Trung Quốc ngày 28/4 đã quyết định ngăn chặn tập đoàn công nghệ Mỹ Meta mua lại công ty khởi nghiệp về AI Manus, cho thấy cạnh tranh công nghệ giữa hai cường quốc ngày càng gay gắt.

Chính phủ Trung Quốc ngày 28/4 đã quyết định ngăn chặn tập đoàn công nghệ Mỹ Meta mua lại công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo Manus, buộc thương vụ trị giá hơn 2 tỷ USD phải hủy bỏ, động thái được xem là dấu hiệu mới cho thấy cạnh tranh công nghệ giữa hai cường quốc đang ngày càng gay gắt.

Trong thông báo ngắn, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) thông báo sẽ “cấm đầu tư nước ngoài vào Manus theo quy định pháp luật và yêu cầu các bên liên quan chấm dứt giao dịch.”

Quyết định này đồng nghĩa với việc Meta phải rút lui khỏi thương vụ vốn được công bố vào tháng 12 năm ngoái. Phản ứng trước động thái trên, Meta, công ty sở hữu các nền tảng xã hội như Facebook, Instagram và WhatsApp khẳng định thương vụ “hoàn toàn tuân thủ các quy định pháp lý hiện hành” và bày tỏ kỳ vọng vấn đề sẽ được giải quyết thỏa đáng.

Manus là một startup gây chú ý trong lĩnh vực AI khi từng công bố phát triển “tác nhân AI tổng quát,” hệ thống có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau như lập trình, nghiên cứu thị trường hay lập kế hoạch tài chính. Thay vì tự xây dựng mô hình nền tảng, công ty này phát triển một khung vận hành dựa trên các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của phương Tây.

Đáng chú ý, Manus đã đóng cửa văn phòng tại Trung Quốc từ tháng 7 năm ngoái và chuyển hoạt động sang Singapore, đồng thời tái đăng ký pháp nhân tại đây.

Động thái này giúp công ty tránh các hạn chế từ cả phía Mỹ, vốn siết chặt đầu tư vào AI Trung Quốc lẫn các quy định trong nước Trung Quốc về việc chuyển giao công nghệ và vốn ra nước ngoài. Khi công bố kế hoạch mua lại, Meta cũng nhấn mạnh sẽ không còn yếu tố sở hữu từ Trung Quốc trong cấu trúc của Manus.

Tuy nhiên, quyết định mới từ Bắc Kinh cho thấy yếu tố pháp lý không phải rào cản duy nhất. Trung Quốc đang đẩy mạnh cuộc đua AI với Mỹ, coi đây là lĩnh vực then chốt về cả kinh tế lẫn an ninh quốc gia. Trước đó, việc ra mắt mô hình nội địa như DeepSeek từng khiến cổ phiếu của nhiều hãng công nghệ Mỹ, bao gồm Meta, Nvidia và Microsoft, biến động mạnh.

Thương vụ với Manus vốn được xem là trường hợp hiếm hoi một “ông lớn” công nghệ Mỹ tìm cách thâu tóm một công ty AI có liên hệ sâu với Trung Quốc. Việc bị chặn không chỉ làm đổ vỡ thương vụ cụ thể mà còn có thể tạo tiền lệ cho các thương vụ tương tự trong tương lai.

Theo chuyên gia phân tích Lian Jye Su từ hãng nghiên cứu Omdia, động thái này cho thấy Trung Quốc sẵn sàng áp dụng lập trường cứng rắn hơn để bảo vệ nguồn lực AI, vốn được coi là tài sản chiến lược quốc gia./.

​

​