Theo tư vấn từ các giáo viên, việc chọn trường nên được dựa trên ba yếu tố: năng lực của học sinh, mong muốn của các em và vị trí địa lý. Mức chênh giữa hai nguyện vọng nên mở mức khoảng 2 điểm.

Chỉ còn hơn một tuần nữa, học sinh Hà Nội sẽ bắt đầu đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập. Với ba nguyện vọng và được đăng ký tràn tuyến, làm thế nào để chọn trường và sắp xếp các nguyện vọng phù hợp để tăng khả năng đỗ là bài toán “cân não” với không ít phụ huynh và học sinh.

“Cân não” chọn trường

Hoàng Thanh Thảo, học sinh lớp 9A10 trường Trung học cơ sở Cầu Giấy cho hay vẫn đang rất phân vân và đắn đo giữa Trường Trung học phổ thông Yên Hòa và Trường Trung học phổ thông Kim Liên vì đây đều là các trường có môi trường học tập năng động. Nhưng cũng vì đây là các trường có môi trường học tập tốt nên đều có điểm chuẩn cao và thu hút số lượng lớn học sinh khá, giỏi đăng ký.

“Năm nay, theo quy định mới, học sinh được đăng ký tràn tuyến, không còn bó hẹp trong khu vực tuyển sinh như các năm trước nên em cũng lo lắng các trường tốp trên còn có số lượng học sinh đăng ký nhiều hơn nữa, đẩy điểm chuẩn cao hơn nữa so với các năm trước. Trong khi đó, mức điểm chênh lệch giữa các nguyện vọng lại giảm chỉ còn nửa điểm thay vì một điểm như mọi năm. Vì vậy, nếu đặt nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 vào các trường này, mức rủi ro là khá cao,” Thảo phân tích.

Nên đặt nguyện vọng như thế nào cũng là vấn đề được nhiều học sinh quan tâm đặt ra tại buổi tư vấn tuyển sinh do Trường Trung học cơ sở Trần Duy Hưng tổ chức mới đây. Phùng Phương Khanh, học sinh lớp 9A6 cho hay rất mong muốn có thể đỗ vào Trường Trung học phổ thông Yên Hòa. Khanh dự định đặt trường Yên Hòa ở nguyện vọng 1 và Trường Trung học phổ thông Nhân Chính ở nguyện vọng 2, cuối cùng là Trường Trung học phổ thông Hoàng Quán Chi - một trường mới vừa đi vào hoạt động từ năm học 2025-2026.

“Nhưng năm nay sẽ được đăng ký tràn tuyến nên em lo lắng điểm chuẩn sẽ xê dịch khá nhiều, trong khi năm ngoái, điểm chuẩn của Trường Nhân Chính chỉ kém Trường Yên Hòa 1 điểm. Em lo lắng đặt Trường Nhân Chính ở nguyện vọng 2 là kém an toàn. Vì vậy, có thể em sẽ đổi nguyện vọng 2 sang Trường Trung học phổ thông Quang Trung,” Khanh chia sẻ.

Chọn trường nào cũng là vấn đề được bàn thảo nhiều nhất của gia đình chị Nguyễn Anh (phường Đại Kim) những ngày này, khi sắp đến thời điểm đăng ký. Con có sức học khá tốt với mức điểm khảo sát ở trường khoảng 24 điểm, trong khi các trường quanh khu vực có điểm năm 2025 thấp hơn, ở mức 20-21 điểm.

“Tôi mong muốn con có thể học ở trường chất lượng đầu vào tốt hơn, nhưng mức độ rủi ro cao hơn và nếu đỗ, con sẽ phải đi học xa hơn. Vì vậy, gia đình đang tính phương án thi trường gần nhà, mức độ an toàn cao hơn và con sẽ đi học gần hơn. Nếu điểm số cao, vào các lớp chọn tốp đầu, con sẽ vẫn có môi trường học tập tốt,” chị Nguyễn Anh nói.

Ba yếu tố cốt lõi

Tư vấn về việc chọn trường cho các em học sinh và phụ huynh, cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Chương Dương cho rằng phụ huynh cần căn cứ vào ba yếu tố: mong muốn, năng lực học tập thực tế và vị trí địa lý. “Nếu học sinh phải di chuyển quá xa sẽ gây tâm lý mệt mỏi và ảnh hưởng đến sức khỏe của các em, đặc biệt trong điều kiện giao thông của Thủ đô thường tắc đường trong giờ cao điểm và không khí khá ô nhiễm,” cô Hồng nói.

Theo ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, để lưu ý với phụ huynh về vấn đề vị trí địa lý, khi học sinh đăng ký trực tuyến, phần mềm sẽ hiển thị khoảng từ nhà của học sinh đến trường định đăng ký để học sinh, phụ huynh cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn.

Là giáo viên chủ nhiệm, cô Mai Thị Nhung, Trường Trung học cơ sở Trần Duy Hưng cho biết đã nhận được rất nhiều câu hỏi của học sinh, phụ huynh liên quan đến tư vấn chọn trường. Đây cũng là vấn đề được trường chú trọng với học sinh khối 9 ngay từ đầu năm học.

Theo cô Nhung, để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất, học sinh cần căn cứ trên ba yếu tố: năng lực, mong muốn và điều kiện gia đình (như vấn đề đi lại, ăn ở). Trong đó, năng lực của học sinh là yếu tố quan trọng nhất. Các em cần căn cứ vào mức điểm chuẩn của các trường trong năm trước đồng thời phải cân nhắc thêm việc tổ hợp môn học ở trường đó có phù hợp với mong muốn của bản thân hay không vì việc chọn tổ hợp học tập sẽ quyết định cả hành trình phía trước.

Cần căn cứ trước tiên trên năng lực bản thân cũng là tư vấn của cô Nguyễn Thị Như Vân, giáo viên trường Trung học cơ sở Chương Dương. Năng lực đó thể hiện ở kết quả đánh giá thường xuyên trên lớp, các bài thi giữa kỳ và cuối kỳ, các bài khảo sát của trường tổ chức và kỳ khảo sát của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Học sinh còn phải tính đến tâm lý khi vào phòng thi. Cần phải có tâm lý vững vàng để kết quả khi đi thi sát với năng lực thực tế. Nếu tâm lý không vững, mức điểm thi có thể sẽ giảm nhẹ.

Bên cạnh đó, việc sắp xếp các nguyện vọng cũng cần chiến thuật an toàn. Cô Vân cho rằng khoảng cách điểm chuẩn giữa trường nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 nên ở mức 2 điểm để đảm bảo nếu trượt nguyện vọng 1, các em vẫn có cơ hội ở nguyện vọng 2.

Theo quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, học sinh sẽ bắt đầu thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào lớp 10 từ ngày 10/4 đến trước 24 giờ ngày 17/4. Trong khoảng thời gian này, các em có thể điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần. Bên cạnh việc khuyến cáo học sinh về vấn đề khoảng cách, một trong những điểm rất mới năm nay là trong quá trình đăng ký nguyện vọng trực tuyến, hệ thống sẽ thống kê nguyện vọng theo thời gian thực, cập nhật liên tục.

Theo đó, thí sinh sẽ có thể theo dõi để biết được số lượng nguyện vọng 1, nguyện vọng 2, nguyện vọng 3 và tổng số nguyện vọng vào từng trường. Từ đó, các em sẽ cơ sở cụ thể, thực tế hơn để cân nhắc việc đăng ký và đổi nguyện vọng đăng ký./.