Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết ngành nông nghiệp và môi trường sẽ huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trong năm 2026.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước đã xây dựng dữ liệu cho 64,4 triệu thửa đất, song quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn khi hàng chục triệu thửa đất hiện vẫn chưa có dữ liệu hoặc chưa đạt chuẩn.

Trước áp lực hoàn thành mục tiêu trong năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương đang tăng tốc làm sạch dữ liệu đất đai, đẩy mạnh đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư và tái cấu trúc thủ tục hành chính, tạo nền tảng cho quản trị đất đai hiện đại và chuyển đổi số quốc gia.

Tạo nền tảng cho quản lý đất đai hiện đại

Sau hơn 4 tháng triển khai Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ (về việc khẩn trương tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ đo đạc lập bản đồ địa chính; đăng ký đất đai; lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai), công tác xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đã đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.

Tại hội nghị sơ kết mới đây, ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết bộ này đã hoàn thành 5 trong tổng số 9 nhiệm vụ trọng tâm được giao. Trong đó, một trong những kết quả nổi bật là việc ban hành Thông tư số 19/2026/TT-BNNMT (quy định kỹ thuật thực hiện lồng ghép nội dung đo đạc lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai) đã tạo khung kỹ thuật thống nhất trên phạm vi cả nước cho công tác đo đạc địa chính, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai.

Cùng với đó, hạ tầng công nghệ thông tin ở Trung ương cũng tiếp tục được hoàn thiện; phần mềm thống nhất phục vụ quản lý, vận hành hệ thống thông tin đất đai đã được lựa chọn và triển khai.

Công tác hướng dẫn địa phương tái cấu trúc thủ tục hành chính được đẩy mạnh theo hướng giảm giấy tờ, tăng khai thác dữ liệu số.

Trong thời gian qua, ông Phấn cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã thành lập 9 đoàn công tác liên ngành làm việc trực tiếp với các địa phương, đồng thời xây dựng công cụ trực tuyến hỗ trợ xử lý vướng mắc 24/7.

Số liệu cập nhật của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy đến ngày 15/6/2026, cả nước đã xây dựng dữ liệu cho 64,4 triệu thửa đất trên tổng số 102,5 triệu thửa, đạt khoảng 63% khối lượng công việc. Trong số này, có khoảng 28,8 triệu thửa đất đã đạt trạng thái “Đúng - Đủ - Sạch - Sống.”

Nhiều địa phương cũng đã ghi nhận kết quả nổi bật như Thành phố Hồ Chí Minh, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Tây Ninh và Thanh Hóa. Về chất lượng dữ liệu, Đồng Nai, Huế và Đồng Tháp nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước. Đối với việc đồng bộ dữ liệu lên trung ương, Thành phố Hồ Chí Minh đứng đầu với 4,2 triệu thửa đất, tiếp theo là Thái Nguyên, Gia Lai...

Thực tiễn tại các địa phương cũng cho thấy nhiều cách làm sáng tạo, quyết liệt. Tại Lào Cai, ngay sau khi Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA (về tăng cường, đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai) được ban hành, tỉnh Lào Cai đã phát động đợt thi đua “120 ngày đêm,” rút ngắn thời gian thực hiện từ 9 tháng xuống còn 4 tháng.

Để đạt được kết quả trên, thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm” gắn trách nhiệm cụ thể tới từng đơn vị. Đặc biệt, 100% xã, phường đã thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống cơ sở để rà soát, chuẩn hóa dữ liệu.

Tại Đồng Tháp, tính đến cuối tháng 5/2026, địa phương này cũng đã xây dựng và đồng bộ 2,36 triệu thửa đất lên hệ thống thông tin quốc gia về đất đai, trong đó có 1,24 triệu thửa đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống.”

Quá trình triển khai tại tỉnh Đồng Tháp cũng đã giúp địa phương đúc kết 5 bài học quan trọng: Lấy dữ liệu làm nền tảng cải cách; lấy dữ liệu thay giấy tờ; gắn cải cách hành chính với chuyển đổi số; tăng cường phối hợp liên ngành; duy trì dữ liệu ở trạng thái “sống.”

Hay như tỉnh Thanh Hóa, từ vị trí thứ 33/34 địa phương, chỉ sau một quý triển khai, Thanh Hoá đã có bước tiến nổi bật, vươn lên vị trí thứ 15/34, trở thành một trong những địa phương có tốc độ cải thiện mạnh nhất cả nước.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng, kết quả tích cực tại nhiều địa phương cho thấy yếu tố quyết định thành công là sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành nông nghiệp và môi trường với lực lượng công an trong quá trình đối soát, xác thực dữ liệu dân cư.

Tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khối lượng công việc phía trước liên quan đến dữ liệu đất đai vẫn còn rất lớn.

Ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết hiện trên cả nước vẫn còn khoảng 35,6 triệu dữ liệu thửa đất chưa đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống.” Nguyên nhân chủ yếu là do dữ liệu được xây dựng qua nhiều giai đoạn, chưa cập nhật theo tiêu chuẩn kỹ thuật mới, thiếu thông tin người sử dụng đất hoặc chưa phản ánh đầy đủ các biến động về quyền sử dụng đất.

Đáng chú ý, theo đại diện Cục Quản lý đất đai, hiện cả nước vẫn còn 38,1 triệu thửa đất chưa có dữ liệu, chiếm khoảng 37% tổng số thửa đất. Trong đó, khối lượng tồn đọng tập trung chủ yếu tại các địa phương có quy mô lớn như Thanh Hóa, Phú Thọ, Nghệ An, Tuyên Quang và Quảng Ninh.

Bên cạnh đó, bài toán nguồn lực tiếp tục là thách thức không nhỏ. Thống kê của Cục Quản lý đất đai cho thấy có tới 18 trong số 34 địa phương đề nghị ngân sách trung ương hỗ trợ với tổng nhu cầu gần 15.000 tỷ đồng.

Mặt khác, quá trình đồng bộ dữ liệu từ địa phương lên hệ thống quốc gia cũng phát sinh nhiều khó khăn kỹ thuật do dữ liệu chưa đạt chuẩn hoặc hệ thống quá tải khi nhiều địa phương thực hiện đồng bộ cùng thời điểm. Minh chứng là dù đã có 28,8 triệu thửa đất đạt chuẩn dữ liệu sống, song đến nay mới chỉ có 1,06 triệu dữ liệu được đồng bộ lên Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Ngoài ra, mặc dù hiện có 28/34 tỉnh, thành phố đã thực hiện tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính về đất đai, tuy nhiên tỷ lệ tái cấu trúc hiện mới đạt hơn 41%, chưa đáp ứng yêu cầu vận hành đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai trên phạm vi toàn quốc. Theo Cục Quản lý đất đai, nguyên nhân chủ yếu là quá trình phân cấp, phân quyền mạnh cho địa phương khiến nhiều nơi còn lúng túng trong xây dựng quy trình, thủ tục mới.

Từ thực tế trên, đại diện một số địa phương cho rằng việc làm sạch dữ liệu đất đai chỉ thực sự hiệu quả khi được đối chiếu, xác thực đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cách làm này giúp giảm đáng kể sai lệch thông tin, rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao độ chính xác của dữ liệu. Song song với đó, tái cấu trúc thủ tục hành chính được xác định là nhiệm vụ trọng tâm để khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu đất đai sau khi hoàn thành.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai Mai Văn Phấn nhấn mạnh việc kết nối dữ liệu cư trú, dữ liệu thửa đất đã số hóa và các cơ sở dữ liệu liên quan sẽ giúp hệ thống luôn vận hành theo thời gian thực, bảo đảm dữ liệu “sống” và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục hành chính đất đai; tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành; huy động sự tham gia của các đơn vị cung cấp phần mềm ngay từ giai đoạn xây dựng quy trình nghiệp vụ nhằm bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng số và quy trình giải quyết thủ tục.

Trước đó, tại phiên họp lần thứ nhất Ban chỉ đạo của Bộ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng nhấn mạnh Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024, của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thường được nhắc đến với ba trụ cột gồm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Vì vậy, nếu dữ liệu đất đai không được xây dựng nghiêm túc thì rất khó hoàn thành các nhiệm vụ chuyển đổi số liên quan theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Tại hội nghị sơ kết thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA mới đây, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng tiếp tục khẳng định bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an hoàn thiện phần mềm, tăng cường hướng dẫn và hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Về phía địa phương, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội cũng đã ban hành Công văn số 2753/UBND-NNMT, yêu cầu tăng cường đẩy mạnh công tác đo đạc lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trên toàn địa bàn.

Theo kế hoạch, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải hoàn thành rà soát, chỉnh lý, cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” đối với toàn bộ các thửa đất ở, đất phi nông nghiệp và đất nông nghiệp đã đo đạc, tương đương khoảng 3,25 triệu thửa, trước ngày 30/6. Đối với diện tích đất nông nghiệp đang trong quá trình đo đạc, khoảng 950.000 thửa, thành phố yêu cầu hoàn thành trước ngày 30/8/2026./.