Chuyên gia HSBC cho biết AI giúp giải phóng sức lao động khỏi các công việc mang tính lặp lại, từ đó cho phép con người tập trung nhiều hơn vào xây dựng chiến lược, ra quyết định và giám sát rủi ro.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng khẳng định vai trò trong hoạt động sản xuất-kinh doanh và quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam. Hiện Việt Nam xếp thứ 38 toàn cầu về tỷ lệ người sử dụng AI, trong khi tốc độ ứng dụng AI trong khối doanh nghiệp tăng mạnh, đạt 39% trong năm 2025 so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy AI không còn là một xu hướng công nghệ đơn thuần mà đã trở thành động lực quan trọng giúp nâng cao hiệu suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh.

Dưới góc nhìn quản trị nguồn nhân lực, bà Trần Thị Nguyệt Oanh - Giám đốc Quản lý nguồn nhân lực HSBC Việt Nam nhận định AI đang làm thay đổi bản chất công việc, nhu cầu nhân sự cũng như cách các phòng ban phối hợp với nhau. Xu hướng này được dự báo sẽ còn tiếp diễn mạnh mẽ khi AI không ngừng phát triển với tốc độ rất nhanh.

Theo đại diện HSBC, AI tạo sinh được dự báo có thể đóng góp thêm 7% vào GDP toàn cầu trong vòng 10 năm tới. Đồng thời, mọi lĩnh vực đều sẽ gia tăng mức độ ứng dụng AI, kể cả những ngành vốn ít gắn với công nghệ như nông nghiệp hay khai khoáng. Trong bối cảnh đó, câu hỏi đặt ra cho các nhà lãnh đạo là liệu chiến lược nhân sự của doanh nghiệp có đủ nhanh để bắt kịp tốc độ phát triển mạnh mẽ của AI hay không.

Thời đại mới, công việc mới

Bà Oanh cho biết, trên toàn cầu, 88% tổ chức và doanh nghiệp hiện đã ứng dụng AI trong ít nhất một nghiệp vụ kinh doanh. Công nghệ này ngày càng đảm nhiệm nhiều tác vụ như soạn thảo văn bản, tóm tắt nội dung, tìm kiếm thông tin, biên dịch và phân tích dữ liệu.

Ở góc độ tích cực, AI giúp giải phóng sức lao động khỏi các công việc mang tính lặp lại, từ đó cho phép con người tập trung nhiều hơn vào xây dựng chiến lược, ra quyết định và giám sát rủi ro.

Sự thay đổi này cũng kéo theo việc mở rộng phạm vi trách nhiệm của nhiều vị trí công việc, đồng thời làm mờ dần ranh giới giữa các chức năng trong tổ chức. Chẳng hạn, nhân sự khối vận hành ngày nay không chỉ thực hiện nghiệp vụ thuần túy mà còn cần hiểu về dữ liệu và tự động hóa. Ngược lại, người làm công nghệ cũng phải hiểu sâu hơn về hoạt động kinh doanh và hành vi khách hàng.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với tuyển dụng cũng thay đổi nhanh chóng. Báo cáo 2025 Global AI Jobs Barometer của PwC cho thấy các kỹ năng cần thiết cho những công việc liên quan đến AI thay đổi nhanh hơn 65% so với các vị trí ít liên quan đến AI.

Hiện nay, hầu như mọi công việc đều đòi hỏi mức độ hiểu biết nhất định về AI, cùng với tư duy hệ thống, khả năng nhận diện vấn đề và đưa ra quyết định hợp lý.

Đáng chú ý, khi AI dần thay thế con người trong nhiều tác vụ kỹ thuật, giá trị cốt lõi của con người lại càng được thể hiện rõ hơn ở các khía cạnh như đạo đức, sự đồng cảm và khả năng cân nhắc bối cảnh để đưa ra quyết định có trách nhiệm.

Trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng, niềm tin luôn là yếu tố tiên quyết. Khách hàng không chỉ cần tốc độ xử lý nhanh mà còn đòi hỏi sự công bằng, an toàn và việc lợi ích của họ được đặt lên hàng đầu. Đây là những yếu tố mà AI khó có thể thay thế hoàn toàn con người.

“Nhìn tổng thể, những thay đổi này đang định hình lại mô hình tổ chức doanh nghiệp. Cơ cấu vận hành theo hình kim tự tháp truyền thống đang dần chuyển sang mô hình phẳng hơn, linh hoạt hơn, tổ chức theo cụm chức năng thay vì phân tầng cứng nhắc,” bà Oanh nhấn mạnh.

Nhu cầu đối với các vị trí mang tính điều phối trung gian, kết nối hay theo dõi tiến độ dự án có xu hướng giảm dần, trong khi yêu cầu về khả năng tạo giá trị trực tiếp ngày càng cao. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải tạo điều kiện để nhân sự dịch chuyển vai trò và phát huy năng lực tốt nhất.

Tránh bị động trong cuộc đua thu hút nhân tài

Theo bà Trần Thị Nguyệt Oanh, lợi thế trong thời đại AI không đến từ việc doanh nghiệp chi nhiều tiền nhất cho công nghệ mới, mà nằm ở mức độ sẵn sàng của đội ngũ nhân sự. Điều đó bắt đầu từ cấp lãnh đạo. Ban điều hành cần sớm nhận thức rõ tác động của AI đối với nguồn nhân lực, đồng thời hỗ trợ nhân viên hiểu cách sử dụng AI, sử dụng trong hoàn cảnh nào, như thế nào cho đúng và vì sao công cụ này quan trọng đối với tổ chức.

Xét cho cùng, việc ứng dụng AI không thể chỉ phụ thuộc vào một nhóm nhỏ chuyên gia công nghệ mà cần được phổ cập rộng rãi trong toàn doanh nghiệp.

Lãnh đạo doanh nghiệp cần xem đây là quá trình tái thiết kế vận hành, thay vì chỉ bổ sung một lớp công nghệ mới lên nền quy trình cũ.

Tiếp theo, các công ty cần thiết kế lại quy trình công việc, mô tả vị trí và cơ cấu phòng ban. Câu hỏi quan trọng là đâu là những quyết định mà con người vẫn phải đóng vai trò “chốt chặn cuối cùng,” và quy trình nào có thể được tự động hóa hoàn toàn.

Một điểm đáng lưu ý khác là cuộc cạnh tranh nhân tài trong lĩnh vực AI đang ngày càng khốc liệt. Nhu cầu tuyển dụng nhân sự chất lượng cao tăng mạnh, kéo theo mức đãi ngộ ngày càng cao.

Doanh nghiệp cần có kế hoạch sớm để tránh rơi vào thế bị động trong cuộc đua thu hút nhân tài, hoặc phải trả chi phí quá lớn mới có thể tuyển được người phù hợp.

Song song với đó, đầu tư vào nâng cấp kỹ năng cho đội ngũ hiện hữu và xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp nội bộ cũng là giải pháp mang tính chiến lược và bền vững.

AI là năng lực chiến lược dài hạn

“Tại HSBC, khoảng 85% nhân viên trên toàn cầu đã được trang bị công cụ nâng cao năng suất dựa trên mô hình AI tạo sinh mang tên HSBC Productivity Suite. Nhờ đó, chúng tôi không còn mất nhiều thời gian cho việc soạn thảo email bằng tiếng Anh, tóm tắt tài liệu dài hay dịch thuật sang nhiều ngôn ngữ khác nhau,” bà Oanh cho biết.

Hiện mỗi ngày, công cụ AI này xử lý hơn 35.000 câu hỏi từ nhân viên, giúp tiết kiệm hơn 3.000 giờ làm việc mỗi ngày. HSBC đặt mục tiêu triển khai công cụ cho toàn bộ nhân viên vào cuối năm nay.

Theo đại diện ngân hàng, đây chỉ là một trong nhiều ứng dụng AI đang được HSBC triển khai nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả công việc.

AI tạo sinh hiện được xác định là một trong những lĩnh vực đầu tư chiến lược của HSBC. Tháng 3 vừa qua, tập đoàn đã bổ nhiệm vị trí Chief AI Officer đầu tiên, cho thấy AI không còn là một dự án công nghệ riêng lẻ mà đã trở thành năng lực cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn.

Mục tiêu của HSBC là phát triển các công cụ AI để hỗ trợ nhân viên phát huy tối đa năng lực trong bối cảnh AI đang trở thành người bạn đồng hành trong công việc mỗi ngày.

"Xét cho cùng, AI hay bất kỳ công nghệ tương lai nào muốn tồn tại bền vững đều phải đáp ứng một nguyên tắc cốt lõi do con người tạo ra và phục vụ con người," bà Loan nhấn mạnh./.