Các đại biểu Quốc hội tập trung phân tích, chỉ ra các điểm nghẽn về vốn, đất đai và thuế nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thực chất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại Tổ về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nhiều ý kiến sâu sát đưa ra nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn cho khu vực kinh tế này.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh các mục tiêu phát triển quan trọng. Theo định hướng, đến năm 2030, cả nước phấn đấu đạt 2 triệu doanh nghiệp, đến năm 2045 đạt 3 triệu doanh nghiệp, đóng góp khoảng 60% vào GDP. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh thực tế với hơn 1 triệu doanh nghiệp hiện nay cùng con số 172.000 doanh nghiệp rút lui trong 9 tháng qua so với 149.000 doanh nghiệp thành lập mới, Trưởng ban Tổ chức Trung ương nhận định đây là những dữ liệu rất đáng suy nghĩ. Do đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thời điểm hiện tại được khẳng định là hoàn toàn đúng đắn, bám sát tình hình thực tiễn và tinh thần Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Phát huy hiệu quả nguồn lực

Góp ý cụ thể vào dự thảo Luật, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh 4 nhóm vấn đề trọng tâm. Một là, cần rà soát tính đồng bộ với hệ thống pháp luật chuyên ngành, như Luật Doanh nghiệp, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trưởng ban lưu ý nguyên tắc Quỹ phát triển khoa học công nghệ phải được bảo đảm để hỗ trợ sinh sôi, lớn mạnh, không dùng để chi trả lương hay quản lý thường xuyên.

Hai là, giải bài toán tiếp cận vốn và học hỏi mô hình "ba nhà," gồm "Nhà trường - Trung tâm đổi mới sáng tạo - Doanh nghiệp khởi nghiệp." Dẫn chứng từ mô hình tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Trưởng ban Tổ chức Trung ương chia sẻ kinh nghiệm hỗ trợ không thu phí không gian ban đầu, miễn thuế và tiền thuê đất để nuôi dưỡng doanh nghiệp trưởng thành.

Ba là, xác định tiêu chí và diện hỗ trợ phải phản ánh đúng bản chất thực tế. Bốn là, gắn kết xây dựng hệ thống thông tin doanh nghiệp với dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống," qua đó minh bạch hóa thông tin, ngăn chặn trục lợi chính sách và lập "doanh nghiệp ma."

Nhiều đại biểu Quốc hội cũng đóng góp các góc nhìn thiết thực nhằm hoàn thiện dự thảo. Đại biểu Lê Văn Thế (Đoàn Ninh Bình) đề nghị coi hạ tầng dữ liệu doanh nghiệp là bộ phận quan trọng, thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp để phục vụ chấm điểm tín dụng, nhưng vẫn phải tuân thủ nguyên tắc thị trường và bảo vệ bí mật kinh doanh. Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất các gói thầu mua sắm công sử dụng ngân sách Nhà nước có giá trị không quá 20 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mà không hạ chuẩn chất lượng. Trong khi đó, đại biểu Trần Thế Anh (Đoàn Ninh Bình) đề nghị bổ sung cơ chế giao Chính phủ quy định chi tiết về định giá, xử lý tài sản bảo đảm phi truyền thống để tháo gỡ điểm nghẽn tiếp cận vốn.

Hoàn thiện chính sách thực chất

Đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn Đà Nẵng) cho rằng việc đổi tên từ "Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa" thành "Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa" thể hiện tư duy rất mới, chuyển từ tính chất bao cấp sang tiếp cận phát triển. Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra rằng chính sách tiếp cận mặt bằng sản xuất qua khâu trung gian là chủ đầu tư cụm công nghiệp hiện khó triển khai, cần có cơ chế hỗ trợ trực tiếp. Đồng quan điểm, đại biểu Vũ Ngọc Lâm (Đoàn Quảng Ninh) đề nghị giao chính quyền địa phương quyết định mức giảm tiền thuê đất dựa trên mức sàn do luật quy định để đảm bảo tính linh hoạt phù hợp ngân sách từng vùng.

Về chính sách thuế, đại biểu Đoàn Thị Lê An (Đoàn Cao Bằng) phân tích việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi cấp giấy chứng nhận đăng ký có thể không đạt hiệu quả thực chất nếu doanh nghiệp chưa phát sinh lợi nhuận. Đại biểu đề nghị tính thời gian miễn thuế từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế đồng thời bổ sung ưu đãi cho doanh nghiệp tại địa bàn đặc biệt khó khăn và có biện pháp phòng ngừa lạm dụng chính sách. Bên cạnh đó, đại biểu Sầm Minh Hồ (Đoàn Cao Bằng) lưu ý các quy định đối với nhóm đối tượng yếu thế, phụ nữ, người khuyết tật hay đồng bào dân tộc thiểu số làm chủ cần được quy định bao quát, tránh chồng chéo.

Đi sâu hơn, các đại biểu Trịnh Xuân An, Lê Nữ Thuỳ Dương (Đoàn Đồng Nai), Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị) lại làm rõ các nội hàm phát triển, như bổ sung cơ chế cấp bù lãi suất, hoàn thiện quy định về quỹ bảo lãnh tín dụng và xác định rõ trách nhiệm của chính quyền cấp cơ sở. Thống nhất chung, các đại biểu cho rằng việc hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đòi hỏi sự đồng bộ, tiệm cận sát thực tiễn thị trường, qua đó tạo động lực mạnh mẽ để khu vực kinh tế quan trọng này vươn lên đóng góp hiệu quả vào sự phát triển kinh tế-xã hội đất nước./.

​