Được đề cử phim quốc tế hay nhất Oscar 2026 nhưng "Sirat" tạo ra nhiều tranh luận đối lập về cách thể hiện có phần cực đoan. Có ý kiến cho rằng đây là một trong những phim gây chia rẽ nhất.

"Sirat: Chuyến đi bão cát" là tác phẩm thứ hai của Một Lít Phim - dự án hợp tác phát hành phim điện ảnh quốc tế được đánh giá cao tại Việt Nam.

Về hình thức, "Sirat" là hành trình đi tìm người con gái/chị gái đã bặt vô âm tín của hai cha con ông Luis (Sergi López). Có khả năng cô đã đến những show nhạc điện tử (rave) ở vùng sa mạc Bắc Phi. Lần theo dấu vết mong manh, hai cha con đi sâu vào vùng bão cát và bắt đầu bước vào thế giới của raver du mục, không gian văn hóa khác biệt và đầy hoang dại của những kẻ chọn tránh xa chính biến của thời cuộc, khước từ một xã hội "đang bước vào tận thế."

Vì sa mạc vốn là nơi thô ráp và khắc nghiệt, chuyến đi của Luis và con trai dần dần trở thành cuộc sinh tồn. Bên dưới mỗi thử thách và mất mát là những tầng sâu ý nghĩa về cuộc đời, đẩy hai cha con mỗi lúc một gần hơn tới những cảm xúc cùng cực.

Đạo diễn Oliver Laxe giải thích với IndieWire: "Cuộc đời không bao giờ gọi trước để báo với bạn 'Hãy cẩn thận vào tuần sau nhé.' Bộ phim này muốn nói rằng cuộc sống sẽ không cho đi thứ bạn muốn. Nó cho đi thứ bạn cần. Tôi hy vọng người xem sẽ chấp nhận nỗi đau ấy và nhìn sâu vào bên trong, đó là mục đích của 'Sirat.'"

Sirat trong tiếng Ả Rập nghĩa là con đường, đạo. Trong Hồi giáo, từ này mô tả một con đường mong manh dẫn đến thiên đường, nhưng cheo leo ngay phía trên địa ngục. Theo Oliver Laxe, chúng ta sẽ cảm thấy gần hơn với cuộc sống khi phải giằng co với nỗi buồn hoặc cảm giác sợ chết.

"Đó cũng sẽ là một kết luận giúp bạn hiểu hơn về cái kết bất ngờ của bộ phim," IndieWire nhận định.

Cách thể hiện có phần phi truyền thống và đầy bất ngờ của Laxe khiến người xem chia phe khen và chê. Trên Reddit, nhiều thảo luận nổ ra xoay quanh ý nghĩa phim và lý giải các tình huống gây sốc. Một người dùng nhận là nhân viên phòng vé nói "Đã lâu lắm rồi tôi không thấy một phim gây chia rẽ khán giả như 'Sirat.'"

Trên trang đánh giá Rotten Tomatoes, Donald Clarke của Irish Times khen "đây là một đạo diễn với quan điểm rõ ràng về hướng đi và thông điệp anh ta muốn truyền đến khán giả," trong khi Maxwell Rabb của Chicago Reader cho rằng "cường độ cảm xúc mà Laxe thể hiện khi kể câu chuyện của Luis cuối cùng lại làm hỏng bộ phim, nhấn mạnh những chủ đề này một cách quá mức và khó chịu."

Tuy vậy phim vẫn đạt số điểm tích cực: 90% cà chua tươi từ giới phê bình, 86% khả quan từ khán giả.

"Sirat" là đại diện dự Oscar của Tây Ban Nha, lọt đề cử chính thức hạng mục phim quốc tế hay nhất và âm thanh tốt nhất đã tạo ra trải nghiệm độc đáo về cả về thị giác lẫn thính giác, đặc biệt là phần nghe.

Trong đó phần nhìn không nhất thiết phải mang một ý nghĩa cụ thể, nhưng chắc chắn phải gợi được cảm xúc ở người xem, theo Laxe. Còn phần nghe là một trải nghiệm hiếm gặp, thậm chí được coi như nhân vật chính của phim, đòi hỏi người xem phải đến rạp để "thẩm thấu" trọn vẹn ý nghĩa tác phẩm qua đôi tai, đôi mắt và khối óc.

Ngoài Oscar, "Sirat" và đội ngũ làm phim đã thắng trên dưới 40 lần tại các giải lớn nhỏ khác, nổi bật là giải của ban giám khảo tại Liên hoan phim Cannes 2025, các hạng mục về quay phim, dựng phim, tuyển diễn viên... tại Giải thưởng Điện ảnh châu Âu.

Do kén khán giả nên tại Việt Nam, phim có quy mô phát hành hạn chế, hiện đang chiếu tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia (Hà Nội) và hệ thống rạp Galaxy trên toàn quốc. Người xem muốn trải nghiệm nên kiểm tra thông tin trước khi tới rạp./.