Với cuộc hạnh ngộ đặc biệt lần này, nhà thơ Đoàn Ngọc Thu bày tỏ: “Bốn chị em chúng tôi là bốn tâm hồn rất giống nhau trong tình yêu, đều đau đáu mãnh liệt, nhưng mỗi người một sắc thái riêng biệt..."

Bốn phong cách thơ riêng, bốn sắc thái độc đáo mang tên Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến và Đoàn Ngọc Thu đã cùng nhau tạo nên một dấu ấn đẹp cho nền thi ca Việt Nam với cuốn “Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn.” Tập thơ vừa chính thức ra mắt độc giả tại trụ sở Nhà xuất bản Hội Nhà văn, Hà Nội vào sáng nay, ngày 6/3.

“Tôi đánh giá rất cao ý tưởng bốn chị đã ra tập thơ chung ‘Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn.’ Hay ở chỗ, các chị không bị che khuất nhau, không bị nhòe vào nhau; mỗi chị có một giọng điệu riêng nhưng cùng cộng hưởng để tôn vinh nhau, làm đẹp nhau,” nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ và cho rằng đó là điều thành công nhất của bốn nữ thi sỹ trong tập thơ mới.

4 con đường 1 đại lộ thi ca

Phát biểu tại sự kiện ra mắt tập thơ, theo Chủ tịch Hội Nhà văn Nguyễn Quang Thiều, khi nhắc đến tên Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến và Đoàn Ngọc Thu, độc giả sẽ thấy ngay những con đường mang tên họ trong thế giới thi ca. Mỗi người đều để lại một vẻ đẹp, một nét riêng biệt trong đời sống cho dù có khoảng cách thế hệ.

Bày tỏ ấn tượng về chân dung của từng thi sỹ, ông Nguyễn Quang Thiều cho biết nhà thơ Đoàn Thị Tảo sinh năm 1945 là người đã đi qua những năm tháng của nạn đói khủng khiếp với rất nhiều sự kiện của đất nước. Để rồi sau đó, đứa trẻ sinh ra trong nạn đói đã bước vào thi ca.

“Khi nghĩ đến chị Đoàn Thị Ký, chúng ta hình dung một người lặng lẽ đi gieo hạt. Ở những nơi chị đi qua đều hiện lên vẻ đẹp của hoa trái, của cây cỏ. Khi nghĩ về Đoàn Thị Lam Luyến, tôi luôn nghĩ về những cơn hỏa hoạn, những cơn gió cực mạnh thổi qua thơ chị, thổi qua cuộc đời chị. Và khi nghĩ về Đoàn Ngọc Thu, tôi thấy một người luôn tạo ra những khoảng tối mơ hồ trong chính ánh sáng của thời đại này. Chị thuộc thế hệ khác, là người còn trẻ sống trong thế giới của văn minh, của công nghệ nhưng trong thi ca vẫn man mác vẻ đẹp của nỗi buồn, vẻ đẹp của tình yêu, vẻ đẹp của nhân tình trong những góc nhìn riêng,” nhà thơ Nguyễn Quang Thiều tâm sự.

Đặc biệt, Chủ tịch Hội Nhà văn nhận định cả bốn nhà thơ đã tạo ra bốn con đường mà nếu cộng lại đã hòa thành một đại lộ thi ca. Trong lúc dường như thế giới đang đầy bất an, bất trắc, quá nhiều ý kiến về thơ ca, thì sự hiện diện của bốn thi sỹ ngày hôm nay đã minh chứng rằng thơ ca không bao giờ rời bỏ con người. Bởi nó là cái đẹp, nó là giọng nói, là tâm hồn.

Ông còn hình dung bốn nữ nhà thơ giống như bốn quả chuông được đưa đến trong cuộc đời này, khi va vào nỗi đau hay hạnh phúc, bóng tối… cũng đều ngân vang lên. Ở đó, công chúng nhìn thấy cái đẹp. Cái đẹp trong sự buồn bã, sự thất vọng, nổi giận và nhiều điều khác hơn nữa. Ông cảm ơn các nhà thơ, những người dù đã đi qua bao phiền muộn, thậm chí khổ đau của đời sống riêng nhưng luôn mang vẻ đẹp của tình yêu, sự sẻ chia, cảm thông vào thơ ca.

“Bốn chị đã mang đến cho chúng ta thấy vẻ đẹp của bầu trời, thấy rằng mọi điều có thể xảy ra, dù bất công, bất hạnh, sự ngờ vực, yếu đuối, hận thù, ích kỷ… nhưng thơ ca vẫn luôn luôn đập cánh và bay lên,” nhà văn Nguyễn Quang Thiều bày tỏ.

Sắc màu khác biệt Đoàn Ngọc Thu

Với tuyển tập lần này, Đoàn Ngọc Thu có lẽ là sắc màu khác biệt nhất trong số bốn nữ sỹ tài hoa. Ở “cuộc vui thi ca” mới, chị dành chỗ cho những trải nghiệm khác cất lời, với chiều sâu nội tâm sâu sắc và đầy rung động.

Đặc biệt, là người trẻ nhất trong số bốn thi sỹ, nhà thơ Đoàn Ngọc Thu cho biết trong tuyển tập chung toàn bộ là thơ mới của chị. Những tác phẩm được chia làm 3 phần, trong đó có phần cho con, cho người thân, cho bạn và cho mình.

Nhà văn Trần Thị Trường đánh giá, những tác phẩm đó của nhà thơ Đoàn Ngọc Thu dù vẫn một giọng điệu trữ tình, quyến rũ nhưng có những bài không dồn dập, không kịch tính, mà mở ra theo chiều rộng không gian và thời gian.

“Có những bài tưởng như bão tố nhưng lại có bài cảm xúc lắng lại, dịu và sáng. Thơ Đoàn Ngọc Thu có ý thức thời đại, có chất kịch tính nội tâm. Có khả năng chuyển giọng: từ mỉa mai sang bi kịch rồi sang thanh khiết. Tình yêu trong thơ chị không đơn giản là lãng mạn; nó là trường triết lý về trách nhiệm, lỗi lầm, và sự tự biết. Như trong bài ‘Mẫu tử’ có đoạn viết:

‘Có phải mẹ yêu các con chưa được đủ hay không?

Có phải kiếp trước mẹ gây nhiều tội lỗi?

Nếu là nghiệp để một mình mẹ trả?

Nếu phải lặng im cho mẹ câm nín nốt đời này…”

Và đặc biệt, gần đây khi cùng người cha vượt qua cơn bạo bệnh, chị cũng dành một khoảng trời thơ với những tâm tư rất đỗi xúc động cho đấng sinh thành trong “Khúc ru cha”:

“Cha nằm đó chìm trong giấc ngủ, hơi thở nhẹ như sương mai

Con nắm lấy tay cha,

Bàn tay năm xưa bế bồng

bàn tay bao lần đỡ nâng khi con vấp té...

những ngón dài giờ nằm ngoan gày guộc

Con không quen hình ảnh cha như thế yếu ớt đến đau lòng…”

Với cuộc hạnh ngộ thi ca đặc biệt lần này, nhà thơ Đoàn Ngọc Thu bày tỏ: “Bốn chị em chúng tôi là bốn tâm hồn rất giống nhau trong tình yêu và đều tựu trung ở sự đau đáu mãnh liệt, nhưng mỗi người lại thể hiện một sắc thái yêu riêng theo cách khác nhau trong tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương, đất nước, thiên nhiên, gia đình…”

Và có thể nói, với tuyển tập "Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn", bốn thi sỹ “đã tạo nên một phổ nữ tính rộng: từ lặng thầm đến dữ dội, từ gắn bó con người với con người, đến triết luận hiện đại về đời sống hiện sinh. Bốn người bốn cách yêu, bốn cấu trúc cảm xúc, bốn lựa chọn tồn tại. Bốn hệ quy chiếu đạo đức và thẩm mỹ. Điểm chung nhất là ngôn ngữ đẹp, có chiều sâu, cách diễn đạt cảm xúc độc đáo. Từ thơ của họ ta nhận ra ngôn ngữ, hình ảnh đặc trưng của 3 vùng địa lý miền núi phía Bắc Việt Nam và Hà Nội” như nhà văn Trần Thị Trường nhận định./.