Quản trị dữ liệu và chiến lược hợp tác hải quan quốc tế trong môi trường số
Hội nghị Hội đồng Tổ chức Hải quan Thế giới khẳng định việc thu hẹp khoảng cách năng lực dữ liệu giữa các thành viên để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới và ứng phó các thách thức an ninh toàn cầu.
“Không một cơ quan Hải quan nào có thể đơn độc trước các thách thức xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, hợp tác quốc tế, chia sẻ trách nhiệm và hành động tập thể không chỉ là giải pháp ứng phó hiệu quả mà còn là cơ sở quan trọng để xây dựng một nền hải quan hiện đại, thích ứng và phát triển bền vững.”
Đây là thông điệp được đưa ra tại Hội nghị Hội đồng Tổ chức Hải quan Thế giới lần thứ 147/148 diễn ra vào cuối tháng Sáu, tại trụ sở WCO ở Brussels, Bỉ.
Đây là phiên họp quan trọng nhất trong năm dành cho người đứng đầu 187 cơ quan Hải quan thành viên của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO). Đoàn công tác Hải quan Việt Nam do Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ làm Trưởng đoàn đã tham dự và đóng góp nhiều ý kiến quan trọng vào định hướng chiến lược của ngành hải quan toàn cầu.
Dưới sự chủ trì của ông Bashir Adewale Adeniyi, Chủ tịch Hội đồng điều hành cùng sự tham dự của Tổng Thư ký WCO Ian Saunders, các đại biểu đã tập trung thảo luận những vấn đề cấp bách trong bối cảnh các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, tội phạm xuyên quốc gia và hoạt động buôn bán bất hợp pháp ngày càng phức tạp. Theo đó, việc tăng cường hợp tác quốc tế là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới, ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp này.
Trong khuôn khổ chương trình nghị sự, Hội nghị đã thảo luận và thông qua nhiều báo cáo, chương trình hành động quan trọng, như Kế hoạch Chiến lược WCO giai đoạn 2025-2028, Kế hoạch hiện đại hóa và các vấn đề về ngân sách, tài chính. Các đại biểu cũng xác định định hướng trọng tâm đối với việc cân bằng giới, liêm chính hải quan, thúc đẩy sáng kiến Hải quan xanh và rà soát chiến lược Nhóm Tham vấn Khu vực tư nhân.
Đặc biệt, hai phiên thảo luận chuyên sâu về quản trị dữ liệu trong môi trường hải quan số và cuộc chiến chống ma túy xuyên quốc gia đã thu hút sự quan tâm lớn. Tại đây, dữ liệu được khẳng định là tài sản chiến lược cốt lõi của hải quan hiện đại. Giá trị của dữ liệu không nằm ở khối lượng mà ở chất lượng, độ tin cậy và cơ chế quản trị minh bạch. WCO cũng nhấn mạnh việc thu hẹp khoảng cách năng lực dữ liệu giữa các thành viên là điều kiện tiên quyết để nâng cao hiệu quả quản lý biên giới và ứng phó với các thách thức an ninh toàn cầu.
Tham gia thảo luận, Hải quan Việt Nam khẳng định ủng hộ mạnh mẽ Kế hoạch Chiến lược của WCO giai đoạn 2025-2028, đồng thời cam kết đồng hành cùng các thành viên trong thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng mô hình Hải quan thông minh. Việt Nam cũng đặc biệt nhấn mạnh đề xuất thu hẹp khoảng cách sẵn sàng chuyển đổi số giữa các nước thành viên nhằm đảm bảo tiến trình hiện đại hóa mang tính bao trùm và đồng bộ.
Bên lề Hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ đã có cuộc tiếp xã giao Tổng Thư ký WCO Ian Saunders và các cuộc làm việc song phương với lãnh đạo hải quan nhiều nước như Đức, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Anh, Hoa Kỳ. Lãnh đạo Hải quan Việt Nam đã chia sẻ về những đóng góp sâu rộng như chủ trì Hội nghị Công nghệ của WCO năm 2023, đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Ủy ban Kỹ thuật Thường trực WCO nhiệm kỳ 2024-2026 và tham gia điều phối Kế hoạch Chiến lược khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Đặc biệt, thừa ủy quyền của cấp có thẩm quyền Việt Nam và Hoa Kỳ, ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan và ông Rodney S. Scott, Cao ủy Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ, đã ký Bản ghi nhớ hợp tác về sử dụng thông tin tờ lược khai và vận chuyển hàng hóa giữa Bộ Tài chính Việt Nam và Bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ. Bản ghi nhớ được đánh giá là bước tiến quan trọng, góp phần tăng cường trao đổi dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong kiểm soát hải quan giữa hai bên, thực hiện các yêu cầu về kiểm soát trong đó chống gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là những ưu tiên hợp tác trong thời gian tới.
Các nội dung trao đổi song phương đạt được bên lề Hội nghị góp phần làm sâu sắc hơn ý nghĩa chung của Kỳ họp Hội đồng WCO, qua đó khẳng định tinh thần hợp tác và đồng hành của cộng đồng Hải quan quốc tế ở cả cấp độ song phương và đa phương. Hải quan Việt Nam với tinh thần chủ động và trách nhiệm sẽ tiếp tục đóng góp thực chất vào các sáng kiến toàn cầu, hướng tới một hệ thống hải quan kết nối và hiệu quả./.
