Dự "Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi," Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh ứng phó với biến đổi khí hậu cần được đặt trong tổng thể quá trình chuyển đổi và phát triển của nền kinh tế.

Ngày 10/10, tại Gia Lai, Hội Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” lần thứ nhất.

Sự kiện quy tụ hơn 100 đại biểu cấp cao đến từ Việt Nam, Đông Nam Á và các đối tác quốc tế, bao gồm đại diện chính phủ, các tổ chức quốc tế, định chế tài chính, ngân hàng phát triển, doanh nghiệp và các nhà khoa học.

Tham dự Đối thoại có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc.

Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng 2 con số; đồng thời phải thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Vì vậy, vấn đề không phải là lựa chọn giữa tăng trưởng và hành động khí hậu, mà là làm thế nào để quá trình chuyển đổi tạo ra những động lực mới cho phát triển.

Ứng phó với biến đổi khí hậu cần được đặt trong tổng thể quá trình chuyển đổi và phát triển của nền kinh tế - đây cũng chính là mối quan hệ giữa “khí hậu” và “chuyển đổi” mà Đối thoại Quy Nhơn hôm nay đặt ra.

Theo Phó Thủ tướng, hành động khí hậu phải gắn với mục tiêu phát triển. Đối với các quốc gia đang phát triển, giảm phát thải khí nhà kính không thể tách rời yêu cầu tăng trưởng, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và ổn định kinh tế-xã hội. Quá trình chuyển đổi chỉ bền vững khi không làm thu hẹp không gian phát triển, mà cần tạo thêm cơ hội phát triển mới cho các quốc gia và người dân.

Trong quá trình chuyển đổi phải bảo đảm công bằng và phù hợp với điều kiện của từng quốc gia. Mỗi nước có trình độ phát triển, cơ cấu kinh tế, hạ tầng năng lượng, năng lực công nghệ và mức độ dễ bị tổn thương khác nhau. Không thể có một mô hình hay một lộ trình duy nhất áp dụng cho tất cả. Việc chuyển đổi quy mô toàn nền kinh tế đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn, công nghệ phù hợp và năng lực triển khai tương ứng.

Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, điều quan trọng không chỉ là có thêm nguồn vốn, mà còn là khả năng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ, cũng như nâng cao năng lực trong nước. Do đó, cần kết nối hiệu quả hơn nguồn lực công, tài chính ưu đãi, các ngân hàng phát triển đa phương, các quỹ khí hậu và nguồn vốn tư nhân.

Phó Thủ tướng bày tỏ mong muốn Đối thoại phải lấy khoa học và bằng chứng làm cơ sở trao đổi chính sách. Những lựa chọn về năng lượng, công nghệ, hạ tầng và đầu tư được đưa ra hôm nay có thể tạo ra những tác động lâu dài. Vì vậy, cần những phân tích khoa học khách quan, đa ngành để nhận diện đầy đủ các cơ hội, chi phí và rủi ro của từng lựa chọn.

Cần đặt những vấn đề thực tiễn của quá trình chuyển đổi vào trung tâm của các cuộc thảo luận, dành sự quan tâm đến những vấn đề mà Việt Nam và khu vực đang phải giải quyết như: bảo đảm an ninh năng lượng; huy động nguồn lực với chi phí hợp lý; nâng cao khả năng chống chịu của đô thị, hạ tầng và các hệ thống sản xuất; đổi mới công nghệ; phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm quá trình chuyển đổi mang lại lợi ích cho người dân.

Theo Ban tổ chức, chương trình đối thoại gồm các phiên toàn thể cấp cao, phiên đối thoại song song và hội thảo chuyên môn, tập trung vào những vấn đề then chốt của khí hậu và quá trình chuyển đổi, như khoa học khí hậu, an ninh năng lượng, khử carbon, tài chính cho chuyển đổi, chuỗi giá trị, rủi ro khí hậu và khả năng chống chịu, cùng các chính sách kinh tế, đầu tư và công cụ tài chính liên quan.

Các phiên thảo luận kết nối góc nhìn khoa học, chính sách, tài chính và thực tiễn triển khai, qua đó thúc đẩy trao đổi và mở ra những hướng hợp tác tiếp theo giữa các bên tham gia.

Phát biểu tại chương trình, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai khẳng định Gia Lai ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến này và sẵn sàng đồng hành lâu dài để Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi được tổ chức chính thức, thường niên tại Quy Nhơn từ năm 2027. Đây là định hướng mà tỉnh quyết tâm cùng Ban tổ chức và các đối tác hiện thực hóa.

Gia Lai mong muốn Quy Nhơn trở thành một điểm hẹn quốc tế có uy tín, nơi cộng đồng khoa học, các nhà quản lý và đối tác phát triển cùng trao đổi về những lựa chọn chuyển đổi phù hợp với Việt Nam và khu vực.

Thông qua việc quy tụ các góc nhìn từ khoa học, chính sách, tài chính và thực tiễn, Đối thoại Quy Nhơn hướng tới việc xây dựng một không gian trao đổi tin cậy và định hướng hành động, góp phần tăng cường kết nối giữa các bên trong khu vực và quốc tế trước những thách thức ngày càng đan xen của khí hậu và quá trình chuyển đổi.

Trong khuôn khổ chương trình, Phó Thủ tướng Chính Phủ Hồ Quốc Dũng cùng đoàn công tác đã có buổi làm việc với Giáo sư Trần Thanh Vân, nhà vật lý lý thuyết người Pháp gốc Việt và là người sáng lập Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tại Quy Nhơn.

Tại buổi làm việc Phó Thủ tướng ghi nhận những đóng góp của Giáo sư Trần Thanh Vân đối với sự nghiệp nghiên cứu khoa học công nghệ của Việt Nam, đồng thời bày tỏ mong muốn Giáo sư tiếp tục phát huy năng lực nghiên cứu hàn lâm, đặc biệt là những những ngành mới như khoa học lượng tử.

Phó Thủ tướng mong muốn Giáo sư tăng cường hơn nữa việc hỗ trợ hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp khoa học công nghệ trong nước, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò "ngọn hải đăng," quy tụ và thu hút các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu quốc tế về Việt Nam thông qua các sự kiện, các hội nghị và hội thảo chuyên sâu.

Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Gia Lai phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành tiếp tục hỗ trợ để Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) phát triển, đóng góp hiệu quả vào sự nghiệp phát triển khoa học-công nghệ chung của cả nước./.