Từ sự hợp tác giữa Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ và Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen, những cơ hội kết nối mới đang dần được mở ra giữa Điện Biên và Calvados, giữa nhân dân 2 nước Việt Nam-Pháp.

Từ những hoạt động hợp tác chuyên môn giữa Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ và Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Pháp), những cơ hội kết nối rộng mở về văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân đang dần hình thành.

Không chỉ góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ, chương trình hợp tác còn trở thành cầu nối tăng cường tình hữu nghị, thúc đẩy quan hệ giữa Điện Biên với tỉnh Calvados cũng như giữa Việt Nam và Pháp.

Hai bảo tàng, một sứ mệnh

Trong các đợt làm việc tại Điện Biên vào tháng 9/2025 và tháng 6/2026, bên cạnh các phiên trao đổi chuyên môn tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, đoàn công tác của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen còn khảo sát nhiều địa điểm lịch sử gắn với Chiến dịch Điện Biên Phủ như Đồi A1, Hầm De Castries, cầu Mường Thanh và Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng.

Đối với các chuyên gia Pháp, việc trực tiếp tiếp cận không gian lịch sử là điều kiện cần thiết để hiểu sâu hơn câu chuyện mà Điện Biên đang kể với công chúng. Những di tích còn hiện hữu trên chiến trường xưa không chỉ là minh chứng lịch sử mà còn tạo nên sự kết nối giữa bảo tàng với không gian văn hóa-lịch sử rộng lớn của địa phương.

Tại các cuộc làm việc, một điểm chung thường xuyên được các chuyên gia nhắc tới là sự tương đồng giữa Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen và Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Dù ra đời trong những bối cảnh lịch sử khác nhau, cả hai bảo tàng đều được xây dựng từ ký ức chiến tranh và cùng thực hiện sứ mệnh nghiên cứu, bảo tồn, giáo dục lịch sử và truyền tải những bài học của quá khứ tới công chúng.

Nếu Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ lưu giữ những hiện vật, tư liệu và ký ức về chiến thắng lịch sử năm 1954 thì Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen là một trong những bảo tàng hàng đầu của Pháp nghiên cứu về chiến tranh, hòa bình và những biến động lớn của thế kỷ 20. Chính điểm tương đồng này đã tạo nên nền tảng cho mối quan hệ hợp tác giữa hai bên.

Trình bày những kết quả nghiên cứu được triển khai từ tháng 9/2025 đến nay, ông Clément Fabre cho biết, mục tiêu của dự án không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn hay hỗ trợ đổi mới hoạt động bảo tàng.

Theo ông, thông qua quá trình hợp tác, các bên mong muốn góp phần làm phong phú hơn cách tiếp cận lịch sử Điện Biên Phủ, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu rõ hơn về ý nghĩa của sự kiện lịch sử này.

Thực tế nghiên cứu của các chuyên gia Pháp cho thấy, Điện Biên Phủ không chỉ là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam mà còn có ảnh hưởng đối với lịch sử nước Pháp và tiến trình lịch sử thế giới. Vì vậy, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị của di sản Điện Biên Phủ được các chuyên gia đánh giá là có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một địa phương hay một quốc gia.

Bà Gwenaëlle Vigouroux, Trợ lý Ban Giám đốc Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen phụ trách các chương trình hợp tác quốc tế, cho rằng dự án còn tạo cơ hội để các nhà nghiên cứu, chuyên gia văn hóa và cán bộ bảo tàng của hai nước hiểu nhau hơn thông qua lịch sử. Quá trình trao đổi kinh nghiệm và cùng xây dựng các chương trình hợp tác lâu dài không chỉ nâng cao năng lực chuyên môn mà còn tạo thêm những cầu nối văn hóa giữa Pháp và Việt Nam.

Qua khảo sát, các chuyên gia đánh giá, tỉnh Điện Biên sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch lịch sử khi có hệ thống di tích chiến trường còn tương đối nguyên vẹn; đồng thời có bảo tàng chuyên đề quy mô lớn và một câu chuyện lịch sử có sức ảnh hưởng quốc tế.

Theo các chuyên gia, thách thức hiện nay không phải thiếu giá trị lịch sử mà là cách tổ chức, kết nối và truyền tải những giá trị đó đến công chúng.

Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cho biết trong gần một năm qua, hai bên đã triển khai nhiều hoạt động trao đổi chuyên môn nhằm xây dựng phương án chỉnh lý, đổi mới một số không gian trưng bày của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ; đồng thời nghiên cứu khả năng áp dụng trên quy mô tổng thể trong tương lai. Các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm khai thác giá trị văn hóa, lịch sử để nâng cao sức hấp dẫn của bảo tàng và mở rộng đối tượng khách tham quan.

Theo Đại sứ, chương trình hợp tác giữa Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen và Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ là minh chứng sinh động cho tinh thần Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Pháp và Việt Nam.

Thông qua việc chia sẻ chuyên môn, nghiên cứu lịch sử và truyền tải những bài học của quá khứ cho các thế hệ trẻ, dự án không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động bảo tàng mà còn tăng cường tình hữu nghị và sự gắn kết giữa nhân dân hai nước.

Từ Điện Biên đến Calvados: Mở rộng những nhịp cầu kết nối

Từ những kết quả hợp tác chuyên môn bước đầu giữa hai bảo tàng, một hướng kết nối rộng lớn hơn về văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân đang từng bước được mở ra. Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen nằm tại tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie của Pháp. Đây là địa phương nổi tiếng với các di sản lịch sử gắn với Chiến tranh thế giới thứ hai, đồng thời là một trong những trung tâm du lịch quan trọng của nước Pháp.

Nhiều năm qua, Calvados đã phát triển thành công mô hình kết hợp giữa bảo tồn ký ức lịch sử, giáo dục cộng đồng và khai thác du lịch di sản. Những kinh nghiệm trong bảo tồn di sản, xây dựng sản phẩm du lịch và thu hút du khách quốc tế được đánh giá có nhiều điểm tương đồng, có thể trở thành những bài học hữu ích đối với Điện Biên trong quá trình phát huy giá trị Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Đại sứ Olivier Brochet cho biết dự án hợp tác giữa hai bảo tàng mới chỉ là giai đoạn khởi đầu và cần được đặt trong bối cảnh rộng hơn là khả năng thiết lập quan hệ hợp tác, kết nghĩa giữa tỉnh Điện Biên với tỉnh Calvados hoặc thành phố Caen trong tương lai.

Theo Đại sứ, phía Điện Biên cũng bày tỏ mong muốn được hợp tác với một địa phương của Pháp trong phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch ký ức; đồng thời khai thác các tiềm năng và thế mạnh khác của địa phương.

Đối với Điện Biên, việc mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản cũng phù hợp với định hướng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của địa phương. Các giá trị lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ được xác định là nền tảng để xây dựng những sản phẩm du lịch đặc trưng, có sức cạnh tranh và khả năng thu hút du khách trong nước, quốc tế.

Tại buổi làm việc với Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet, Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng đánh giá cao chương trình hợp tác giữa Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ và Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen, coi đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong tăng cường hợp tác văn hóa, nghiên cứu lịch sử và quảng bá giá trị di sản Điện Biên Phủ.

Bí thư Tỉnh ủy khẳng định Điện Biên luôn tạo điều kiện thuận lợi để các hoạt động hợp tác về văn hóa, nghiên cứu lịch sử và bảo tồn di sản được triển khai hiệu quả.

Theo ông, Chiến thắng Điện Biên Phủ là tài sản lịch sử vô giá của dân tộc. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị của chiến thắng không chỉ phục vụ công tác giáo dục truyền thống mà còn góp phần tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt là du lịch.

Bí thư Tỉnh ủy Điện Biên cho rằng những hoạt động hợp tác đang được triển khai giữa hai bảo tàng không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Điện Biên tới bạn bè quốc tế, đưa các giá trị lịch sử của chiến trường Điện Biên Phủ đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước thông qua các hoạt động nghiên cứu, giáo dục, văn hóa và du lịch.

Sau gần một năm triển khai, chương trình hợp tác giữa hai bảo tàng đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một dự án trao đổi chuyên môn thông thường. Những công việc được thực hiện trong thời gian qua đang mở đường cho các giai đoạn phát triển tiếp theo với sự tham gia lâu dài của đội ngũ hai bên trong những năm tới. Đây cũng là một hoạt động cụ thể góp phần hiện thực hóa Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Pháp và Việt Nam, trong đó văn hóa, giáo dục và bảo tồn ký ức lịch sử được xác định là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên.

Trong thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục được mở rộng, làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác Pháp-Việt Nam xoay quanh việc nghiên cứu, gìn giữ và truyền tải ký ức về trận chiến Điện Biên Phủ tới các thế hệ tương lai.

Từ sự hợp tác giữa hai bảo tàng cùng lưu giữ ký ức chiến tranh, những cơ hội kết nối mới đang dần được mở ra giữa Điện Biên và Calvados, giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Pháp.

Từ ký ức của quá khứ, những nhịp cầu mới của tình hữu nghị và phát triển đang được bồi đắp cho tương lai, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát huy giá trị di sản lịch sử gắn với phát triển du lịch bền vững mà tỉnh Điện Biên đang hướng tới./.

​