Quốc hội chính thức bổ sung 2 ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương

Quốc hội đã thông qua Luật bổ sung ngày 27/7 - Ngày Tổ quốc tri ân-Ngày Thương binh, liệt sỹ và ngày 24/11 - Ngày Văn hóa Việt Nam là ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương của người lao động.

Sáng 21/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội đã biểu quyết, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm với 461/463 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành.

Đáng chú ý, Luật bổ sung ngày 27/7 (Ngày Tổ quốc tri ân-Ngày Thương binh, liệt sỹ) và ngày 24/11 (Ngày Văn hóa Việt Nam) là ngày nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương của người lao động.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Luật tập trung hoàn thiện quy định về tổ chức thực hiện, phân định thẩm quyền quản lý nhà nước và tháo gỡ một số vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

Đối với Bộ luật Lao động, Luật sửa đổi, bổ sung các quy định về hoạt động cho thuê lại lao động theo hướng doanh nghiệp thực hiện ký quỹ và thông báo hoạt động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thay vì quy định cấp giấy phép hoạt động. Bên thuê lại lao động có trách nhiệm giám sát việc thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp cho thuê lại lao động đối với người lao động; đồng thời có trách nhiệm yêu cầu doanh nghiệp trả đủ tiền lương trong trường hợp vi phạm nghĩa vụ.

Một số quy định về thương lượng tập thể, Hội đồng tiền lương quốc gia, quản lý lao động, đình công và xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục cũng được sửa đổi, bổ sung.

Đối với Luật Lưu trữ, Luật sửa đổi, bổ sung quy định về việc hủy tài liệu lưu trữ của cơ quan, tổ chức đã giải thể, phá sản, kết thúc hoạt động hoặc tổ chức lại; điều chỉnh đối tượng nộp hồ sơ, tài liệu vào lưu trữ lịch sử của Nhà nước ở trung ương và địa phương; sửa đổi các điều kiện đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ lưu trữ, trong đó quy định yêu cầu về tư cách doanh nghiệp, kho lưu trữ chuyên dụng và trình độ chuyên môn của cá nhân phụ trách kỹ thuật, nghiệp vụ lưu trữ.

Đối với Luật Bình đẳng giới, Luật xác định Bộ Nội vụ là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bình đẳng giới; đồng thời sửa đổi, bổ sung trách nhiệm của Chính phủ, Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan trong xây dựng chính sách, pháp luật, thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới, lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về bình đẳng giới.

Đối với Luật Hoạt động chữ thập đỏ, Luật quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động chữ thập đỏ; Bộ Nội vụ quản lý nhà nước đối với Hội Chữ thập đỏ theo quy định của pháp luật về hội; các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý, hướng dẫn hoạt động theo phân công của Chính phủ; Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước tại địa phương trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn.

Đối với Luật Việc làm, Luật bổ sung quy định hoạt động kinh doanh dịch vụ việc làm theo phương thức thương mại điện tử phải do doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm thực hiện và tuân thủ pháp luật về thương mại điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm thực hiện thông báo hoạt động, chấm dứt hoạt động với cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quản lý nhà nước về việc làm; được thành lập chi nhánh và tự định giá, niêm yết giá dịch vụ theo quy định của pháp luật về giá.

Luật gồm 6 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027. Doanh nghiệp đã được cấp giấy phép hoặc đã thực hiện thông báo hoạt động cho thuê lại lao động, dịch vụ việc làm trước ngày Luật có hiệu lực thì không phải thực hiện lại thủ tục thông báo hoạt động.

Tăng cường bảo vệ người lao động, chủ động phòng ngừa tai nạn lao động

Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động với 468/468 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, đạt tỷ lệ 100% đại biểu tham gia biểu quyết tán thành.

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật. Bộ trưởng cho biết việc tiếp thu, hoàn thiện được thực hiện theo hướng xuyên suốt là tăng cường bảo vệ người lao động, chủ động phòng ngừa tai nạn lao động, đồng thời đổi mới phương thức quản lý nhà nước, cắt giảm điều kiện kinh doanh.

Về quyền của người lao động và phòng ngừa tai nạn lao động, dự thảo Luật bổ sung quyền của người lao động trực tiếp thông tin về tai nạn lao động với cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức công đoàn; nghiêm cấm đe dọa, chi phối, cản trở việc khai báo, cung cấp thông tin và xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo và trách nhiệm của tổ chức công đoàn trong bảo vệ người lao động.

Về hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, dự thảo Luật chuyển từ cơ chế cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện sang cơ chế thông báo hoạt động, đồng thời tăng cường hậu kiểm. Theo Bộ trưởng, đây là bước đổi mới phương thức quản lý, giảm tiền kiểm đối với điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho tổ chức cung cấp dịch vụ và doanh nghiệp, nhưng chuyển trọng tâm sang kiểm soát chất lượng thực chất và xử lý nghiêm khi vi phạm.

Về phân định trách nhiệm quản lý nhà nước, dự thảo làm rõ trách nhiệm của Bộ Nội vụ và các bộ quản lý ngành, lĩnh vực; giao Chính phủ quy định việc phân công quản lý máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động; phân định thẩm quyền thanh tra, kiểm tra theo hướng không chồng chéo, không bỏ sót nhiệm vụ, để mỗi lĩnh vực, mỗi khâu quản lý xác định được cơ quan chịu trách nhiệm chính, cơ quan phối hợp và thẩm quyền xử lý.

Về bảo vệ lao động phi chính thức và lao động trên nền tảng số, dự thảo hoàn thiện quy định về khai báo, điều tra tai nạn lao động đối với người làm việc không theo hợp đồng. Đối với lao động trên nền tảng số, Bộ trưởng cho biết việc xác định trách nhiệm của các bên cần căn cứ vào bản chất quan hệ lao động và mức độ kiểm soát công việc trên thực tế, không chỉ căn cứ vào tên gọi của hợp đồng hay cách thức tổ chức giao dịch.

Luật gồm 2 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Bổ sung các nguyên tắc bảo toàn vốn, minh bạch và kiểm soát rủi ro trong đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội

Với 100% đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Đáng chú ý, Luật chưa mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm hưu trí bổ sung trong lần sửa đổi này, đồng thời bổ sung các nguyên tắc bảo toàn vốn, minh bạch và kiểm soát rủi ro trong đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội.

Trước đó, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, cho biết Chính phủ đã tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bổ sung nguyên tắc bảo toàn vốn và minh bạch trong hoạt động đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội. Theo đó, Luật quy định hoạt động đầu tư quỹ phải bảo đảm các nguyên tắc an toàn, bảo toàn vốn, bền vững, hiệu quả và minh bạch.

Đối với hình thức đầu tư thông qua tiền gửi tại ngân hàng, các ngân hàng được xem xét gồm: ngân hàng thương mại nhà nước; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước trên 50% vốn điều lệ; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn nhà nước và doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ; ngân hàng thương mại cổ phần có vốn doanh nghiệp nhà nước trên 50% vốn điều lệ. Luật quy định không thực hiện đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội tại các ngân hàng thương mại đang được kiểm soát đặc biệt. Chính phủ được giao quy định tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro, lộ trình đa dạng hóa, danh mục, cơ cấu và phương thức đầu tư Quỹ Bảo hiểm xã hội, bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc đầu tư theo quy định của Luật.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình sửa đổi Nghị định số 212/2025/NĐ-CP, Chính phủ sẽ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu quy định các tiêu chí về chất lượng, mức độ an toàn đối với những ngân hàng được bổ sung vào danh mục đầu tư, được xem xét nhận tiền gửi từ Quỹ Bảo hiểm xã hội. Các quy định dưới luật sẽ tiếp tục được hoàn thiện nhằm làm rõ trách nhiệm của Bộ Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong quản lý, sử dụng quỹ; trách nhiệm của Hội đồng Quản lý Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong hoạt động đầu tư. Việc hoàn thiện được đặt trong bối cảnh Bảo hiểm xã hội Việt Nam là đơn vị đặc thù trực thuộc Bộ Tài chính, thay vì là cơ quan thuộc Chính phủ như trước đây.

Về đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm hưu trí bổ sung, Chính phủ tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội theo hướng giữ như quy định hiện hành, chưa mở rộng trong lần sửa đổi này. Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách bảo hiểm xã hội đối với người làm việc trên nền tảng số, cũng như chính sách bảo hiểm hưu trí trong bối cảnh già hóa dân số, làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện chính sách trong quá trình sửa đổi toàn diện Luật thời gian tới.

Về quyền và nghĩa vụ của các bên, Luật sửa đổi khoản 2 Điều 46 và khoản 2 Điều 60 cho phù hợp với pháp luật về công đoàn; sửa đổi, bổ sung Điều 82 và Điều 115 nhằm khẳng định quyền của người thụ hưởng được thay đổi hình thức nhận, nơi nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng và trách nhiệm giải quyết của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Các nội dung về thủ tục thực hiện, chi trả chế độ bảo hiểm xã hội, nhất là đối với người yếu thế sinh sống tại vùng sâu, vùng xa; giải pháp khắc phục tình trạng chậm đóng, trốn đóng; trách nhiệm của người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội khi chậm nộp, giải quyết chế độ ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động cũng được rà soát, chỉnh lý.

Các cơ quan cũng rà soát quy định về hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và xác định đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh.

Về điều khoản thi hành, hồ sơ đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm xã hội đã được cơ quan bảo hiểm xã hội tiếp nhận nhưng chưa giải quyết trước ngày 01/3/2027 tiếp tục được giải quyết theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, đã được sửa đổi, bổ sung theo các Luật số 73/2025/QH15, 84/2025/QH15, 113/2025/QH15 và 142/2025/QH15, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác có lợi hơn cho người thụ hưởng. Đối với kinh phí chi trả trợ cấp thai sản, Luật giao Chính phủ quy định nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước chuyển vào Quỹ Bảo hiểm xã hội đối với khoản kinh phí đã sử dụng từ ngày 1/7/2025 đến trước ngày Luật có hiệu lực thi hành để chi trả trợ cấp thai sản theo quy định./.

(TTXVN/Vietnam+)