Chủ động mở rộng tìm kiếm cơ hội sang toàn bộ hệ sinh thái truyền thông và các lĩnh vực liên quan thay vì hướng đến các tòa soạn là cách thích ứng của sinh viên báo chí trong bối cảnh tinh gọn.

Trong bối cảnh các cơ quan báo chí được tinh gọn mạnh mẽ, sinh viên ngành báo chí, truyền thông đã nhanh chóng tìm cách thích ứng để mở rộng cơ hội việc làm sau khi ra trường.

Không chờ cơ hội từ các tòa soạn

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong nhiệm kỳ 2021-2025, việc sắp xếp hệ thống báo chí theo quy hoạch cơ bản hoàn thành theo Quyết định số 362/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, cả nước giảm 58 cơ quan báo chí.

Cụ thể, năm 2019, cả nước có 195 cơ quan báo thì đến tháng 12/2025 còn 137 cơ quan, giảm 58 cơ quan. Cùng với đó, 38 cơ quan báo được chuyển đổi thành tạp chí, 48 tạp chí chấm dứt hoạt động.

Áp lực cạnh tranh gia tăng khi nhiều cơ quan báo chí được sắp xếp, tinh gọn bộ máy khiến không ít sinh viên ngành báo chí, truyền thông lo ngại về cơ hội việc làm sau khi ra trường. Trong bối cảnh đó, việc chủ động tìm kiếm cơ hội sớm, thử sức ở nhiều vị trí và linh hoạt điều chỉnh định hướng đang trở thành xu hướng rõ nét ở sinh viên khối ngành này.

Nguyễn Cẩm Tú, sinh viên năm cuối chuyên ngành Báo in, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết cơ hội làm việc tại các cơ quan báo chí truyền thống có xu hướng thu hẹp, trong khi yêu cầu công việc ngày càng đa dạng.

“Trước đây em nghĩ chỉ cần học tốt chuyên môn là có thể trở thành phóng viên của một tòa soạn báo. Nhưng khi tìm nơi thực tập, em nhận ra số lượng vị trí không nhiều như kỳ vọng trong khi yêu cầu công việc ngày càng cao”, Cẩm Tú chia sẻ.

Từ thực tế đó, Tú chủ động mở rộng định hướng sang truyền thông doanh nghiệp và sản xuất nội dung số. Bên cạnh việc học, Cẩm Tú tham gia các dự án truyền thông, làm cộng tác viên viết bài và quản lý nội dung trên các nền tảng trực tuyến. “Nếu chỉ chờ cơ hội từ các tòa soạn sẽ rất khó. Sinh viên cần chủ động tạo thêm lựa chọn cho mình ngay từ khi còn đi học,” Cẩm Tú bày tỏ.

Tương tự, Ngô Nguyễn Thùy Linh, sinh viên năm 4, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết đã tham gia làm cộng tác viên nội dung cho một doanh nghiệp truyền thông từ năm thứ ba.

Linh cho hay công việc không chỉ dừng lại ở viết bài mà còn đòi hỏi xây dựng ý tưởng, sản xuất nội dung đa nền tảng và làm việc dưới áp lực thời gian cao. Điều này giúp Linh vừa rèn chuyên môn vừa luyện kỹ năng thích ứng với yêu cầu công việc thực tế.

Mở rộng sang hệ sinh thái truyền thông

Theo Tiến sỹ Lê Thu Hà, Phó Viện trưởng Viện Báo chí - Truyền thông, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sinh viên không nên tự giới hạn cơ hội nghề nghiệp trong phạm vi các cơ quan báo chí truyền thống.

“Từ góc độ đào tạo, tôi khuyến nghị sinh viên báo chí không nên tập trung giới hạn đầu ra trong lĩnh vực báo chí mà cần mở rộng sang toàn bộ hệ sinh thái truyền thông và các lĩnh vực liên quan. Học báo chí chính là nền tảng rất tốt để có thể hoạt động ở nhiều môi trường, công việc khác nhau,” bà Hà chia sẻ.

Tiến sỹ Lê Thu Hà cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng cao, sinh viên cần chủ động trang bị kỹ năng liên ngành, tư duy chiến lược và khả năng thích ứng nhanh với các xu hướng công nghệ mới.

Ở góc độ thị trường lao động, ông Đào Ngọc Cường, chuyên gia tư vấn hướng nghiệp cho rằng cơ hội việc làm trong lĩnh vực báo chí - truyền thông không mất đi mà đang dịch chuyển sang các không gian mới.

Theo ông, sự phát triển của công nghệ và truyền thông số khiến nhu cầu nhân lực tại doanh nghiệp tăng mạnh, đặc biệt ở các vị trí sản xuất nội dung, quản trị nền tảng, marketing và truyền thông thương hiệu. Ranh giới giữa báo chí và marketing ngày càng thu hẹp, đòi hỏi người học phải trang bị kỹ năng đa dạng.

“Truyền thông hiện nay thường gắn liền với marketing. Sinh viên cần biết sử dụng các công cụ hỗ trợ như AI, thiết kế, sản xuất nội dung đa nền tảng. Doanh nghiệp hiện nay rất cần những người có thể viết, làm nội dung, sản xuất video và hiểu về truyền thông số. Nếu có năng lực, sinh viên hoàn toàn có thể tìm được cơ hội ngoài các tòa soạn truyền thống, nhưng nếu không cập nhật nhanh sẽ rất dễ bị tụt lại phía sau,” ông Cường nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh thị trường lao động nhiều biến động, khả năng thích ứng, tư duy liên ngành và kỹ năng tự học chính là những yếu tố then chốt giúp sinh viên tìm được chỗ đứng và phát triển bền vững./.