Tính đến cuối năm 2025, số người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục khoảng 4,13 triệu người. Trong số này, khoảng 950.000 người có tư cách vĩnh trú.

Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, ngày 4/8, Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản công bố dự thảo sửa đổi hướng dẫn xét cấp tư cách vĩnh trú (thường trú vĩnh viễn) cho người nước ngoài.

Các điều kiện sẽ được siết chặt, bao gồm yêu cầu người nộp đơn duy trì trong tương lai mức thu nhập hằng năm cao hơn thu nhập bình quân của các hộ gia đình Nhật Bản.

Sau khi tiến hành lấy ý kiến công chúng, cơ quan trên đặt mục tiêu áp dụng một số nội dung, trong đó có điều kiện về thu nhập, từ tháng 10/2026; các nội dung còn lại dự kiến có hiệu lực từ tháng 4/2027.

Luật Quản lý xuất nhập cảnh quy định 3 điều kiện đối với việc cấp tư cách vĩnh trú, gồm: người nộp đơn có phẩm chất, hành vi tốt; có tài sản hoặc kỹ năng đủ để tự bảo đảm cuộc sống; và việc người đó cư trú vĩnh viễn phải phù hợp với lợi ích quốc gia của Nhật Bản.

Đối với điều kiện tự bảo đảm cuộc sống, hướng dẫn hiện hành chỉ quy định người nộp đơn phải “được dự báo có thể duy trì cuộc sống ổn định trong tương lai” và một số nội dung tương tự.

Nhưng dự thảo sửa đổi lần này quy định rõ người nộp đơn phải có “điều kiện kinh tế ở mức tương đương hoặc cao hơn người Nhật”. Cơ quan xét duyệt sẽ xem xét liệu người đó có liên tục duy trì mức thu nhập cao hơn thu nhập bình quân của các hộ gia đình Nhật Bản hay không.

Đối với lương hưu, cơ quan chức năng sẽ xem xét liệu khoản lương hưu dự kiến nhận được trong tương lai có đạt mức tương đương với số tiền mà một người có thể nhận nếu tham gia chế độ lương hưu dành cho người lao động trong 30 năm, với mức thu nhập nêu trên hay không.

Đối với điều kiện liên quan đến lợi ích quốc gia, dự thảo quy định rõ người xin vĩnh trú phải “mang lại lợi ích một cách tích cực và cụ thể cho Nhật Bản”.
Các trường hợp không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng thuế hoặc bảo hiểm y tế công; từng bị kết án phạt tù hoặc phạt tiền; hoặc chưa hiểu đầy đủ về các thể chế và quy định của Nhật Bản sẽ bị đánh giá theo hướng bất lợi. Năng lực tiếng Nhật ở một mức độ nhất định cũng sẽ được đưa vào tiêu chí xem xét.

Về nguyên tắc, người nước ngoài phải cư trú tại Nhật Bản từ 10 năm trở lên mới có thể nộp đơn xin vĩnh trú. Sau khi xem xét các điều kiện, Bộ trưởng Tư pháp sẽ quyết định có cấp phép hay không.

Dự thảo sửa đổi vẫn giữ nguyên yêu cầu cư trú tối thiểu 10 năm. Tuy nhiên, điều kiện đặc biệt dành cho vợ hoặc chồng của công dân Nhật Bản hay người có tư cách vĩnh trú sẽ được siết chặt.

Theo quy định hiện hành, người đã kết hôn ít nhất 3 năm và cư trú tại Nhật Bản ít nhất 1 năm có thể được xem xét cấp thường trú theo diện ngoại lệ. Dự thảo mới đề xuất kéo dài thời gian hôn nhân tối thiểu từ 3 năm lên 5 năm, đồng thời nâng thời gian cư trú tại Nhật Bản từ 1 năm lên 3 năm.

Cùng ngày, Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản cũng công bố dự thảo hướng dẫn liên quan đến việc thu hồi tư cách vĩnh trú. Theo dự thảo, đối tượng có thể bị xem xét thu hồi tư cách này gồm những người cố ý không đóng thuế, bảo hiểm y tế công và các nghĩa vụ tài chính khác; hoặc bị kết án tù vì những tội như trộm cắp, lừa đảo, tống tiền hay giết người.

Theo Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh, tính đến cuối năm 2025, số người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản đạt mức cao kỷ lục khoảng 4,13 triệu người. Trong số này, khoảng 950.000 người có tư cách vĩnh trú./.