Sau hợp nhất, ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang tái cấu trúc theo mô hình đa tầng-đa cực-đa trung tâm, đẩy mạnh khám sức khỏe miễn phí toàn dân và chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh.”

Sau hợp nhất, ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đảm nhiệm việc chăm sóc sức khỏe cho gần 15 triệu dân, trở thành hệ thống y tế có quy mô lớn nhất cả nước. Sự mở rộng đồng thời về địa giới hành chính, quy mô dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới căn bản mô hình tổ chức, quản lý và cung ứng dịch vụ y tế, phù hợp với bối cảnh phát triển mới của Thành phố.

Trước yêu cầu đó, ngành Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động chuyển hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái y tế đa tầng-đa cực-đa trung tâm, nhằm bảo đảm phân bổ nguồn lực hợp lý, tăng cường năng lực bao phủ và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân trên toàn địa bàn, đặc biệt người dân được chăm sóc sức khỏe ngay từ y tế cơ sở.

Đây được xem là động thái hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Thành phố.

“Ngày hội” khám sức khỏe miễn phí

“Phải tổ chức khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân đang sinh sống trên địa bàn ngay trong năm 2026”-Đây là chỉ đạo được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang đưa ra tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 vào ngày 1/4/2026.

Ngay lập tức, hệ thống y tế vào cuộc tổ chức một đợt khám sức khỏe miễn phí quy mô lớn. Thành phố Hồ Chí Minh trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước khám, tầm soát sức khỏe miễn phí toàn dân.

Giữa tháng 4/2026, nghe thông tin toàn bộ người dân trên toàn Thành phố được khám sức khỏe miễn phí, anh Hoàng, 52 tuổi, một tài xế xe công nghệ, ngụ phường Dĩ An đã đến địa chỉ 535/6 đường Lê Hồng Phong, phường Phú Lợi đăng ký được khám sức khỏe. 4 năm qua, anh Hoàng chưa từng được khám sức khỏe bởi anh không có hợp đồng lao động.

Sau các bước đo chiều cao, cân nặng, huyết áp, anh Hoàng được lấy máu xét nghiệm, siêu âm, chụp X-quang và gặp bác sỹ tư vấn kết quả.

“Khám sức khỏe miễn phí nhưng được thực hiện đầy đủ các bước như khám tại các doanh nghiệp, tôi thật bất ngờ,” anh Hoàng chia sẻ.

Còn bà Mai, 55 tuổi, tiểu thương chợ Thủ Dầu Một phát hiện mình có dấu hiệu mắc bệnh tiểu đường sau đợt khám sức khỏe miễn phí. Bà cho hay: “Tôi được bác sỹ hướng dẫn thay đổi cách ăn uống sinh hoạt để hạn chế tình trạng bệnh chuyển nặng. Nhờ đợt khám này mà tôi phát hiện bệnh sớm.”

Ngày 17/4/2026 trở thành “ngày hội” khám sức khỏe miễn phí trên quy mô lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Chương trình diễn ra đồng loạt tại 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu trong sự phấn khởi, hân hoan của người dân.

Để triển khai đợt khám sức khỏe quy mô lớn chưa từng có, Thành phố đã huy động đội ngũ y bác sỹ từ 101 bệnh viện công lập và ngoài công lập; gồm 6 bệnh viện bộ/ngành, 69 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của Thành phố và 26 bệnh viện tư nhân.

Đáng chú ý, đợt khám sức khỏe lần này không chỉ tạo điều kiện để người dân được tiếp cận dịch vụ đa chuyên khoa ngay tại nơi cư trú, mà còn hướng trọng tâm đến các nhóm cần được quan tâm nhiều hơn như người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người lao động tự do, người yếu thế và các nhóm nguy cơ cao.

Đồng thời, hoạt động cũng góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của khám sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe liên tục tại cộng đồng.

Chỉ trong một ngày ra quân, gần 30.000 người dân được khám sức khỏe miễn phí, nhiều người lần đầu tiên được phát hiện bệnh lý hoặc yếu tố nguy cơ, từ đó được tư vấn điều trị sớm, chuyển khám chuyên khoa hoặc tiếp tục theo dõi tại tuyến cơ sở.

Các bác sỹ ghi nhận 19.088 trường hợp có vấn đề sức khỏe, chiếm 64,3% số người được khám. Trong đó, 10.634 người cần tiếp tục theo dõi tại trạm y tế; 8.447 trường hợp được chỉ định khám chuyên khoa, chuyển tuyến hoặc điều trị tiếp.

Phổ biến nhất là nhóm bệnh lý mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch... Nhiều trường hợp mắc các bệnh lý trong các lĩnh vực khác như: sản phụ khoa, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, viêm gan B, viêm gan C... cũng được phát hiện thông qua khám sức khỏe.

Chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ, bác sỹ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, Chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân của Thành phố bước đầu đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ bệnh nặng, đồng thời hỗ trợ phân luồng điều trị và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.

Đây cũng là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh,” xây dựng hệ thống y tế chủ động, tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời trên toàn địa bàn.

Lãnh đạo Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Sự kiện ngày 17/4 không chỉ là một đợt ra quân đồng loạt mà còn là bước khởi động cho chương trình khám sức khỏe, sàng lọc và tầm soát bệnh định kỳ cho toàn bộ người dân Thành phố trong năm 2026 và các năm tiếp theo, hướng đến mục tiêu quản lý sức khỏe chủ động, liên tục, toàn diện cho gần 15 triệu dân trong một siêu đô thị.

Để đảm bảo việc khám sức khỏe miễn phí toàn dân hiệu quả và bền vững, đảm bảo ít nhất mỗi người dân được khám sức khỏe mỗi năm một lần theo chỉ đạo của Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Y tế đã lên kế hoạch triển khai theo mô hình "kiềng ba chân" với ba nhóm giải pháp bổ trợ lẫn nhau toàn diện, đảm bảo không bỏ sót người dân nào.

Trong đó, Thành phố sẽ thực hiện khám sức khỏe phi địa giới hành chính, phù hợp với đặc điểm dân cư Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lao động tự do, người tạm trú, thường xuyên di chuyển.

Quan điểm của ngành Y tế Thành phố đưa ra là "y tế phải theo chân người dân", cho phép người dân chọn cơ sở thuận tiện nhất, không phụ thuộc nơi cư trú. Cách làm này giúp mở rộng độ bao phủ, tăng linh hoạt và giảm nguy cơ bỏ sót.

Thành phố cũng định hướng việc khám sức khỏe diễn ra ngay tại hệ thống y tế cơ sở. Không chỉ dừng ở một vài lần khám mà gắn với theo dõi định kỳ, quản lý bệnh mạn tính, tư vấn và chăm sóc liên tục tại nơi sinh sống, phát huy vai trò trạm y tế và đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Từ cơ sở này, Thành phố sẽ thu thập, chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu khám sức khỏe của người dân, giúp tránh khám trùng lặp, tiết kiệm nguồn lực; đồng thời tạo bức tranh tổng thể về sức khỏe dân số trên nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử.

“Chúng tôi xác định đây không phải là một chiến dịch ngắn hạn mà là bước khởi đầu của một phương thức mới trong chăm sóc sức khỏe nhân dân - nơi mỗi người dân được quản lý sức khỏe suốt đời, và hệ thống y tế chủ động đi trước một bước để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cộng đồng,” ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định./.