Ngành Hải quan đẩy mạnh cải cách thể chế và hiện đại hóa công tác quản lý
Lũy kế bảy tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% và nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD, tăng 34,8%.
Trong tháng Bảy, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 109,75 tỷ USD, tăng 5,3% so với tháng Sáu và tăng 33% so với cùng kỳ năm trước.
Thông tin trên được Cục Hải quan công bố tại Hội nghị giao ban ngày 5/8 đánh giá công tác tháng Bảy và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng Tám.
Xuất nhập khẩu tăng trưởng ấn tượng
Trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tháng Bảy, kim ngạch xuất khẩu đạt 53,08 tỷ USD, tăng 4,5% và kim ngạch nhập khẩu đạt 56,67 tỷ USD, tăng 6,1%.
Lũy kế bảy tháng của năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% và nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD, tăng 34,8%. Theo số liệu sơ bộ, cán cân thương mại hàng hóa tháng Bảy nhập siêu 3,59 tỷ USD, đưa mức nhập siêu chung của bảy tháng lên 20,52 tỷ USD.
Theo đó, công tác thu ngân sách Nhà nước đã đạt những kết quả tích cực. Cụ thể, số thu ngân sách trong tháng Bảy đạt 42.525 tỷ đồng, giảm 14,5% so với tháng Sáu. Tuy nhiên, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu trong bảy tháng đã đạt 309.994 tỷ đồng, bằng 68,7% dự toán và bằng 60% chỉ tiêu phấn đấu đồng thời ghi nhận mức tăng 18,7% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này phản ánh nỗ lực kiểm soát nguồn thu và chống thất thu hiệu quả của ngành.

Về xây dựng thể chế, Cục Hải quan đã tham mưu Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 về kinh doanh hàng miễn thuế, có hiệu lực từ ngày 21/8/2026 đồng thời đơn vị cũng tổ chức tập huấn giới thiệu các văn bản quy phạm pháp luật mới trong lĩnh vực hải quan. Đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014, tiến trình lập pháp được thúc đẩy nhanh. Sau tờ trình của Bộ Tài chính và Chính phủ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã họp thẩm tra ngày 30/7. Dự án Luật đã được trình bày trước đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất khóa XVI và dự kiến sớm được thông qua.
Bên cạnh đó, công tác cải cách hành chính tiếp tục bám sát Nghị quyết 66-NQ/TW và Nghị quyết 68-NQ/TW. Cục Hải quan đã ban hành mới 4 thủ tục hành chính, sửa đổi 11 thủ tục, bãi bỏ 1 thủ tục, đồng thời phối hợp trình Bộ Tài chính ban hành 1 quyết định công bố thủ tục mới. Các tiêu chuẩn, biện pháp quản lý mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đồng bộ với việc cắt giảm ngành nghề, thủ tục và điều kiện kinh doanh.
Thí điểm thông quan tập trung
Việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN được đẩy mạnh với việc duy trì Ủy ban 1899 theo Công văn số 9589/BTC-CHQ ngày 7/7/2026 và thực hiện dự án mở rộng giai đoạn 3. Cùng với đó, hệ thống VNACCS/VCIS vận hành an toàn 24/7. Từ ngày 1/1 đến hết ngày 19/7/2026, Cơ quan Hải quan tiếp nhận 75.897.137 hồ sơ, trong đó có tới 75.879.005 hồ sơ trực tuyến. Hạ tầng công nghệ cũng được chuẩn bị để triển khai thí điểm xác thực người khai qua hệ thống VNeID đối với hàng hóa trị giá nhỏ.
Về mô hình thí điểm thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III, sau hai tháng triển khai đã giúp rút ngắn thời gian xử lý và tiết kiệm nguồn lực cho cả cơ quan hải quan lẫn doanh nghiệp. Mặt khác, Cục Hải quan đã tham mưu xây dựng Đề án quản lý thống nhất hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa, phương tiện xuất nhập khẩu để trình Chính phủ.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra sau thông quan được triển khai có trọng tâm. Từ ngày 15/6 đến ngày 14/7, toàn ngành hoàn thành 139 cuộc kiểm tra, thu nộp ngân sách 250,6 tỷ đồng. Lũy kế từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/7/2026, toàn ngành hoàn thành 715 cuộc kiểm tra, thu ngân sách đạt 2.932,1 tỷ đồng, đạt 73% chỉ tiêu giao. Hệ thống đã phân luồng thông suốt hơn 1,92 triệu tờ khai, trong đó luồng Xanh chiếm 70,73%, luồng Vàng 27,15%, luồng Đỏ 2,11%, phát hiện 708 trường hợp vi phạm. Đồng thời, Cục tiếp nhận 518 mẫu yêu cầu phân tích phân loại, tăng 19,6% so với cùng kỳ năm trước.

Tại hội nghị, thủ trưởng các đơn vị đã báo cáo tiến độ và cam kết nỗ lực thực hiện các giải pháp trọng tâm. Phát biểu kết luận, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật hải quan, trọng tâm là xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan năm 2014 và các dự thảo văn bản liên quan tới hải quan số, thương mại điện tử xuyên biên giới đúng thời hạn. Bên cạnh đó, Cục trưởng chỉ đạo đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, ứng dụng công nghệ tiên tiến để xây dựng Hải quan thông minh.
Cục trưởng cũng yêu cầu các đơn vị bám sát Chỉ thị số 3366/CT-CHQ để triển khai quyết liệt các giải pháp thu ngân sách, chống thất thu, chuyển giá và trốn thuế. Các hoạt động kiểm tra sau thông quan, quản lý rủi ro cần tiếp tục đổi mới dựa trên dữ liệu. Trong công tác phòng chống buôn lậu và ma túy, toàn ngành cần duy trì các biện pháp nghiệp vụ liên tục để bảo đảm an ninh kinh tế. Đồng thời, ngành cần đánh giá kết quả mô hình thông quan tập trung tại Chi cục khu vực III để mở rộng thí điểm tại cửa khẩu đường bộ, đường không; Thực hiện Đề án kiểm tra chuyên ngành. Cuối cùng, Cục trưởng lưu ý công tác kiện toàn bộ máy, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và đa dạng hóa hình thức truyền thông nhằm lan tỏa hình ảnh Hải quan Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp và minh bạch./.
