Máy bay hybrid điện đầu tiên được thiết kế hoàn toàn tại châu Âu

Ascendance của Pháp giới thiệu máy bay ATEA hybrid-điện, chở 4-6 khách và dự kiến bay thử vào mùa Xuân 2027, góp phần thúc đẩy hàng không xanh châu Âu.

Theo phóng viên TTXVN tại Pháp, công ty hàng không Ascendance của Pháp lần đầu tiên giới thiệu mẫu máy bay ATEA sử dụng hệ thống động lực hybrid-điện, được thiết kế ngay từ đầu xoay quanh công nghệ kết hợp động cơ điện và động cơ đốt trong. Đây là dấu mốc đáng chú ý của ngành hàng không châu Âu trong cuộc cạnh tranh phát triển máy bay thế hệ mới với Mỹ và Trung Quốc. Công ty dự kiến thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào mùa Xuân năm 2027.

Được thành lập năm 2018, có trụ sở gần Toulouse, miền Nam nước Pháp, Ascendance đã trải qua 5 năm nghiên cứu và phát triển ATEA, với hơn 1.000 giờ thử nghiệm trên các hệ thống mặt đất, hơn 10 nguyên mẫu và hai đợt thử nghiệm trong hầm gió. Máy bay dài 9 mét, cao 3,7 mét sải cánh 14 mét, được thiết kế chở 4-6 hành khách với tầm bay khoảng 400 km. Trước khi thực hiện chuyến bay đầu tiên, ATEA đã nhận được 650 đơn đặt hàng trước, với tổng giá trị ước tính hơn 2 tỷ euro (2,1 tỷ USD).

Theo Giám đốc điều hành Ascendance Jean-Christophe Lambert, đây là máy bay đầu tiên tại châu Âu được thiết kế hoàn toàn xoay quanh hệ thống động lực hybrid điện. Ông cho biết doanh nghiệp đạt được kết quả này với nguồn vốn khoảng 60 triệu euro và 100 nhân viên, trong khi các đối thủ khởi nghiệp lớn của Mỹ như Joby Aviation nhận được nguồn vốn lên tới 3-6 tỷ USD mỗi doanh nghiệp, cùng sự hỗ trợ của các tập đoàn Boeing, GE và Toyota.

Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh phát triển hàng không điện thông qua các chương trình công nghiệp quốc gia. Ngày 14/11, Tập đoàn COMAC của Trung Quốc thông báo thực hiện chuyến bay đầu tiên có người lái của mẫu máy bay điện chở 19 người.

Sau khi giới thiệu nguyên mẫu, Ascendance dự kiến tiến hành 4-5 tháng thử nghiệm mặt đất trước khi xin giấy phép bay từ Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), với mục tiêu thực hiện chuyến bay đầu tiên vào mùa Xuân năm 2027. Chương trình thử nghiệm trên không sẽ kéo dài khoảng 2 năm, lần lượt kiểm tra các chế độ vận hành. Ban đầu, ATEA sẽ cất và hạ cánh thông thường bằng hai động cơ điện Engineus do Tập đoàn Safran cung cấp. Tiếp đó, máy bay sẽ thử nghiệm khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng (VTOL) và quá trình chuyển đổi giữa hai chế độ bay.

Máy bay sử dụng cấu hình lift & cruise, với các động cơ riêng đảm nhiệm cất cánh thẳng đứng và bay ngang. Theo Giám đốc kỹ thuật Stéphane Viala, thiết kế này giúp giảm tiếng ồn và tăng độ an toàn. Khi hoàn thiện, ATEA dự kiến nặng hơn 2,2 tấn, trong đó khoảng 400 kg là pin, với tổng cộng 10 động cơ điện. Ngoài 2 động cơ phục vụ bay ngang, 8 động cơ do nhà sản xuất Emrax của Slovenia cung cấp sẽ đảm nhiệm khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng.
Đáng chú ý, Ascendance xây dựng chuỗi cung ứng với khoảng 95% nhà cung cấp đến từ châu Âu. Các đối tác gồm doanh nghiệp Pháp Duqueine Group cung cấp kết cấu sợi carbon, Duc Hélices sản xuất cánh quạt và Oxytronic cung cấp bảng điều khiển. Công ty đồng thời phát triển hệ thống động lực hybrid-điện Sterna, có thể ứng dụng trên máy bay không người lái và máy bay khu vực.

Song song với quá trình thử nghiệm, Ascendance đang xây dựng dây chuyền lắp ráp pin và hệ thống động lực, dự kiến bắt đầu sản xuất đầu năm 2027 với công suất tối đa 40 bộ pin mỗi năm. Doanh nghiệp có kế hoạch xây dựng nhà máy mới vào năm 2028 để mở rộng sản xuất.

Sự ra đời của ATEA phản ánh nỗ lực của Pháp và châu Âu nhằm phát triển công nghệ hàng không ít phát thải, giảm tiếng ồn và nâng cao năng lực cạnh tranh trước Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, triển vọng thương mại hóa vẫn phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm, chứng nhận an toàn và khả năng mở rộng sản xuất./.

(TTXVN/Vietnam+)