Tinh gọn bộ máy: Chuyển biến mạnh mẽ từ cơ sở ở Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh thúc đẩy tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động chính quyền, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế-xã hội.

Sáng 28/5, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị sơ kết một năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị Thành phố, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang chủ trì và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Tại hội nghị, bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, nêu rõ qua một năm vận hành mô hình mới, Thành phố đã đạt được những kết quả toàn diện từ công tác tuyên truyền tạo sự đồng thuận, lãnh đạo cụ thể hóa văn bản của Trung ương, đến sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh gọn biên chế.

Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, báo cáo kết quả sau một năm vận hành mô hình chính quyền hai cấp. (Ảnh: Hữu Duyên/TTXVN)

Hệ thống chính trị được tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính thống nhất và hiệu lực điều hành tại cơ sở.

Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt kết quả ấn tượng với số lượng hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 99,5%, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trên 88%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp trên 96% và 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử.

Mô hình một cửa, một quyết định, một đầu mối chịu trách nhiệm và thí điểm giải quyết hồ sơ phi địa giới hành chính giúp người dân thực hiện thủ tục thuận tiện, giảm chi phí.

Hạ tầng mạng, phần mềm và thiết bị đầu cuối đáp ứng tốt yêu cầu liên thông, bảo mật. Các mô hình “Trạm công dân số,” robot, kiosk thông minh tại các trung tâm phục vụ hành chính công và khu phố, ấp mang lại sự tiện lợi lớn.

“Hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp thể hiện rõ qua kết quả phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 với hầu hết các chỉ tiêu, thu ngân sách, xây dựng Đảng đều đạt và vượt kế hoạch. Thành phố triển khai hiệu quả các dự án an sinh xã hội; đồng thời đẩy nhanh tiến độ hơn 200 công trình, dự án trọng điểm; chăm lo toàn diện cho người có công, hộ nghèo; di dời nhà ở ven kênh rạch để nâng cao mỹ quan đô thị,” bà Văn Thị Bạch Tuyết nhấn mạnh.

Quang cảnh Hội nghị. (Ảnh: Hữu Duyên/TTXVN)

Bên cạnh những kết quả tích cực, các tham luận cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, áp lực từ thực tiễn cơ sở.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Bà Điểm, việc giảm đầu mối giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc nhưng cũng tạo áp lực lớn về khối lượng công việc cho cán bộ cơ sở.

Thời gian tới, Thành phố cần tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đẩy mạnh liên thông các phần mềm chuyên ngành và quan tâm chế độ phụ cấp đặc thù cho cán bộ.

Ông Nguyễn Tấn Phát, Bí thư Đảng ủy phường Sài Gòn, cũng chỉ ra nhiều áp lực của đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở. Từ việc tiếp nhận 39 tổ chức đảng với trên 6.700 đảng viên khiến địa phương phải phân bổ lại nguồn lực, đẩy áp lực công việc lên rất cao. Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tấn Phát cũng nêu bất cập trong thực hiện thủ tục hành chính phi địa giới và hộ tịch.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu tham luận tại Hội nghị. (Ảnh: Hữu Duyên/TTXVN)

Liên quan đến việc phân cấp, phân quyền, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ ra nhiều vướng mắc, đặc biệt là việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Trung ương và địa phương còn hạn chế.

Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành (đất đai, tư pháp, bảo hiểm...) chưa tích hợp đồng bộ làm phát sinh thủ tục xác minh giấy tờ. Ngoài ra, nhiều thủ tục phân cấp cho Ủy ban Nhân dân hoặc Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố có thời hạn xử lý quá ngắn tạo áp lực lớn cho công tác tham mưu.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh, kết quả đạt được thể hiện rõ qua từ khóa “Hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân.”

Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu chỉ đạo hội nghị. (Ảnh: Hữu Duyên/TTXVN)

Về định hướng thời gian tới, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị các cấp ủy, địa phương tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị và phát triển, từ tư duy “xin-cho” sang tư duy tự chủ, tự chịu trách nhiệm có kiểm soát quyền lực.

Về tổ chức bộ máy, Thành phố sẽ thành lập thêm 2 đảng bộ, khẩn trương ra mắt Ban Nghiên cứu phát triển Thành phố trước ngày 1/7 nhằm chuyên sâu hóa việc thiết kế chính sách đột phá và điều chuyển hợp lý cán bộ.

Về cơ chế nhân sự và chế độ cho đội ngũ cán bộ Thành phố, ông Trần Lưu Quang cho biết Thành phố triển khai cơ chế theo nghị quyết của Bộ Chính trị, tăng thêm tối đa 20% tổng biên chế (khoảng 4.000 công chức và 25.000 viên chức); đồng thời, kiên quyết thực hiện thi tuyển, sát hạch thực chất, dành vị trí cho sinh viên xuất sắc, “nói không” với tình trạng gửi gắm nể nang.

Thành phố sẽ tính toán lại chế độ chính sách trên nền tảng Luật Đô thị đặc biệt để giải quyết hài hòa bài toán thu nhập. Thành phố thực hiện phương thức đào tạo thực chất theo mô hình “cầm tay chỉ việc,” bồi dưỡng năng lực số thay vì học hình thức; khuyến khích các địa phương tăng cường kết nối, tự học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm thực tế lẫn nhau nhằm xử lý dứt điểm các tồn tại cũ về đất đai và chính sách.../.

(TTXVN/Vietnam+)