát triển trong ngành thực phẩm, từ chế biến thực phẩm, tận dụng phụ phẩm, đổi mới sáng tạo trong thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong cơ giới hóa nông nghiệp bền vững; các giải pháp đưa thành tựu khoa học thực phẩm vào ứng dụng trong doanh nghiệp...

Trên cơ sở thế mạnh của mỗi bên, các chuyên gia cho rằng việc duy trì và mở rộng hợp tác giữa Australia và Việt Nam sẽ góp phần phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp và thực phẩm có khả năng thích ứng tốt hơn, bền vững hơn và có sức cạnh tranh cao hơn; đồng thời mở ra thêm cơ hội cho doanh nghiệp, các nhà nghiên cứu và đối tác trong ngành của hai nước.

Mạng lưới Nông nghiệp Bền vững Australia-Việt Nam (VASAN) là nền tảng hợp tác kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, cơ quan chính phủ và doanh nghiệp của Australia và Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

Trong giai đoạn 2025-2027, Mạng lưới do Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh và Đại học Southern Queensland (Australia) đồng chủ trì, hướng đến thúc đẩy trao đổi tri thức, hợp tác nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác giữa các đối tác trong ngành.

Các hoạt động của VASAN tập trung vào nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, công nghệ nông nghiệp (AgriTech), nâng cao năng lực, sản xuất nông nghiệp và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu./.