Tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các địa phương tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026, nhằm nâng cao chất lượng, ổn định thị trường.

Trước những tồn tại trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng, ngày 11/6, Ủy ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý hoạt động sản xuất, thu mua, sơ chế, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026. Đây là giải pháp nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm, ổn định thị trường và giữ vững uy tín nông sản của địa phương.

Theo chỉ đạo của Ủy ban Nhân dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, cập nhật đầy đủ dữ liệu về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì các điều kiện theo quy định, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

Công tác hậu kiểm sẽ được đẩy mạnh, tập trung kiểm soát truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và các yêu cầu kỹ thuật của nước nhập khẩu.

Các tổ chức, cá nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất, chế biến, xuất khẩu sầu riêng được yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định nhằm hạn chế nguy cơ bị cảnh báo, đình chỉ hoặc thu hồi mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói.

Sở Công Thương được giao theo dõi sát diễn biến thị trường, tình hình thu mua, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng; đồng thời triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, mở rộng thị trường xuất khẩu. Lực lượng quản lý thị trường sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi gian lận thương mại, gian lận xuất xứ, đầu cơ, găm hàng và ép giá.

Công an tỉnh được giao chủ động nắm tình hình, đánh giá các yếu tố tác động đến an ninh kinh tế liên quan đến ngành hàng sầu riêng; phối hợp xử lý các hành vi sử dụng trái phép mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, vi phạm quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Các địa phương cũng được yêu cầu tăng cường quản lý địa bàn, giám sát hoạt động của vùng trồng và cơ sở đóng gói, bảo đảm thu mua đúng vùng nguyên liệu liên kết.

Theo báo cáo của Công an tỉnh Lâm Đồng, năm 2026 diện tích sầu riêng toàn tỉnh dự kiến đạt khoảng 45.550 ha, sản lượng trên 310.000 tấn. Hiện địa phương đã được cấp 346 mã số vùng trồng với diện tích hơn 13.297 ha, chiếm gần 30% tổng diện tích sầu riêng toàn tỉnh, cùng 70 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Tuy nhiên, cơ quan chức năng ghi nhận nhiều bất cập trong công tác quản lý. Một số trường hợp sử dụng mã số vùng trồng không đúng thực tế; thu mua sầu riêng ngoài vùng nguyên liệu hoặc không rõ nguồn gốc nhưng sử dụng mã số đã được cấp để hợp thức hóa hồ sơ xuất khẩu.

Tình trạng môi giới, mua bán, cho thuê hoặc cho mượn mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói vẫn diễn ra; thậm chí xuất hiện dấu hiệu mua bán giấy kiểm nghiệm hoặc làm sai lệch kết quả kiểm nghiệm nhằm hợp thức hóa hồ sơ xuất khẩu.

Đáng chú ý, đến tháng 4/2026, toàn tỉnh có 131 mã số vùng trồng và 129 cơ sở đóng gói thuộc nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu bị nước nhập khẩu tạm ngừng hoặc thu hồi do vi phạm các quy định về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

Trong giai đoạn 2024-2025, cơ quan chức năng phát hiện 17 mẫu sầu riêng nhiễm rệp sáp và 6 mẫu có hàm lượng Cadimi vượt hoặc cận ngưỡng cho phép.

Báo cáo cũng chỉ ra nhiều hạn chế như việc ghi chép nhật ký sản xuất còn mang tính hình thức, dữ liệu truy xuất nguồn gốc chưa đầy đủ, liên kết sản xuất giữa các hộ dân còn lỏng lẻo.

Trong khi đó, số lượng mã số vùng trồng tăng nhanh nhưng nguồn lực hậu kiểm còn hạn chế. Hiện toàn tỉnh chỉ có hai đơn vị đủ điều kiện kiểm nghiệm Cadimi và vàng O phục vụ xuất khẩu, tiềm ẩn nguy cơ quá tải trong mùa thu hoạch.

Theo lực lượng chức năng, hơn 85% sản lượng sầu riêng xuất khẩu của Lâm Đồng hiện phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, nơi đang siết chặt các quy định về truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

Nếu không kịp thời chấn chỉnh các tồn tại, nguy cơ bị cảnh báo, đình chỉ hoặc thu hồi hàng loạt mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu cũng như sự phát triển bền vững của ngành hàng sầu riêng địa phương./.

​