Thanh toán không tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh trong đầu năm 2026 với mức tăng hơn 40% về số lượng giao dịch, cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét sang thanh toán điện tử trong nền kinh tế.

Ngày Thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh quá trình chuyển đổi số sâu rộng của ngành ngân hàng và nền kinh tế.

Với việc đồng bộ hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng thanh toán, tăng cường bảo mật và mở rộng dịch vụ tới khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Ngân hàng Nhà nước đang tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy thanh toán số trở thành phương thức giao dịch chủ đạo của người dân và doanh nghiệp.

Thanh toán không tiền mặt tăng trưởng mạnh

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước liên tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt , thúc đẩy ngân hàng số và bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.

Trong đó, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt , đồng thời sửa đổi, bổ sung Thông tư 41/2024/TT-NHNN về giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và dịch vụ trung gian thanh toán. Song song với đó là việc theo dõi, tổ chức thực thi hiệu quả các nghị định, thông tư đã ban hành.

Ngành Ngân hàng cũng đang tích cực triển khai các chương trình lớn như Đề án 06, kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng kế hoạch thi hành Nghị định 368/2025/NĐ-CP về dịch vụ Tiền di động (Mobile Money).

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, trong 2 tháng đầu năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, tổng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 40,74% về số lượng và 13,41% về giá trị.

Một số kênh ghi nhận mức tăng nổi bật: Internet Banking tăng 73,09% về số lượng, 28,11% về giá trị; Mobile Banking tăng 34,37% về số lượng, 10,51% về giá trị; QR Code tăng 20,22% về số lượng, 12,59% về giá trị; thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 9,5% về số lượng, 69,07% về giá trị; chuyển mạch và bù trừ điện tử: tăng 43,74% về số lượng, 11,66% về giá trị.

Ngược lại, giao dịch qua ATM giảm 6,4% về số lượng, dù giá trị tăng nhẹ 3,03%, cho thấy nhu cầu rút tiền mặt tiếp tục suy giảm và đang được thay thế bởi các phương thức thanh toán số tiện lợi hơn.

SIMO trở thành “lá chắn số” chống gian lận

Một điểm nhấn quan trọng là công tác bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán tiếp tục được Ngân hàng Nhà nước đặc biệt chú trọng.

Ngân hàng Nhà nước đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận (SIMO). Tính đến ngày 23/3/2026, hệ thống đã được triển khai tới 149 đơn vị, gồm 99 tổ chức tín dụng và 50 tổ chức trung gian thanh toán.

SIMO hiện ghi nhận hơn 688.000 bản ghi tài khoản thanh toán, ví điện tử, thẻ ngân hàng và đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, hệ thống đã phát đi 3,5 triệu lượt cảnh báo tới khách hàng, trong đó có hơn 1,1 triệu lượt giao dịch được tạm dừng hoặc hủy bỏ sau khi nhận cảnh báo, tương ứng tổng giá trị hơn 3.990 tỷ đồng.

Cơ chế chia sẻ dữ liệu tập trung của SIMO cho phép các tổ chức thành viên nhanh chóng báo cáo tài khoản đáng ngờ và cảnh báo chéo giữa các đơn vị, từ đó hỗ trợ ngăn chặn giao dịch theo thời gian thực, giảm thiểu rủi ro lừa đảo và bảo vệ tài sản khách hàng.

Bên cạnh đó Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng tiếp tục đạt kết quả tích cực.

Các ngân hàng thương mại và tổ chức trung gian thanh toán đang tăng tốc đầu tư công nghệ, kết nối với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, qua đó mở rộng thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ hành chính công.

Hiện 100% cơ sở giáo dục đại học tại khu vực đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng. Phần lớn các trường mầm non và phổ thông cũng đã sẵn sàng hạ tầng để khuyến khích phụ huynh thanh toán học phí không dùng tiền mặt.

Đối với an sinh xã hội, 82% người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp thất nghiệp tại khu vực đô thị đã được chi trả thông qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt .

Ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu vùng xa, dịch vụ Mobile Money tiếp tục phát huy hiệu quả trong thúc đẩy tài chính toàn diện.

Đến cuối năm 2025, tổng số tài khoản đăng ký và sử dụng dịch vụ đạt hơn 11,17 triệu tài khoản, trong đó khoảng 7,64 triệu tài khoản thuộc khu vực nông thôn, miền núi, biên giới và hải đảo, chiếm khoảng 68% tổng số tài khoản.

Tổng số giao dịch qua tài khoản Mobile Money đạt hơn 326,75 triệu giao dịch, với tổng giá trị khoảng 9.259 tỷ đồng.

Đề án 06 tạo nền tảng dữ liệu sạch cho ngân hàng số

Triển khai Kế hoạch 01/KHPH-BCA-NHNN trong khuôn khổ Đề án 06 tiếp tục đạt kết quả tích cực.

Tính đến ngày 20/3/2026, toàn ngành Ngân hàng đã có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Đối với ví điện tử, khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân đã được đối chiếu dữ liệu sinh trắc học.

Trong công tác làm sạch dữ liệu với C06 - Bộ Công an, đã có 29 tổ chức tín dụng và 11 tổ chức trung gian thanh toán ký kết triển khai, từng bước nâng cao chất lượng dữ liệu khách hàng.

Bên cạnh đó, 28 ngân hàng và 4 tổ chức trung gian thanh toán đã triển khai liên kết tài khoản an sinh xã hội với tài khoản ngân hàng thông qua VNeID.

Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) cũng đã phối hợp đối soát khoảng 57 triệu lượt hồ sơ, làm sạch khoảng 44,5 triệu hồ sơ khách hàng./.