Phía nguyên đơn cáo buộc ông Najib Razak cùng các đồng phạm đã dàn dựng một kế hoạch gian lận có hệ thống từ cấp cao nhất, lợi dụng quyền lực để kiểm soát và thao túng hoạt động của 1MDB.

Sau nhiều năm theo đuổi các vụ án hình sự liên quan, Malaysia ngày 3/8 đã chính thức mở phiên xét xử vụ kiện dân sự do Quỹ đầu tư nhà nước 1Malaysia Development Berhad (1MDB) khởi kiện cựu Thủ tướng Datuk Seri Najib Razak cùng 7 bị cáo khác, yêu cầu bồi thường thiệt hại lên tới khoảng 5,64 tỷ USD (tương đương 51,4 tỷ ringgit).

Phía nguyên đơn cáo buộc ông Najib cùng các đồng phạm đã dàn dựng một kế hoạch gian lận có hệ thống từ cấp cao nhất, lợi dụng quyền lực để kiểm soát và thao túng hoạt động của 1MDB, qua đó biển thủ lượng tiền khổng lồ của quỹ đầu tư nhà nước.

Luật sư đại diện cho 1MDB - ông Datuk Lim Chee Wee cho biết các nguyên đơn sẽ trình lên tòa án hàng loạt chứng cứ tài liệu cùng lời khai của nhân chứng nhằm chứng minh ông Najib đã trực tiếp kiểm soát việc điều hành quỹ thông qua nhà tài chính đang bỏ trốn Low Taek Jho, đồng thời giám sát 4 giai đoạn chính của quá trình bị cáo buộc biển thủ tài sản.

Đơn kiện do 1MDB cùng 4 công ty con đệ trình, trong đó cáo buộc cựu Thủ tướng Najib Razak đã lợi dụng đồng thời các cương vị Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính và Chủ tịch Hội đồng cố vấn của 1MDB để chi phối mọi hoạt động của quỹ.

Theo phía nguyên đơn, nhờ nắm giữ các vị trí quyền lực này, ông Najib đã trở thành "giám đốc ngầm" của 1MDB theo quy định của Luật Công ty Malaysia, từ đó tác động trực tiếp đến các quyết định của ban lãnh đạo và hội đồng quản trị.

Luật sư Datuk Lim Chee Wee cũng cho rằng sau khi các giao dịch bị phát hiện, ông Najib đã tìm cách che giấu vụ việc bằng việc sa thải nhiều quan chức cấp cao, trong đó có Phó Thủ tướng và Tổng Chưởng lý, đồng thời xếp Báo cáo Kiểm toán Nhà nước về 1MDB vào danh mục bí mật nhà nước.

Theo lập luận của phía nguyên đơn, mô hình gian lận được thực hiện theo một quy trình lặp lại: trước tiên phê duyệt các dự án hoặc thương vụ quy mô lớn, sau đó huy động nguồn vốn thông qua vay nợ hoặc đầu tư và cuối cùng chuyển dòng tiền qua nhiều pháp nhân khác nhau để rút ruột tài sản.

Vụ kiện dân sự này được triển khai sau khi ông Najib bị kết án trong vụ án hình sự liên quan đến 1MDB. Ngày 26/12/2025, cựu Thủ tướng Malaysia bị tuyên có tội với 4 cáo buộc lạm dụng quyền lực và 21 cáo buộc rửa tiền.

Trong vụ kiện hiện nay, 1MDB yêu cầu tòa án xác định ông Najib và các cựu lãnh đạo liên quan phải chịu trách nhiệm về các hành vi gian lận, sơ suất, vi phạm nghĩa vụ ủy thác, lạm dụng chức vụ công, âm mưu, làm giàu bất chính và nhận hối lộ hoặc hưởng lợi bất hợp pháp, đồng thời bồi thường toàn bộ thiệt hại mà quỹ đầu tư nhà nước này phải gánh chịu.

Phiên tòa được đánh giá là bước đi quan trọng trong nỗ lực của Malaysia nhằm thu hồi các khoản tài sản thất thoát từ một trong những vụ bê bối tài chính lớn nhất lịch sử nước này./.