Với quy mô trước mắt 2 tỷ USD, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng của Ngân hàng Nhà nước được kỳ vọng bổ sung thanh khoản, giảm áp lực lãi suất và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn gia tăng vào những tháng cuối năm, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ lấy đồng Việt Nam kỳ hạn 6 tháng, nhằm bổ sung thanh khoản, giảm áp lực lãi suất và tạo thêm dư địa cung ứng tín dụng cho nền kinh tế.

Đáng chú ý, ngay trong đợt triển khai đầu tiên ngày 9/11, gần 50.000 tỷ đồng đã được cung ứng cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ này. Đây được xem là tín hiệu tích cực khi các tổ chức tín dụng đang phải cân đối đồng thời nhu cầu tăng trưởng tín dụng, áp lực huy động vốn và yêu cầu bảo đảm an toàn thanh khoản.

Bước chuyển trong điều hành thanh khoản

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố triển khai nghiệp vụ hoán đổi giữa ngoại tệ và VND kỳ hạn 6 tháng đối với các tổ chức tín dụng, với quy mô trước mắt 2 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý của chính sách lần này là việc kéo dài đáng kể kỳ hạn hỗ trợ thanh khoản. Nếu như từ cuối năm 2025, Ngân hàng Nhà nước nhiều lần thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 1-2 tuần nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, thì kỳ hạn 6 tháng cho phép các ngân hàng chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn.

Về bản chất, thông qua nghiệp vụ hoán đổi, tổ chức tín dụng có thể sử dụng nguồn ngoại tệ để nhận VND từ Ngân hàng Nhà nước, đồng thời cam kết thực hiện giao dịch ngược lại khi đến hạn theo các điều kiện thỏa thuận. Nhờ đó, ngân hàng có thêm nguồn tiền đồng phục vụ hoạt động kinh doanh mà không phải bán đứt nguồn ngoại tệ đang nắm giữ.

Theo bà Nguyễn Linh Phương - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước, thời gian qua, cơ quan điều hành đã linh hoạt sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ nhằm góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Việc triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng giúp các tổ chức tín dụng cân đối nguồn vốn, ổn định thanh khoản trong thời gian dài hơn, đặc biệt vào giai đoạn cuối năm dương lịch và trước Tết Nguyên đán, khi nhu cầu vốn và thanh toán thường gia tăng.

Đồng thời, nghiệp vụ này bổ sung nguồn VND với chi phí hợp lý, tạo điều kiện để các ngân hàng ổn định và giảm lãi suất cho vay, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Phản ứng ban đầu của thị trường cho thấy những tín hiệu tích cực. Theo đại diện Ngân hàng Nhà nước, sau khi cơ quan điều hành công bố triển khai, lãi suất hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng trên thị trường liên ngân hàng đã giảm về mức tương đương mức Ngân hàng Nhà nước chào giao dịch. Lãi suất hoán đổi các kỳ hạn từ 3 tháng trở lên cũng có xu hướng giảm.

Diễn biến này cho thấy tác động của chính sách không chỉ nằm ở lượng VND được bổ sung trực tiếp mà còn ở khả năng định hướng kỳ vọng, giảm chi phí vốn trên thị trường.

Tuy nhiên, do đây là nghiệp vụ hoán đổi có kỳ hạn, lượng VND được cung ứng gắn với nghĩa vụ hoàn trả khi giao dịch đáo hạn. Vì vậy, hiệu quả điều tiết thanh khoản còn phụ thuộc vào quy mô, thời điểm thực hiện và sự phối hợp với các công cụ chính sách tiền tệ khác.

Giảm áp lực huy động, tạo dư địa hạ lãi suất

Ở góc độ ngân hàng thương mại, việc Ngân hàng Nhà nước cung ứng nguồn VND với kỳ hạn dài hơn được đánh giá là giải pháp kịp thời, giúp các tổ chức tín dụng chủ động cân đối thanh khoản và hạn chế áp lực tăng lãi suất huy động.

Ông Trần Chí Thanh - Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối Ngân hàng Quốc tế (VIB) nhận định nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ 6 tháng thể hiện sự chủ động của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ, nhất là khi nhu cầu vốn thường gia tăng vào những tháng cuối năm.

Theo ông Thanh, bên cạnh nghiệp vụ thị trường mở với kỳ hạn lên tới 3 tháng, việc triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng cho thấy Ngân hàng Nhà nước không chỉ hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn mà còn tạo điều kiện để các ngân hàng cân đối nguồn vốn trong thời gian dài hơn.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi hệ thống ngân hàng bước vào giai đoạn quyết toán cuối năm, sau đó là các kỳ nghỉ Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán.

"VIB là một trong những ngân hàng tham gia gói hoán đổi ngoại tệ 6 tháng đầu tiên của Ngân hàng Nhà nước. Điều này giúp VIB cân đối thanh khoản cuối năm và tiếp tục đẩy mạnh tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân trong thời gian tới," ông Thanh cho biết.

Một tác động khác được các ngân hàng quan tâm là khả năng giảm chi phí chuyển đổi nguồn vốn ngoại tệ thành VND.

Thực tế, một số ngân hàng thương mại đang đẩy mạnh huy động vốn từ thị trường quốc tế thông qua các khoản vay hợp vốn. Tuy nhiên, để sử dụng nguồn vốn này phục vụ tín dụng bằng VND trong nước, ngân hàng phải tính toán cả chi phí huy động ngoại tệ và chi phí hoán đổi.

Theo ông Thanh, nếu Ngân hàng Nhà nước duy trì nghiệp vụ hoán đổi với chi phí hợp lý, tổng chi phí sử dụng nguồn vốn vay quốc tế có thể giảm, tạo điều kiện để các ngân hàng mở rộng khả năng cung ứng vốn. Đồng thời, khi nguồn VND được bổ sung với quy mô đủ lớn, áp lực cạnh tranh huy động vốn trong nước cũng có thể giảm bớt.

Cùng quan điểm, ông Vũ Minh Trường - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cho rằng việc kéo dài kỳ hạn hoán đổi lên 6 tháng góp phần củng cố niềm tin của các ngân hàng vào khả năng duy trì thanh khoản hệ thống.

Theo ông Trường, các giao dịch thực hiện từ tháng 11/2026 sẽ đáo hạn vào khoảng tháng 5/2027, qua đó bao trùm hai giai đoạn quan trọng đối với thanh khoản ngân hàng là thời điểm quyết toán cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027.

Đại diện VPBank cho biết mức chi phí hoán đổi 2,25% được Ngân hàng Nhà nước đưa ra trong đợt triển khai này là tương đối hợp lý, tạo điều kiện để các ngân hàng giảm chi phí vốn so với một số phương án huy động và chuyển đổi nguồn vốn trên thị trường.

Đối với VPBank, ngân hàng có quy mô huy động vốn quốc tế lớn, việc tiếp cận nghiệp vụ hoán đổi với chi phí cạnh tranh có thể góp phần giảm chi phí sử dụng vốn, từ đó tạo thêm dư địa thực hiện chủ trương giảm lãi suất.

Tuy nhiên, tác động đến lãi suất cho vay sẽ không diễn ra đồng đều tại tất cả ngân hàng. Khả năng giảm lãi suất còn phụ thuộc vào cơ cấu nguồn vốn, chi phí huy động, chất lượng tín dụng và chiến lược kinh doanh của từng tổ chức tín dụng.

Theo ông Trần Chí Thanh, trong điều kiện nguồn huy động trong nước còn hạn chế, việc khai thác thêm nguồn vốn quốc tế giúp các ngân hàng đa dạng hóa cơ cấu huy động, giảm phụ thuộc vào một kênh vốn và hỗ trợ ổn định mặt bằng lãi suất.

Ông cũng kỳ vọng nguồn cung ngoại tệ từ hoạt động xuất khẩu và kiều hối cuối năm sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho điều hành thị trường ngoại hối. Khi điều kiện phù hợp, Ngân hàng Nhà nước có thể mua ngoại tệ để bổ sung dự trữ ngoại hối, đồng thời cung ứng thêm VND cho hệ thống.

Về phía cơ quan điều hành, bà Nguyễn Linh Phương cho biết thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, chủ động sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách, bao gồm nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ với quy mô, kỳ hạn, thời điểm phù hợp.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp các giải pháp điều hành lãi suất, tỷ giá và tín dụng nhằm duy trì thanh khoản hệ thống ở mức hợp lý, hỗ trợ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Có thể thấy, việc chuyển từ các giao dịch hoán đổi ngắn hạn sang kỳ hạn 6 tháng không đơn thuần là thay đổi thời gian cung ứng vốn mà còn phản ánh cách tiếp cận chủ động hơn trong điều tiết thanh khoản và định hướng kỳ vọng thị trường./.