Căng thẳng địa chính trị tại vùng Vịnh đã đẩy giá khí đốt - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phân bón - tăng cao, đồng thời gây ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến đường vận tải biển quốc tế.

Theo báo cáo mới nhất từ tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings, các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á đang đối mặt với rủi ro tăng giá thực phẩm và mất an ninh lương thực do sự gián đoạn kéo dài trong nguồn cung phân bón.

Căng thẳng địa chính trị tại vùng Vịnh đã đẩy giá khí đốt - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất phân bón - tăng cao, đồng thời gây ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến đường vận tải biển quốc tế.

Ghi nhận thực tế cho thấy giá phân urê gốc nitơ đã tăng vọt khoảng 50%, từ mức 465 USD/tấn lên tới 700 USD/tấn. Tình trạng này đang tạo ra áp lực lớn đối với chi phí sản xuất nông nghiệp, đặc biệt khi nhiều quốc gia Nam Á và Đông Nam Á đang bước vào mùa gieo trồng.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu giá phân bón duy trì ở mức cao, nông dân có thể buộc phải cắt giảm lượng sử dụng hoặc thu hẹp diện tích canh tác, dẫn đến sự sụt giảm nghiêm trọng về năng suất cây trồng và thắt chặt nguồn cung lương thực khu vực.

Bên cạnh đó, việc Trung Quốc - quốc gia xuất khẩu phân bón chủ chốt - dự kiến tiếp tục hạn chế xuất khẩu ít nhất đến giữa năm nay sẽ càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt đầu vào.

Mức độ ảnh hưởng sẽ có sự khác biệt giữa các quốc gia tùy thuộc vào dự trữ và độ phụ thuộc vào nhập khẩu.

Malaysia, dù là quốc gia nhập siêu lương thực, nhưng nhờ mức độ phụ thuộc thấp hơn (khoảng 10%) so với Philippines hay Bangladesh với khoảng 16%, có thể có một "vùng đệm" nhất định trước các cú sốc bên ngoài.

Ngược lại, các quốc gia có tỷ lệ phụ thuộc cao như Mông Cổ hay Maldives đang đứng trước rủi ro lớn hơn rất nhiều. Trong khi đó, Ấn Độ được đánh giá là có khả năng chống chịu tốt trong ngắn hạn nhờ lượng dự trữ phân bón đủ cho các mùa vụ sắp tới.

Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ước tính rằng nếu xung đột và giá dầu cao kéo dài đến giữa năm 2026, khu vực châu Á có thể ghi nhận thêm khoảng 9,1 triệu người rơi vào tình trạng mất an ninh lương thực cấp tính.

Điều này không chỉ gây áp lực tài khóa lên các chính phủ trong việc triển khai các gói trợ cấp để ổn định giá cả mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây ra những căng thẳng xã hội khi chi phí sinh hoạt của người dân bị đẩy lên quá cao./.