Điểm tựa cho nền kinh tế 6 tháng đầu năm đến từ chuyển động mạnh mẽ trong đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả…

Kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế.

Điểm tựa và bệ phóng cho nền kinh tế 6 tháng đầu năm đạt kết quả khả quan trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động đến từ chuyển động mạnh mẽ trong đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả…; từ chính việc đổi mới tư duy quản trị, điều hành từ Trung ương tới địa phương cũng như ứng dụng khoa công nghệ, đổi mới sáng tạo…

Điều này càng có ý nghĩa khi năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, là năm cả nước nỗ lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số cho năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.

Tổ chức mới tạo ra năng lực mới

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp, tổ chức ngày 1/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Tinh thần nhất quán là tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp-phân quyền mới phải song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới phải tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp."

Thông điệp này phản ánh rõ định hướng phát triển của đất nước trong giai đoạn mới: cải cách tổ chức bộ máy không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả quản trị, giảm chi phí xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp phát triển.

Tinh thần ấy đã được hiện thực hóa ở từng lĩnh vực cụ thể. Theo Bộ Xây dựng, từ năm 2025 đến hết tháng 5/2026, ngành đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính trên quy mô lớn.

Đến tháng 5/2026, số thủ tục tiếp tục được phân cấp lên tới 75, giúp giảm số thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ xuống còn 168, tương đương mức cắt giảm gần 30%; cắt giảm hơn 22% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, rút ngắn 177 trong tổng số 349 ngày giải quyết thủ tục và cắt giảm gần 59% điều kiện kinh doanh.

Đáng chú ý, tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã giảm 2.549 ngày, tương đương gần 54% so với trước đây… Việc giao quyền nhiều hơn cho cơ sở giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, giảm tầng nấc trung gian và nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương từ đó giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động hiệu quả.

Chuyển đổi số mang lại hiệu quả tích cực

Nếu như cải cách thể chế là nền tảng thì chuyển đổi số đang cho thấy những hiệu quả thiết thực, kết quả đo đếm bằng con số cụ thể. Báo cáo sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tại hội nghị ngày 1/7 cho thấy chuyển đổi số có chuyển biến rõ nét, phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp và bảo đảm vận hành phục vụ hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 2 cấp.

Mạng 5G phủ khoảng 91,9 dân số, hơn 71 triệu tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tại địa phương đạt 93,54%, ước tính tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho người dân, doanh nghiệp và Nhà nước…

Quán triệt yêu cầu thể chế phải đi trước, mở đường và tạo động lực phát triển, trong 1 năm 6 tháng vừa qua, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số được triển khai với khối lượng lớn văn bản được ban hành, tạo kết quả đột phá, tháo gỡ cơ bản những điểm nghẽn, rào cản cố hữu và mở ra hành lang pháp lý thông thoáng cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Những kết quả tích cực trong thực tế đến từ những định hướng xuyên suốt và động thái điều hành quyết liệt. Thông điệp xuyên suốt cho nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội từ đầu năm là quán triệt, triển khai hiệu quả Nghị quyết và Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, các Nghị quyết quan trọng về phát triển kinh tế-xã hội của Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ… đã cho những kết quả cụ thể trong thực tế.

Nghị quyết 168/NQ-CP cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm trong các quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô vừa được Chính phủ ban hành ngày 27/6/2026, nêu rõ: "Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông đã tác động không nhỏ đến kinh tế nước ta trong nửa đầu năm 2026, nền kinh tế nước ta tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, nhiều chỉ tiêu, chỉ số về tăng trưởng đạt kết quả cao nhất trong nhiều năm, nhiều nhiệm kỳ, được các tổ chức quốc tế đánh giá cao; tăng trưởng tiếp tục được thúc đẩy gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn..."

Diễn biến các chỉ số quan trọng liên quan đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), sản xuất công nghiệp, xuất khẩu… cho thấy kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng khá, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030.

Cụ thể, nếu như vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tháng 1 thực hiện ước đạt 1,68 tỷ USD thì tính chung năm tháng đầu năm 2026 đã ước đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước - là số vốn FDI thực hiện cao nhất của năm tháng đầu năm trong 5 năm qua.

Hay nhìn vào chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) từ tháng 1 đến nay đều tăng tích cực qua các tháng, dù tháng 2 tăng chậm hơn do yếu tố thời vụ nhưng tính chung 5 tháng đầu năm, IIP tăng 9,1%, cao nhất trong 4 năm gần đây, trong đó ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng chính. Cán cân thương mại trong 6 tháng đầu năm có xu hướng nhập siêu tích cực khi tăng nhập thiết bị, máy móc, nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất của Việt Nam tháng 6/2026 (do S&P Global công bố) cho thấy những tín hiệu tích cực về kinh tế Việt Nam. Tăng trưởng sản xuất duy trì ổn định: chỉ số PMI đạt 51,8 điểm, giảm nhẹ so với mức đỉnh ba tháng của tháng Năm (52,8 điểm) nhưng vẫn nằm trên ngưỡng 50 điểm, đánh dấu tháng thứ 12 liên tiếp điều kiện kinh doanh được cải thiện.

Những tín hiệu tích cực trong 6 tháng đầu năm đang tạo nền tảng cho chặng cuối năm. Theo Nghị quyết số 168/NQ-CP về cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm trong những quý còn lại của năm 2026, mục tiêu là phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, đi đôi với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Nghị quyết đánh giá tình hình thế giới, khu vực tiếp tục phức tạp, trong đó xung đột tại Trung Đông tác động không nhỏ đến kinh tế Việt Nam trong nửa đầu năm. Dù vậy, nền kinh tế trong nước vẫn đạt kết quả quan trọng, nhiều chỉ tiêu tăng trưởng ở mức cao nhất trong nhiều năm... Để đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên, mức tăng GDP 6 tháng cuối năm được Chính phủ đặt ra là 11,9%.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, yêu cầu đặt ra là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế..., đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng truyền thống và khai mở các động lực tăng trưởng mới. Đặc biệt, phát triển kinh tế dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nền tảng của tăng trưởng kinh tế.

Khi quỹ thời gian để hoàn thành các mục tiêu đến năm 2030 không còn nhiều, trong khi cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, yêu cầu nâng cao năng suất, giá trị gia tăng và năng lực tự chủ của nền kinh tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Điều đó đòi hỏi việc triển khai Nghị quyết 57 phải được tăng tốc với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và thực chất hơn; chuyển mạnh từ xây dựng kế hoạch, ban hành văn bản sang tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và kết quả cụ thể được đo lường bằng hiệu quả thực tế, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân./.