IMF hạ dự báo tăng trưởng châu Á giảm còn 4,4% năm 2026, đồng thời cảnh báo cú sốc năng lượng có thể khiến tăng trưởng kinh tế tại các nước trong khu vực sụt giảm thêm nếu xung đột Trung Đông kéo dài.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 16/4 cảnh báo xung đột tại Trung Đông và cú sốc nguồn cung năng lượng kéo theo đang làm gia tăng lạm phát, làm suy yếu cán cân đối ngoại và thu hẹp dư địa chính sách, qua đó làm nổi bật sự phụ thuộc của khu vực châu Á vào dầu và khí đốt nhập khẩu.

Dù vậy, IMF dự báo châu Á vẫn sẽ là động lực chính của tăng trưởng toàn cầu.

Mức tăng trưởng 5% trong năm ngoái dự kiến sẽ giảm xuống còn 4,4% trong năm 2026 và 4,2% trong năm 2027, theo kịch bản cơ sở trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới mới nhất, giả định cú sốc năng lượng chỉ mang tính tạm thời.

IMF kỳ vọng Trung Quốc và Ấn Độ sẽ đóng góp 70% tăng trưởng của khu vực.

Những lực cản này sẽ thử thách khả năng chống chịu của châu Á. Lạm phát dự kiến tăng lên 2,6% trong năm 2026, cao hơn 0,4 điểm phần trăm so với dự báo tháng 1/2026 và tăng từ mức 1,4% của năm 2025, trước khi giảm nhẹ xuống 2,4% vào năm 2027.

Nếu cú sốc kéo dài hoặc nghiêm trọng hơn, như trong các kịch bản bất lợi và nghiêm trọng của Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới, tăng trưởng đến năm 2027 có thể giảm tổng cộng từ 1-2%.

Ông Krishna Srinivasan, Giám đốc phụ trách châu Á-Thái Bình Dương của IMF, nhận định các nền kinh tế trong khu vực đã bước vào năm 2026 với nền tảng vững chắc, nhờ mức thuế quan của Mỹ thấp hơn dự kiến, chu kỳ phát triển mạnh mẽ của ngành công nghệ hỗ trợ xuất khẩu và các điều kiện tài chính nới lỏng.

Mặc dù khu vực này chịu tác động mạnh từ các mức thuế của Mỹ vào tháng 4/2025 và tình trạng bất ổn kéo dài trong chính sách thương mại, tăng trưởng vẫn duy trì khả năng chống chịu trong năm 2025 và thương mại vẫn sôi động.

Theo ông Srinivasan, những thuận lợi này đang phần nào bù đắp cho những tác động tiêu cực từ cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra.

Tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế châu Á mạnh hơn dự kiến trong nửa cuối năm ngoái, nhờ chu kỳ công nghệ vững chắc, hỗ trợ chính sách trong nước và điều kiện tài chính nhìn chung mang tính nới lỏng.

Nhu cầu đối với chất bán dẫn và các sản phẩm liên quan vẫn ở mức cao, mang lại lợi ích cho các nền kinh tế như Hàn Quốc, Malaysia và Singapore - những nước có mức độ hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ.

Thương mại nội khối châu Á phục hồi, trong khi việc đa dạng hóa sang các thị trường khác trên thế giới đã giúp bù đắp nhu cầu suy yếu từ Mỹ, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất khẩu không thuộc lĩnh vực công nghệ.

Tuy nhiên, nhu cầu trong nước vẫn không đồng đều. Tiêu dùng phục hồi với tốc độ khác nhau giữa các quốc gia, trong khi đầu tư vẫn yếu trong bối cảnh bất định và các cú sốc riêng của từng nước.

Xung đột tại Trung Đông đã tạo ra một lực cản mới và cấp bách hơn, làm lu mờ triển vọng ngắn hạn của châu Á - nơi nhập khẩu ròng dầu và khí đốt tương đương khoảng 2,5% tổng sản lượng kinh tế.

Châu Á tiêu thụ khoảng 38% lượng dầu mỏ của thế giới và 24% lượng khí đốt tự nhiên. Việc sử dụng dầu và khí đốt chiếm khoảng 4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của châu Á, gần gấp đôi so với châu Âu.

Do năng lực sản xuất hạn chế, nhập khẩu ròng dầu và khí đốt của châu Á tương đương khoảng 2,5% GDP.

Khu vực này cũng là một trong những trung tâm lọc dầu thô lớn nhất, chiếm khoảng 35% công suất lọc dầu toàn cầu, chủ yếu tập trung ở Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và Singapore.

Mức độ phụ thuộc vào nhập khẩu ở nhiều nền kinh tế phản ánh năng lực sản xuất trong nước hạn chế, cường độ sản xuất công nghiệp cao và các hoạt động sản xuất phụ thuộc nhiều vào dầu và khí đốt.

IMF cho rằng các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, có dư địa tài khóa hạn chế hoặc chịu ảnh hưởng lớn từ xung đột Trung Đông thông qua kiều hối, du lịch hoặc các mặt hàng như phân bón sẽ bị tác động nặng nề hơn.

Điều này đặc biệt đúng với một số khu vực ở Nam Á, Đông Nam Á và các quốc đảo Thái Bình Dương. Ở một số nền kinh tế phụ thuộc nông nghiệp, chi phí phân bón tăng có thể làm giảm thu nhập và đẩy giá lương thực lên cao.

Theo IMF, các chính phủ châu Á đang triển khai nhiều biện pháp để kiểm soát giá cả và tiêu dùng, bao gồm khuyến khích làm việc từ xa. Một số nước đã sử dụng trợ cấp, quỹ bình ổn nhiên liệu, điều chỉnh thuế hoặc kiểm soát giá bán lẻ nhằm hạn chế tác động đối với người dân và doanh nghiệp.

Những biện pháp này có thể được ủng hộ trong tình huống khẩn cấp và giúp giảm bớt các biến động tạm thời. Tuy nhiên, việc làm “mờ” các tín hiệu quan trọng từ giá cả sẽ không làm giảm cú sốc, mà có thể trì hoãn việc giảm nhu cầu. Một cú sốc năng lượng kéo dài có thể làm suy yếu tỷ giá và gây ra lạm phát dai dẳng hơn.

IMF nhận định cú sốc này càng củng cố sự cần thiết của các cải cách cơ cấu. Các mạng lưới an sinh xã hội mạnh hơn sẽ giúp bảo vệ người dân mà không cần đến các khoản trợ cấp đại trà.

Các chính sách thúc đẩy tăng trưởng tạo nhiều việc làm và tăng cường nhu cầu trong nước sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nhu cầu bên ngoài.

Việc tăng cường hội nhập thương mại, dịch vụ và đầu tư trong khu vực sẽ nâng cao khả năng chống chịu. Đồng thời, đầu tư vào hiệu quả năng lượng, lưới điện và các nguồn năng lượng thay thế sẽ giúp giảm thiểu tác động của các cú sốc nhập khẩu nhiên liệu trong tương lai./.