Chuyến tàu hàng liên vận không chỉ là hạ tầng phục vụ giao thương song phương mà còn là nền tảng để hình thành hành lang vận tải đường sắt xuyên ASEAN, kết nối Việt Nam với Trung Quốc, Trung Á.

Theo thông tin từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, chuyến tàu chuyên chở container đầu tiên tuyến vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt Thanh Hải (Trung Quốc)-Đồng Nai (Việt Nam) đã xuất phát từ Ga Đông Anh vào hôm nay (ngày 3/6).

Cụ thể, chuyến tàu Trung Á hành trình Tây Ninh (Thanh Hải, Trung Quốc) - Đồng Nai chở gần 1.000 tấn nhựa PVC, khởi hành ngày 27/5 từ Ga Song Trại - đường sắt Thanh Hải Tây Tạng đến Đồng Nai. Vào lúc 14h ngày 2/6, đoàn tàu đã về đến Ga Yên Viên.

Đoàn tàu qua cặp cửa khẩu đường sắt Ga Bằng Tường (Quảng Tây)-Ga Đồng Đăng (Lạng Sơn) và đến Ga Yên Viên làm thủ tục hải quan, sau đó toàn bộ hàng hóa được tiếp chuyển sang toa xe của Đường sắt Việt Nam, xuất phát từ Ga Đông Anh để đưa đến Ga Trảng Bom.

Toàn hành trình chuyến tàu trên tổng chiều dài gần 4.000km, trong đó chặng di chuyển qua lãnh thổ Trung Quốc dài 2.178km với thời gian khoảng 4 ngày và chặng di chuyển trên lãnh thổ Việt Nam khoảng hơn 1.700km với thời gian 3 ngày.

Tuyến vận tải container bằng đường sắt này có ưu điểm lớn là rút ngắn thời gian vận chuyển do tàu chạy thẳng liên tục. Nhờ vậy, thời gian từ Thanh Hải về đến Ga Trảng Bom được rút xuống còn khoảng 7 ngày (bao gồm cả thời gian làm thủ tục hải quan), thay vì phải mất từ 12 đến 15 ngày như trước đây.

Ông Nguyễn Hoàng Thanh, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Vận tải và thương mại Đường sắt cho biết nhờ chủ trương đưa cửa khẩu vào sâu trong nội địa của Đường sắt Việt Nam, tuyến vận tải này cho phép các chuyến tàu xuất phát từ những địa điểm nằm sâu trong nội địa Trung Quốc như Thanh Hải, Nam Ninh và Tô Châu có thể đi thẳng vào sâu trong nội địa Việt Nam.

“Chiều ngược lại, Đường sắt Việt Nam đang nỗ lực phát triển mạng lưới vận chuyển hai chiều. Ngoài việc nhận hàng từ Trung Quốc sang, đơn vị đang xây dựng chương trình đưa hàng hóa từ Việt Nam sang Trung Quốc để tránh tình trạng toa xe chạy rỗng, tăng hiệu quả khai thác,” ông Thanh khẳng định.

Nhận định sự phục hồi và bứt phá của vận tải liên vận đang mở ra cơ hội lớn song hành cho cả lĩnh vực kinh tế và du lịch, ông Nguyễn Chính Nam, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho rằng đây là bước tiến mang tính chiến lược đối với hành lang kinh tế Trung Quốc - ASEAN, góp phần tạo nên dòng chảy hàng hóa thông suốt hơn giữa các quốc gia trong khu vực.

“Chuyến tàu hàng liên vận này không chỉ là hạ tầng phục vụ giao thương song phương mà còn là nền tảng để hình thành hành lang vận tải đường sắt xuyên ASEAN, kết nối Việt Nam với Trung Quốc, Trung Á và xa hơn là châu Âu, giúp hàng hóa Việt Nam như nông sản, thủy sản, dệt may tiến sâu hơn vào thị trường tỷ dân, mà còn hình thành tuyến vận tải liên thông ASEAN - Trung Quốc. Từ đó, mở rộng kết nối tới châu Âu, từng bước hiện thực hóa liên thông đường sắt khổ tiêu chuẩn và đẩy nhanh tiến trình hội nhập khu vực,” ông Nam nói thêm.

Được biết, đây là lần đầu tiên Thanh Hải mở tuyến vận tải container bằng đường sắt đến Ga Trảng Bom, do Sở Thương mại tỉnh Thanh Hải cùng đường sắt Thanh Hải Tây Tạng phối hợp với đường sắt Việt Nam tổ chức nhằm cụ thể hóa hợp tác chiến lược lĩnh vực đường sắt Việt Nam - Trung Quốc đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 4/2026.

Trong bối cảnh năm 2026 được hai nước xác định là “Năm du lịch Việt - Trung”, đường sắt được kỳ vọng sẽ trở thành phương thức kết nối quan trọng giữa các trung tâm du lịch, đồng thời thúc đẩy các chương trình hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 59-NQ/TW (24/01/2025) của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai. Nổi bật nhất là tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng dài 391km với tổng mức đầu tư hơn 203.000 tỷ đồng. Đây sẽ là trục vận tải tiêu chuẩn khổ 1.435mm kết nối trực tiếp mạng lưới đường sắt Việt Nam với Trung Quốc.

Song song với đó là các Dự án Hà Nội-Đồng Đăng và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái đang được nghiên cứu quy hoạch. Khi hoàn thành, ba tuyến đường sắt chiến lược này sẽ tạo nên mạng lưới kết nối liên hoàn từ các cảng biển phía Bắc tới biên giới Trung Quốc./.