Với những giải pháp đồng bộ và quyết liệt, Chương trình hành động theo Quyết định 3789/QĐ-CT sẽ thực sự đi vào cuộc sống, nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh.

Đồng hành, hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai kể từ ngày 01/01/2026, Cục trưởng Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 3789/QĐ-CT về Chương trình hành động “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế”.

Thay đổi căn bản về tư duy quản lý thuế

Quyết định này đánh dấu sự thay đổi căn bản về tư duy quản lý của ngành Thuế, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ mệnh lệnh hành chính sang phục vụ và hỗ trợ. Trọng tâm của chương trình là đảm bảo sự thống nhất, đồng bộ khi hàng triệu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chính thức chuyển sang phương pháp tự kê khai vào đầu năm 2026.

Mục tiêu đặt ra là phấn đấu 100% hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tiếp cận đầy đủ, kịp thời các quy định pháp luật. Việc này nhằm đảm bảo dòng chảy ngân sách được khơi thông từ gốc, giúp người nộp thuế an tâm sản xuất, duy trì hoạt động ổn định thay vì loay hoay với các thủ tục hành chính.

Theo lộ trình, Chương trình hành động sẽ được kích hoạt đồng bộ trên toàn ngành từ ngày 1/1/2026. Điểm đặc biệt của chương trình lần này là cam kết “ba không”: Không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, không gây phiền hà và không tạo ra khoảng cách giữa cơ quan quản lý và người nộp thuế.

Để hiện thực hóa cam kết này, Cục Thuế đã đặt ra chỉ tiêu về mức độ hài lòng của người dân đạt tối thiểu 90% và 100% hộ kinh doanh phải được tiếp cận thông tin qua ít nhất một kênh chính thức. Quan trọng hơn, tỷ lệ giải quyết vướng mắc liên quan đến kê khai, nộp thuế trong thời hạn quy định cũng phải đạt mức 90% trở lên.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin

Một trong hai trụ cột chính của Chương trình hành động là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Theo đó, ngành Thuế xác định chuyển đổi số để giải quyết bài toán quản lý số lượng lớn hộ kinh doanh với chi phí tuân thủ thấp nhất.

Điểm sáng tạo trong chương trình lần này là việc triển khai chức năng “hỗ trợ kê khai thuế thông minh” - Hệ thống quản lý thuế sẽ tự động tổng hợp dữ liệu từ hóa đơn điện tử và các nguồn tin cậy khác để “tạo lập” tờ khai thuế. Cục Thuế cũng xây dựng và cung cấp hệ thống tài liệu hỗ trợ người nộp thuế thống nhất, dễ hiểu, dễ thực hiện (tài liệu điện tử, video hướng dẫn, hỏi-đáp, kịch bản kê khai mẫu...) phù hợp theo đặc thù của từng nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh giúp người nộp thuế dễ dàng tra cứu, tiếp cận.

Bên cạnh đó, ứng dụng eTax Mobile sẽ trở thành công cụ đắc lực cho mỗi hộ kinh doanh. Mục tiêu đặt ra là 90% hộ kinh doanh đều cài đặt và sử dụng ứng dụng này để tra cứu và nộp thuế. Cùng với đó, 100% hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Để khuyến khích, Cục Thuế sẽ triển khai các chương trình hỗ trợ chi phí ban đầu về thiết bị, phần mềm và kết nối, đảm bảo công khai, minh bạch.

Đặc biệt, chương trình “Hóa đơn may mắn” cũng sẽ được đổi mới toàn diện. Không còn là những đợt quay số mang tính hình thức, chương trình sẽ được mở rộng đối tượng, tăng cơ cấu giải thưởng và gắn liền với từng ngành nghề, địa bàn cụ thể. Đây được xem là động lực mềm để khuyến khích thói quen tiêu dùng văn minh và sử dụng hóa đơn điện tử trong cộng đồng.

Hạ tầng công nghệ thông tin cũng được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu xử lý dữ liệu thời gian thực. Theo Quyết định 3789/QĐ-CT, 100% thông tin khai, nộp thuế điện tử phải được xử lý trong vòng 24 giờ, số tiền nộp thuế được hạch toán ngay lập tức.

Xây dựng hình ảnh cán bộ thuế thân thiện

Song song với việc hiện đại hóa công nghệ, yếu tố con người được Cục Thuế xác định là mắt xích quan trọng nhất để Chương trình hành động thành công. Việc chuyển đổi từ cơ chế “xin–cho” hay áp đặt doanh số khoán sang cơ chế “tự khai–tự nộp” đòi hỏi cán bộ thuế phải có trình độ nghiệp vụ cao hơn và đạo đức công vụ trong sáng hơn.

Quyết định 3789/QĐ-CT đã dành một phần lớn nội dung để quy định về công tác kiện toàn bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Theo đó, 100% công chức thuế trực tiếp quản lý, hỗ trợ hộ kinh doanh sẽ phải trải qua các khóa đào tạo chuyên sâu. Việc đào tạo không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà tập trung vào kỹ năng phân tích rủi ro từ dữ liệu lớn, kỹ năng hỗ trợ sử dụng hóa đơn điện tử và đặc biệt là kỹ năng giao tiếp, ứng xử với người nộp thuế.

Để đảm bảo tính khách quan, Cục Thuế sẽ thiết lập cơ chế giám sát đa chiều. Một mặt, các Ban Nghiệp vụ Thuế sẽ theo dõi tiến độ thực hiện hàng tháng. Mặt khác, những phản ánh, khiếu nại của người dân về thái độ phục vụ sẽ là kênh thông tin quan trọng để đánh giá năng lực cán bộ. Mục tiêu đặt ra là giảm tối đa số lượng vụ việc khiếu nại liên quan đến thái độ của công chức thuế.

Cơ quan thuế các cấp cũng được yêu cầu rà soát lại toàn bộ quy trình, ban hành kịp thời các sổ tay nghiệp vụ, kịch bản hỗ trợ và bộ “hỏi–đáp” tình huống. Điều này nhằm đảm bảo sự thống nhất trong cách hiểu và cách làm trên toàn hệ thống, tránh tình trạng “mỗi nơi hướng dẫn một kiểu” gây hoang mang cho người nộp thuế.