Không chỉ là cửa ngõ hướng biển của tỉnh, Quy Nhơn được kỳ vọng trở thành vùng động lực tăng trưởng, nơi hội tụ các dòng chảy về du lịch, thương mại, logistics, kinh tế biển và dịch vụ chất lượng cao.

Từ trung tâm đô thị biển của Bình Định trước đây, Quy Nhơn đang được định vị trở thành vùng động lực tăng trưởng của tỉnh Gia Lai.

Những định hướng mới được lãnh đạo tỉnh đặt ra cho khu vực này không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn hướng tới hình thành một cấu trúc kinh tế thống nhất, kết nối đô thị, du lịch, kinh tế biển, dịch vụ và logistics.

Quy Nhơn - “một chỉnh thể, nhiều động lực”

Trong nhiều năm, Quy Nhơn được biết đến như trung tâm kinh tế, du lịch và dịch vụ của Bình Định. Nhưng trong không gian phát triển mới của tỉnh Gia Lai sau hợp nhất, vai trò của đô thị ven biển này đang được định vị lại. Không chỉ là cửa ngõ hướng biển của tỉnh, Quy Nhơn còn được kỳ vọng trở thành vùng động lực tăng trưởng, nơi hội tụ các dòng chảy về du lịch, thương mại, logistics, kinh tế biển và dịch vụ chất lượng cao.

Nếu nhìn trên bản đồ hành chính, Quy Nhơn chỉ là một khu vực gồm các phường trung tâm ven biển. Nhưng trong tầm nhìn phát triển của tỉnh Gia Lai, đây lại là nơi nắm giữ nhiều lợi thế mà không địa phương nào khác có được.

Thành phố Quy Nhơn (thuộc tỉnh Bình Định cũ) sau khi sắp xếp không gian hành chính được chia làm 6 phường, xã đảo, gồm các phường Quy Nhơn, Quy Nhơn Nam, Quy Nhơn Tây, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Đông và xã đảo Nhơn Châu.

Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai, cho rằng: “Đây là vùng đất có bề dày lịch sử, giàu bản sắc văn hóa, hội tụ đầy đủ điều kiện để đột phá phát triển trở thành đầu tàu kinh tế của tỉnh."

Cùng đó, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai khẳng định, đô thị Quy Nhơn là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa-xã hội, quốc phòng-an ninh của tỉnh; là vùng đất giàu tiềm năng để phát triển kinh tế, nhất là trên các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, du lịch, kinh tế đô thị, kinh tế biển và có tác động rất lớn đến sự phát triển chung của cả tỉnh Gia Lai.

Định hướng về nội dung quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội các phường thuộc thành phố Quy Nhơn cũ, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh quan điểm phát triển khu vực Quy Nhơn theo tư duy “một chỉnh thể - nhiều động lực;" trong đó các phường, xã thuộc thành phố Quy Nhơn trước đây “vẫn là một không gian phát triển thống nhất," có mối liên kết chặt chẽ, hỗ trợ và bổ trợ lẫn nhau; tuyệt đối tránh tư duy cục bộ địa giới hành chính, phát triển manh mún, thiếu kết nối.

Từ định hướng này, khu vực Quy Nhơn đang được đặt trong một cấu trúc phát triển mới, mỗi địa phương phát huy thế mạnh riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu xây dựng cực tăng trưởng trung tâm, đầu tàu phát triển của tỉnh.

Tái cấu trúc không gian phát triển

Thay vì phát triển theo địa giới hành chính, khu vực Quy Nhơn được yêu cầu vận hành như một không gian kinh tế thống nhất, mỗi địa phương đảm nhận một vai trò khác nhau nhưng cùng tham gia vào một cấu trúc tăng trưởng chung.

Tư duy này phản ánh một thực tế rằng dư địa phát triển của Quy Nhơn trong tương lai không còn nằm ở việc mở rộng địa giới hay gia tăng dân số cơ học, mà nằm ở khả năng tổ chức lại các nguồn lực hiện có để tạo ra giá trị lớn hơn.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong định hướng phát triển của tỉnh Gia Lai là việc phân định lại chức năng phát triển của từng khu vực. Sự kết nối giữa các khu vực mới chính là động lực tăng trưởng lớn nhất.

Nếu trước đây các địa phương thường phát triển dựa trên những lợi thế sẵn có của riêng mình thì nay các chức năng kinh tế đang được sắp xếp lại theo hướng bổ trợ cho nhau.

Đây vừa là sự phân công chức năng, vừa là quá trình tái cấu trúc không gian phát triển. Định hướng này yêu cầu mỗi phường, xã có một vai trò khác nhau trong “cỗ máy” phát triển chung. Giá trị được tạo ra khi mỗi khu vực phát huy lợi thế riêng và tham gia vào chuỗi giá trị chung.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai Đỗ Thị Diệu Hạnh, sau hợp nhất, Gia Lai đang sở hữu lợi thế đặc biệt khi kết nối được không gian “đại ngàn với biển xanh," tạo điều kiện hình thành các chuỗi sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm liên vùng mà trước đây khó có thể thực hiện đồng bộ.

“Nếu khu vực Quy Nhơn tập trung du lịch sự kiện, du lịch biển, MICE... thì khu vực phía Tây tỉnh sẽ tập trung du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch nông nghiệp, trải nghiệm," bà Hạnh cho biết.

Theo bà Hạnh, sự phân vai này không nhằm tạo ra sự cạnh tranh giữa các địa phương mà hướng tới khai thác hiệu quả hơn lợi thế của từng vùng, hình thành các chuỗi sản phẩm bổ trợ lẫn nhau; trong đó, Quy Nhơn giữ vai trò cửa ngõ đón khách, trung tâm dịch vụ và tổ chức sự kiện, còn khu vực phía Tây trở thành không gian trải nghiệm văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng đặc trưng của Gia Lai. Sự kết nối giữa "đại ngàn và biển xanh" được kỳ vọng sẽ tạo nên những sản phẩm du lịch khác biệt và nâng cao khả năng cạnh tranh của toàn tỉnh.

Với lợi thế là trung tâm đô thị, Phường Quy Nhơn phát huy vai trò động lực kết nối, thực hiện kinh tế sự kiện. Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Phường Quy Nhơn Phan Tuấn Hoàng thông tin, trong chương trình “Năm Du lịch quốc gia 2026 - Đại ngàn chạm biển xanh," Phường Quy Nhơn tổ chức hàng loạt sự kiện kéo dài theo các tháng trong năm để đưa du khách đến với Gia Lai ngày một nhiều hơn.

Dư địa nằm ở những động lực mới

Điều mà lãnh đạo tỉnh đặc biệt nhấn mạnh trong định hướng phát triển đô thị Quy Nhơn là phải tìm ra những động lực tăng trưởng mới thay vì chỉ khai thác các lợi thế truyền thống.

“Lấy quy hoạch mở đường - Lấy quỹ đất làm nguồn lực - Lấy dự án động lực dẫn dắt tăng trưởng," là định hướng được Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đặt ra đối với các địa phương thuộc khu vực Quy Nhơn.

Ông Phạm Anh Tuấn cũng gợi mở những động lực mới cho đô thị Quy Nhơn trong giai đoạn tới: Phường Quy Nhơn là hạt nhân đô thị trung tâm; phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao, kinh tế ban đêm, phố đi bộ, bến du thuyền, không gian ngầm và các công trình điểm nhấn ven biển.

Phường Quy Nhơn Đông phát triển kinh tế biển, du lịch biển đảo, dịch vụ ven đầm Thị Nại, hậu cần nghề cá và các sản phẩm du lịch khác biệt.

Phường Quy Nhơn Tây trở thành không gian phát triển mới về công nghiệp, logistics, hạ tầng môi trường, quỹ đất và các khu tái định cư phục vụ các dự án động lực của tỉnh.

Phường Quy Nhơn Bắc và Quy Nhơn Nam tập trung phát triển dịch vụ, du lịch chất lượng cao, đô thị mới, hạ tầng kết nối, các dự án động lực, mở rộng không gian phát triển đô thị.

Xã đảo Nhơn Châu phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng theo hướng đẳng cấp, khác biệt; gắn bảo tồn hệ sinh thái biển, cảnh quan tự nhiên và giá trị văn hóa truyền thống; đảm bảo quốc phòng-an ninh khu vực biên giới biển của tỉnh.

Những định hướng được tỉnh Gia Lai đặt ra cho khu vực Quy Nhơn không chỉ nhằm mở rộng không gian đô thị hay phát triển thêm các dự án mới. Xa hơn, đó là quá trình tổ chức lại các nguồn lực phát triển theo hướng liên kết, bổ trợ và tạo động lực cho nhau. Mỗi địa phương phát huy được thế mạnh riêng trong một chỉnh thể thống nhất, Quy Nhơn sẽ có thêm nền tảng để khẳng định vai trò cực tăng trưởng dẫn dắt của tỉnh Gia Lai trong giai đoạn phát triển mới./.