Tỉnh Lào Cai sẽ ưu tiên phát triển các làng nghề gắn với các tuyến du lịch (lễ hội, tâm linh, cộng đồng, trải nghiệm, góp phần tạo sản phẩm du lịch đặc trưng.

Ủy ban Nhân dân tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch bảo tồn và phát triển làng nghề giai đoạn 2026-2030 nhằm gìn giữ, phát huy giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống của làng nghề, thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị gia tăng cho các sản phẩm làng nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn theo hướng bền vững.

Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu duy trì và phát triển 23 làng nghề, 19 làng nghề truyền thống và 24 nghề truyền thống đã được công nhận; đồng thời khôi phục, bảo tồn 32 làng nghề và 20 nghề truyền thống, phát triển 12 làng nghề gắn với du lịch.

Tỉnh đặt chỉ tiêu đến năm 2030, có 75% làng nghề gắn với du lịch nông thôn, 70% làng nghề hoạt động hiệu quả, 80% lao động được đào tạo nghề; 40% sản phẩm làng nghề đạt chuẩn OCOP và ít nhất 15% làng nghề có sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ; 100% cơ sở, hộ gia đình sản xuất trong làng nghề đáp ứng các quy định về bảo vệ môi trường.

Kế hoạch tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm như: rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách; bảo tồn và phát triển nghề truyền thống; phát triển làng nghề mới gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới; đào tạo nguồn nhân lực; bảo vệ môi trường; xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu; ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; hỗ trợ vốn và chính sách đầu tư tín dụng; phát triển nguồn nguyên liệu.

Lào Cai sẽ ưu tiên khôi phục, bảo tồn, lưu giữ nét văn hóa truyền thống trong sản phẩm, bí quyết nghề, đồng thời thiết kế những sản phẩm mới phù hợp với thị trường, nâng cao khả năng sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Khôi phục, tổ chức các lễ hội, hoạt động văn hóa dân gian, phát huy các giá trị văn hóa của nghề và làng nghề trong xây dựng môi trường du lịch văn hóa.

Đáng chú ý, tỉnh ưu tiên phát triển các làng nghề gắn với các tuyến du lịch (lễ hội, tâm linh, cộng đồng, trải nghiệm, góp phần tạo sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo đó, tỉnh sẽ tập trung phát triển 12 làng nghề gắn với du lịch và xây dựng nông thôn mới như Làng nghề sinh vật cảnh gắn với du lịch cộng đồng, phường Cam Đường; Làng nghề dệt thổ cẩm xã Bản Hồ; Làng nghề dệt may thổ cẩm, trang phục dân tộc gắn với di tích, danh thắng Động Thiên Long xã Lùng Phình; Làng nghề dệt may thổ cẩm, trang phục dân tộc gắn với điểm du lịch Hang Tiên và hồ thủy điện Cốc Ly, xã Bảo Nhai; Làng nghề trồng hoa địa lan xã Tả Phìn; Làng Nghề đan lát xã Y Tý; Làng nghề thêu may thổ cẩm, cắt may trang phục dân tộc và làm Cốm gắn với địa điểm du lịch Xã Hợp Thành; Làng nghề trồng và chế biến thuốc tắm người Dao đỏ, xã Tả Phìn; Làng nghề chế tác thủ công đá mỹ nghệ xã Tân Lĩnh; Làng nghề trồng trọt, sản xuất và chế biến sản phẩm từ gạo nếp tan Tú Lệ, xã Tú Lệ; Làng nghề trồng, chế biến và bảo quản chè đặc sản Shan Tuyết Suối Giàng, xã Văn Chấn; Làng nghề sản xuất Miến Đao, xã Giới Phiên; Làng nghề trồng dâu, nuôi tằm, xã Trấn Yên,…

Bên cạnh đó, tỉnh khuyến khích và tạo điều kiện phát triển một số nghề như: Nghề trồng lanh dệt vải, nhuộm chàm, in vẽ sáp ong, chế tác nhạc cụ, nghề rèn đúc, chế tác khèn dân tộc Mông; chế biến đậu xị truyền thống dân tộc Nùng; Nghề chế tác trang sức, sản xuất nhạc cụ truyền thống của dân tộc Dao; Nghề dệt vải, nhuộm chàm, thêu, ghép vải, làm hương của dân tộc Tày; Nghề dệt vải, nhuộm chàm, làm hương, nấu rượu của dân tộc Giáy; Nghề thêu thổ cẩm và các sản phẩm từ hạt cườm của người Xá Phó.

Khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh làng nghề ứng dụng khoa học kỹ thuật, đẩy mạnh chuyển đổi số; áp dụng thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học để đổi mới công nghệ sản xuất kết hợp bảo tồn bí quyết nghề truyền thống; sản xuất sản phẩm mới, cải tiến bao bì nhãn mác; đăng ký nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc; chứng nhận chất lượng sản phẩm,…

Khuyến khích áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nghề truyền thống, làng nghề truyền thống để tăng năng suất, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa của địa phương, phát triển du lịch.

Công tác đào tạo nghề, truyền nghề cũng sẽ được Lào Cai đẩy mạnh với sự tham gia của các nghệ nhân, thợ giỏi; đồng thời chú trọng bảo vệ môi trường làng nghề, xây dựng hệ thống xử lý chất thải, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đảm bảo phát triển bền vững tại các làng nghề.

Kế hoạch cũng đề ra các giải pháp về huy động nguồn lực, hỗ trợ tín dụng, phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và phát triển thị trường xây dựng thương hiệu gắn với phát triển OCOP.

​Bảo tồn và phát triển làng nghề nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa truyền thống của làng nghề tỉnh Lào Cai, thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị gia tăng cho các sản phẩm làng nghề; tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân; bảo vệ cảnh quan, không gian và môi trường, xây dựng các khu dân cư, làng văn hóa, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nông thôn bền vững./.